fa بررسی سرولوژیک شیوع عفونت‌های HIV و هپاتیت B در معتادان وابسته به مواد مخدر و ارتباط آن با برخی عوامل خطر رفتاری آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: یکی از مهم‌ترین مشکلات جوامع بشری، شیوع عفونت‌های Human immunodeficiency virus (HIV) و هپاتیت B در معتادان است. این مطالعه با هدف تعیین شیوع سرولوژیک عفونت‌های هپاتیت B و HIV و ارتباط آن با عوامل خطر رفتاری مربوط به آن، در معتادان وابسته به مواد مخدر مراجعه کننده به مرکز ترک اعتیاد زمزم انجام گرفت.روش‌ها: مطالعه توصیفی- تحلیلی حاضر، بر روی 220 نفر از معتادان تحت درمان نگهدارنده با متادون مراجعه کننده به مرکز ترک اعتیاد زمزم وابسته به مرکز بهداشت جنوب تهران، به مدت سه ماه (دی تا اسفند سال 1389) انجام شد. نمونه‌گیری به روش سرشماری صورت گرفت. شیوع سرمی هپاتیت B و HIV از طریق آزمایش (ELISA) Enzyme-linked immunosorbent assay بررسی گردید. مشخصات جمعیت‌شناختی و رفتاری شرکت کنندگان با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته و مصاحبه چهره به چهره جمع‌آوری شد. در نهایت، داده‌ها با استفاده از آزمون‌های 2c و t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: میزان شیوع عفونت‌های HIV و هپاتیت B به ترتیب 8/1 و 1/4 درصد بود. بین اعتیاد تزریقی (001/0 > P)، تعداد دفعات تزریق در روز (001/0 > P) و استفاده از سوزن و سرنگ مشترک (001/0 > P) با آلودگی بهHIV و هپاتیت B ارتباط آماری معنی‌داری وجود داشت. علاوه بر این، ارتباط معنی‌داری بین وضعیت تأهل با شیوع عفونتHIV مشاهده شد (026/0 = P). همچنین، بین داشتن سابقه زندان با شیوع هپاتیت B (032/0 = P) رابطه معنی‌داری وجود داشت.نتیجه‌گیری: شیوع عفونت‌های HIV و هپاتیت B در معتادان مراجعه کننده به مرکز بهداشت زمزم، به ویژه در میان معتادان تزریقی بالا می‌باشد. بنابراین، مداخلات پیشگیری کننده مانند مشاوره و آموزش رایگان توسط افراد حرفه‌ای، توزیع سرنگ‌های استریل رایگان، غربالگری دقیق و منظم بیماری‌های منتقل شونده از راه خون و واکسیناسیون هپاتیت B برای مصرف کنندگان مواد مخدر توصیه می‌شود. Background: The prevalence of human immunodeficiency virus (HIV) and hepatitis B infections in drug addicts is one of the most important problems of human societies. This study was conducted in order to determine the serologic prevalence of hepatitis B and HIV infections and its relationship with behavioral risk factors in drug addicts in Zamzam Health Center, Southern Tehran, Iran.Methods: This descriptive-analytical survey was conducted during 3 months (from January to March 2011) on 220 drug addicts under methadone maintenance treatment in Zamzam Health Center. The census sampling method was used in the present study. The serological prevalence of AIDS and hepatitis B was examined by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) test. Demographic and behavioral characteristics of participants were collected using a researcher-made questionnaire and through face-to-face interviews. Data were analyzed using chi-square and t-test in SPSS software.Findings: The prevalence of HIV and hepatitis B infections were respectively 1.8% and 4.1%. HIV and hepatitis B infections had a statistically significant relationship with drug injection (P < 0.001), number of injections per day (P < 0.001), use of shared needles and syringes (P < 0.001). Moreover, a significant relationship was observed between marital status and HIV infection (P = 0.026), and previous imprisonment and hepatitis B infection (P = 0.032).Conclusion: The prevalence of HIV and hepatitis B infections was high among drug addicts referred to Zamzam Health Center, especially among injecting drug users. Therefore, preventive interventions such as providing free consultation and training by professionals, distribution of free sterile syringes, precise and regular screening of blood transmitted diseases, and hepatitis B vaccination are recommended for drug addicts. 70 76 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-737&slc_lang=fa&sid=1 Arezo Mohammadkhani-Ghiasvand آرزو محمدخانی غیاثوند Yes MSc Student, Department of Nursing Management, Student Research Committee, School of Nursing and Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Shahnaz Golian-Tehrani شهناز گلیان تهرانی No Lecturer, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مربی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Shokoufeh Modanlu شکوفه مدانلو No MSc Student, Department of Nursing Education, School of Nursing and Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Marjan Vejdani مرجان وجدانی No Iranian Research Center on Healthy Aging, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Akbar Babaei-Heydarabadi اکبر بابائی حیدرآبادی No Assistant Professor, Department of Public Health, School of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran Corresponding Author: Akbar Babaei-Heydarabadi, Email: babaei.a8946@yahoo.com استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران Leila Dehghankar لیلا دهقانکار No Department of Nursing Education, School of Nursing and Midwifery, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran کارشناسی ارشد، گروه آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران