fa وضعیت استفاده از طب مکمل در خانم‌های باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر اصفهان در سال 1392 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: استفاده از روش‌های طب مکمل در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری به خصوص در میان زنان داشته است، تا جایی که این استفاده در بارداری نیز ادامه می‌یابد؛ در حالی که مطالعات اندکی در زمینه میزان و الگوی مصرف انجام شده است. بنابراین، با توجه به حساسیت دوران بارداری و کمبود اطلاعات در مورد نحوه به کارگیری روش‌های طب مکمل در بارداری، این مطالعه با هدف بررسی وضعیت کاربرد طب مکمل در دوران بارداری انجام گرفت.روش‌ها: مطالعه مقطعی حاضر در سال 1392 بر روی 599 نفر از خانم‌های مراجعه کننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر اصفهان انجام شد. اطلاعات با استفاده از مصاحبه توسط پرسشگر آموزش دیده و با کمک پرسش‌نامه جمع‌آوری گردید. داده‌های به دست آمده با استفاده از آزمون Independent t و همبستگی Pearson و Spearman در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: 8/45 درصد از مشارکت کنندگان از یک روش و 0/21 درصد از بیش از یک روش طب مکمل در بارداری استفاده نموده بودند. 2/33 درصد از خانم‌ها هیچ کدام از روش‌های‌ طب مکمل را در دوران بارداری استفاده نکرده‌ بودند. شایع‌ترین روش‌های طب مکمل به کار رفته شامل دعا و نذر، داروهای گیاهی و ماساژ بود. بین سطح تحصیلات و شغل با تعداد روش‌های طب مکمل استفاده شده در بارداری رابطه معنی‌داری وجود داشت؛ به طوری که استفاده از روش‌ها در خانم‌های شاغل (020/0 = P) و با تحصیلات بالاتر (001/0 > P) بیشتر بود.نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه بیانگر مصرف بالای روش‌های طب مکمل در میان خانم‌های باردار می‌باشد. بنابراین، انجام تحقیقات بیشتر در مورد اثربخشی، عوارض و تداخلات هر یک از این روش‌ها پیشنهاد می‌گردد. همچنین، آموزش منسجم کارکنان بهداشت و درمان و آموزش عمومی در مورد اثرات و عوارض طب مکمل ضروری به نظر می‌رسد. Background: Using complementary and alternative medicine (CAM) has been increased worldwide during last years and women are the greatest users of these methods especially in the pregnancy period. Due to lack of adequate information, this study aimed to assess the status of using complementary and alternative medicine by women in the pregnancy periodMethods: In this cross-sectional study, 599 women referred to the health care centers of Isfahan city, Iran, in 2013 were enrolled. Data were collected using researcher-made questionnaire that included two parts of demographic data and questions about the use of different methods of complementary and alternative medicine. Data were analyzed using independent t, Pearson and Spearman statistical tests via SPSS software).Findings: 33.2% of participants had used no method, 45.8% at least one method and 21% more than one method of complementary and alternative medicine. There was not any statistical relationship between the age and frequency of used methods. However, there was a statistical relationship between the educational and job status and the frequency of used methods.Conclusion: Considering the high frequency using complementary and alternative medicine methods by pregnant women, more future researches are recommended to be done; moreover, training of the health care providers and the community about these methods in pregnancy period is recommended, too. 32 37 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-741&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Goli مرجان گلی Yes Lecturer, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran Corresponding Author: Marjan Goli, Email: m.goli@pmi.iaun.ac.ir مربی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، اصفهان، ایران Mina Jouzi مینا جوزی No Assistant Professor, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran استادیار، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، اصفهان، ایران Shadi Goli شادی گلی No Lecturer, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Isfahan, Iran مربی، عضو هیأت علمی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، اصفهان، ایران