fa بررسی غلظت بنزوات سدیم در دوغ‌های توزیع شده در سطح عرضه شهر اصفهان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: دوغ نوشیدنی تخمیری است که مانند دیگر نوشیدنی‌ها قابلیت فساد میکروبی دارد. نگهدارنده اسید بنزوئیک و نمک آن (بنزوات سدیم) جهت کنترل فساد میکروبی در دوغ مورد استفاده قرار می‌گیرد. این در حالی است که بر اساس ضوابط سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد ایران، استفاده از هر گونه نگهدارنده در شیر و فرآورده‌های لبنی ممنوع اعلام شده است. هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین میزان بنزوات سدیم در دوغ‌های توزیع شده در سطح عرضه شهر اصفهان بود.روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی، غلظت بنزوات سدیم در 36 نمونه دوغ تولیدی ازسه برند (A، B و C) توزیع شده در سطح عرضه شهر اصفهان در سال 1394، با استفاده از روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل آماری در نرم‌افزار SPSS با استفاده از آزمون آماری ANOVA جهت مقایسه میانگین بنزوات سدیم در برندهای مختلف نمونه‌برداری شده دوغ صورت گرفت. در تمامی آزمون‌ها سطح معنی‌داری 05/0 در نظر گرفته شد.یافته‌ها: طبق بررسی انجام شده، دوغ تولیدی کارخانه فراورده لبنی با برند C بیشترین میزان بنزوات سدیم (ppm 55/0 &plusmn; 84/4) و برند A کمترین محتوای بنزوات سدیم با مقدار (ppm 11/0 &plusmn; 03/4) را دارا بود. در همه نمونه‌های دوغ، بنزوات سدیم شناسایی شد. اختلاف معنی‌داری در غلظت بنزوات سدیم اندازه‌گیری شده در سه برند مورد مطالعه مشاهده گردید (001/0 > P).نتیجه‌گیری: مشاهده غلظت پایینی از بنزوات سدیم در همه نمونه‌های دوغ مورد بررسی در مطالعه حاضر، می‌تواند به دلیل تشکیل طبیعی این ترکیب در ماست و انتقال آن به دوغ باشد. همچنین، نظر به فاصله زیاد بنزوات سدیم شناسایی شده در مطالعه حاضر با مقادیر تعیین شده در استاندارد بین‌المللی کدکس برای نوشیدنی‌های تخمیری تا مقدار mg/kg 300، تعیین حد مجاز بنزوات سدیم در دوغ بر اساس الگوی تغذیه‌ای بومی پیشنهاد می‌شود. Background: Doogh is a fermented beverage in which microbial spoilage is possible. Benzoic acid and its salt (sodium benzoate) are added to Doogh as antimicrobial preservative to control microbial spoilage. However, the use of this preservative has been prohibited in milk and dairy products such as Food and Drug Administrationand Institute of Standards and Industrial Research of Iran. Thus, the aim of the present study was to determine sodium benzoate concentration in Doogh distributed in Isfahan, Iran.Methods: In this descriptive, cross-sectional study, the sodium benzoate concentration of 36 samples of 3 brands of Doogh (A, B, and C) distributed in Isfahan in 2015 were assessed using high performance liquid chromatography (HPLC). Collected data were analyzed using ANOVA in SPSS software. All P values of smaller than or equal to 0.05 were considered significant.Findings: Results showed that the highest and lowest concentrations of sodium benzoate were found in brand C and A Doogh with amounts of 4.84 &plusmn; 0.55 and 4.03 &plusmn; 0.11 ppm, respectively. Sodium benzoate was detected in all Doogh samples. A significant difference was observed in sodium benzoate concentration between the 3 different dairy brands (P < 0.001).Conclusion: The existence of low concentrations of sodium benzoate in all Doogh samples may be due to the natural occurrence of this compound in yoghurt and its transfer to Doogh. Furthermore, due to the great difference of the detected sodium benzoate in the current study with the permitted amount in Codex International Standard for Fermented Drinks (300 mg/kg), it the suggested to define the permitted level of sodium benzoate in Doogh based on national nutritional pattern. 58 63 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-738&slc_lang=fa&sid=1 Roya Alsadat Madani رویا السادات مدنی Yes MSc Student, Department of Food Science and Technology, Islamic Azad University, Shahreza Branch, Shahreza, Iran دانشجوی کارشناس ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران Zahra Esfandiar زهرا اسفندیاری No Department of Research and Development, Department of Food and Drug, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan Iran Corresponding Author: Zahra Esfandiari, Email: research_esfandiary@mui.ac.ir دکتری تخصصی علوم و صنایع غذایی، واحد تحقیق و توسعه، معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammad Saraji محمد سراجی No Professor, Department of Chemistry, School of Chemistry, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran استاد، گروه شیمی، دانشکده شیمی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران