fa بررسی عوامل مؤثر بر مصرف خودسرانه دارو و الگوی مصرف داروهای مرتبط در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1391 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: هدف از انجام مطالعه حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر مصرف خودسرانه دارو در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز و عملکرد آن‌ها در این زمینه بود.روش‌ها: این مطالعه توصیفی– مقطعی با مشارکت 385 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز اجرا گردید. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه محقق ساخته جمع‌آوری شد. روایی پرسش‌نامه توسط 10 نفر از صاحب‌نظران بررسی و بعد از اعمال نظرات آنان، مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پرسش‌نامه نیز با استفاده از همسانی درونی بررسی و تأیید گردید (83/0 α =). ارتباط بین متغیرهای کیفی با استفاده از آزمون‌های Fisher exact و 2c در نرم‌افزار SPSS بررسی شد. 05/0 > P به عنوان سطح معنی‌داری آزمون‌ها در نظر گرفته شد.یافته‌ها: میزان خوددرمانی در کل مطالعه 1/48 درصد (154 نفر) بود. همچنین، زنان بیشتر از مردان خوددرمانی انجام داده بودند (024/0 = P). ارتباط معنی‌داری بین رشته تحصیلی و میزان خوددرمانی مشاهده شد (035/0 = P). بیشترین علت خوددرمانی، تب و سردرد با 4/70 درصد، تجربه قبلی از بیماری با 6/41 درصد و خرید دارو از داروخانه در هنگام مصرف با 6/55 درصد بود. بیشترین داروهای مورد استفاده در خوددرمانی نیز به آنتی‌بیوتیک‌ها (60 درصد) و داروهای مربوط به سرماخوردگی (42 درصد) اختصاص داشت.نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان می‌دهد که میزان خوددرمانی در بین دانشجویان شیوع بالایی دارد. بنابراین، لازم است تلاش گردد تا با آموزش مناسب و اطلاع‌رسانی صحیح، مصرف خودسرانه داروها کاهش داده شود. Background: The aim of this study was to identify factors affecting self-medication and its pattern among the students of Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran.Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on 385 students of Tabriz University of Medical Sciences in 2012. The data collection tool was a researcher-made questionnaire. The validity of the questionnaire was reviewed and confirmed by 10 experts and its reliability was confirmed based on Cronbach's alpha index (α = 0.83). To investigate the relationship between qualitative variables, chi-square and Fisher’s exact tests were used. The significance level was considered as 0.05 and data were analyzed using SPSS software.Findings: In the present study, 154 (48%) students reported having self-medication. Moreover, the rate of self-medication was higher among women than men (P = 0.024). A significant relationship was observed between field of study and self-medication (P = 0.035). The main reasons for self-medication were fever and headache (70.4%), previous experience of the disease (41.6%), and purchasing drugs from pharmacies during consumption (55.6%). Furthermore, the majority of self-medicated drugs were antibiotics (60%) and cold medicines (42%).Conclusion: The study findings indicate a high prevalence of self-medication among students of Tabriz University of Medical Sciences 736 740 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-716&slc_lang=fa&sid=1 Kamal Gholipour کمال قلی پور 100319475328460014055 100319475328460014055 Yes PhD Candidate, Department of Health Services Management, School of Management and Medical Informatics, Student Research Committee, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran دانشجوی دکتری، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی و کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Jafar-Sadegh Tabrizi جعفر صادق تبریزی 100319475328460014056 100319475328460014056 No Associate Professor, Department of Health Services Management, School of Management and Medical Informatics AND Tabriz Health Services Management Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Elaheh Haghgoshayee الهه حق گشایی 100319475328460014057 100319475328460014057 No PhD Candidate, Department of Health Services Management, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran دانشجوی دکتری، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Raheleh Soltani راحله سلطانی 100319475328460014058 100319475328460014058 No PhD Candidate, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Student Research Committee, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Yalda Mousazadeh یلدا موسی زاده 100319475328460014059 100319475328460014059 No Department of Health Services Management, School of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran کارشناس ارشد، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Vahid Rasi وحید راثی 100319475328460014060 100319475328460014060 No PhD Candidate, Department of Health Services Management, School of Management and Medical Informatics, Student Research Committee, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران