fa بررسی راندمان جاذب مگنتیک اکسید آهن در حذف رنگ نساجی Navy Blue CE-RN از محلول‌های آبی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research  مقدمه: فاضلاب صنایع نساجی از عمده‌ترین آلاینده‌های محیط زیست محسوب می‌شود. Navy Blue CE-RN (NB) یک رنگ شیمیایی مهم و پرکاربرد در صنایع نساجی می‌باشد. با توجه به کارایی فرایند جذب در حذف رنگ، مطالعه حاضر با هدف بررسی حذف رنگ نساجی NB از محلول‌های آبی توسط جاذب مگنتیک اکسید آهن انجام گرفت.روش‌ها: این تحقیق بر روی فاضلاب سنتتیک با غلظت رنگ 50 میلی‌گرم بر لیتر انجام شد و تأثیر متغیرهای مختلفی مانند زمان تماس، pH محلول و دوز جاذب مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از فرایند حذف رنگ توسط جاذب مگنتیک اکسید آهن، برای جداسازی آن از محلول آبی، از دستگاه سانتریفوژ استفاده گردید. جهت تعیین میزان حذف رنگ، دستگاه DR-5000 و آزمایش COD (Chemical oxygen demand) مورد استفاده قرار گرفت. برای تعیین ابعاد جاذب نیز از تصویر تهیه شده با دستگاه میکروسکوپ الکترونی پویشی (Scanning electron microscope یا SEM) استفاده شد.یافته‌ها: میزان جذب رنگ NB با افزایش زمان تماس از 10 به 210 دقیقه، راندمان حذف را از 0/74 به 4/80 درصد افزایش داد. تغییرات pH محلول از محدوده اسیدی به قلیایی حاکی از آن بود که بیشترین حذف در 6 = pH صورت گرفت. با افزایش جرم جاذب از 1 به 4 گرم بر لیتر، راندمان جذب رنگ از 1/73 به 7/93 درصد افزایش یافت. همچنین، طبق یافته‌های به دست آمده، راندمان حذف COD برابر با 4/78 درصد و ظرفیت جذب برابر با 8/11 میلی‌گرم بر گرم بود.نتیجه‌گیری: در این آزمایش، تأثیر متغیرهایی مانند زمان تماس، pH محلول و مقدار ماده جاذب بررسی شد و مشخص گردید که حذف رنگ در زمان تماس 210 دقیقه، 6 = pH و دوز جاذب 4 گرم بر لیتر حداکثر راندمان را دارد. همچنین، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که جاذب مگنتیک اکسید آهن استفاده شده در تحقیق می‌تواند به عنوان روش قابل قبولی با کارایی بالا برای حذف رنگ نساجی NB به کار رود. Background: Textile wastewater is the most important pollutant of the environment. Navy Blue (NB) CE-RN is an important chemical dye widely used in the textile industry. The present study aimed to investigate the removal of NB textile dyes from aqueous solutions using magnetic iron oxide absorbents.Methods: In this study, a sample of synthetic wastewater with NB concentration of 50 mg/l was used. The effect of different variables such as contact time, pH, and adsorbent dose was evaluated. Magnetic iron oxide absorbent was separated from the solution through centrifuging. Dye removal efficiency was evaluated by the color and chemical oxygen demand (COD) concentration of the solution. The size of the magnetic iron oxide absorbent was determined using a Scanning Electron Microscope (SEM).Findings: NB removal was increased from 74% to 80.4% when the contact time was increased from 10 to 210 minutes. The effect of pH variation from acidic to alkaline was investigated and it was found that the highest removal rate was achieved at a pH of 6. With the increasing of absorbent dose from 1 to 4 g/l, the dye removal efficiency was increased from 73.14% to 93.71%. The COD removal of 78.38% occurred in absorption capacity of 11.8 mg/g.Conclusion: The results of the present study showed that maximum absorption was achieved in 210 minutes, pH of 6, and dose of 4 g/l. The magnetic iron oxide absorbent used in this research can be accepted as a method through which a high removal rate of textile NB can be achieved. 44 49 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-739&slc_lang=fa&sid=1 Aboozar Rezaei ابوذر رضایی Yes Student, Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammad Kamranifar محمد کامرانی‌فر No MSc Student, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Solmaz Zabihollaei سولماز ذبیح‌الهی No - MSc Student, Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناس ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Hadei Rahimi هادی رحیمی No Nano Noavaran Company, Isfahan, Iran شرکت نانو نوآوران سپاهان، اصفهان، ایران Hamidreza Pourzamani حمیدرضا پورزمانی No Associate Professor, Environmental Research Center, Research Institute for Primordial Prevention of Non-communicable Disease AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran Corresponding Author: Hamidreza Pourzamani, Email: pourzamani@hlth.mui.ac.ir دانشیار، مرکز تحقیقات محیط زیست، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران