fa برآورد تعداد موارد مرگ و بستری در بیمارستان به علت بیماری‌های قلبی- عروقی و تنفسی منتسب به 10PM در هوای هفت کلان‌شهر ایران آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: از دیدگاه مخاطرات بهداشت و سلامت عمومی، ذرات معلق از آلاینده‌های اصلی هوا می‌باشند که با میزان بالایی از مرگ و میر در مواجهه‌های بلند و کوتاه مدت مرتبط هستند. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف برآورد اثرات بهداشتی منتسب به 10PM در هفت شهر مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز، اراک، اهواز و ارومیه در سال 1390 توسط مدل AirQ انجام شد.روش‌ها: در این مطالعه مقطعی جهت دستیابی به اهداف مطالعه، ابتدا داده‌های آلاینده 10PM از سازمان محیط زیست شهرهای مورد مطالعه اخذ گردید. بعد از اعتبارسنجی داده‌ها، شاخص‌های آماری مورد نیاز جهت کمی‌سازی اثرات بهداشتی محاسبه گردید. داده‌های پردازش شده وارد مدل AirQ شد و نتایج به صورت موارد مرگ و میر برای شهرهای مورد مطالعه ارایه گردید.یافته‌ها: متوسط غلظت سالیانه 10PM در شهرهای اهواز و اصفهان بیشترین مقدار را داشت و به ترتیب 193 و 127 (3µg/m) بود که به طور تقریبی 65/9 و 35/6 برابر استاندارد ایران و سازمان بهداشت جهانی (WHO یا World Health Organization) (3µg/m 20) می‌باشد. تعداد تجمعی موارد کل مرگ منتسب به 10PM به ترتیب در شهرهای مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز، اراک، اهواز و ارومیه برابر 634، 302، 542، 362، 123، 549 و 169 نفر برآورد گردید. از کل 122282 مورد بستری در بیمارستان به دلیل بیماری‌های تنفسی در هفت شهر، حدود 8144 مورد به 10PM نسبت داده شد.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر بر تأثیر نامطلوب ذرات معلق بر سلامت انسان تأکید دارد. بنابراین، لزوم برنامه‌ریزی درست و انجام اقدامات مؤثر جهت کاهش اثرات سوء آن بر سلامت عموم و کنترل آثار مخرب آلاینده‌های هوا از جمله ذرات معلق را آشکار می‌سازد. Background: Considering health and public health risks, particulate matters are the main pollutants of air and are associated with high rates of mortality and morbidity in long and short term exposures. Hence, the present study was performed with the aim of estimating the health impacts attributable to PM10 in the 7 cities of Mashhad, Tabriz, Isfahan, Shiraz, Arak, Ahwaz, and Urmia (Iran) during 2011-2012 using the AirQ model.Methods: In this cross-sectional study, to achieve the purposes of the study, initially, data on PM10 pollutant were obtained from the Department of Environment of the studied cities. After data validation, the required statistical parameters were calculated in order to quantify the health effects. The processed data were imported to the AirQ model, and the results of the model for each city were presented in the form of mortality and morbidity cases.Findings: The highest annual average concentrations of PM10 were observed in Ahwaz and Isfahan and were 193 and 127 μg/m3, respectively, which were almost 9.65 and 6.35 times the Iranian and World Health Organization (WHO) standards (20 µg/m3). Cumulative number of total mortality cases attributed to PM10 in Mashhad, Tabriz, Isfahan, Shiraz, Arak, Ahwaz, and Urmia were estimated at 634, 302, 542, 362, 123, 549, and 169 cases, respectively. From the total 122282 cases of hospital admission due to respiratory disease in the 7 cities, 8144 cases were attributed to PM10. Conclusion: The current study emphasized the adverse effects of particulate matter on human health. Therefore, it revealed the necessity of appropriate planning and implementation of effective measures to decrease the health consequences of air pollutants, such as particulate matter, on public health and control their detrimental effects. برآورد, اثرات بهداشتی, مدل AirQ,10PM, 132 139 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-767&slc_lang=fa&sid=1 Majid Kermani مجید کرمانی 100319475328460013572 100319475328460013572 Yes Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mitra Gholami میترا غلامی 100319475328460013573 100319475328460013573 No Professor, Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mina Aghaei مینا آقائی 100319475328460013574 100319475328460013574 No PhD Candidate, Center for Air Pollution Research Institute for Environmental Research AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Corresponding Author: Mina Aghaei, Email: aghaei.mina11@yahoo.com دانشجوی دکتری، مرکز تحقیقات آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ایران Farshad Bahrami-Asl فرشاد بهرامی اصل 100319475328460013575 100319475328460013575 No PhD Candidate, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی دکتری، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Abbas Shahsavani عباس شاهسونی 100319475328460013576 100319475328460013576 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Sima Karimzadeh سیما کریم زاده 100319475328460013577 100319475328460013577 No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناس ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Hossein Arfaeinia حسین ارفعی نیا 100319475328460013578 100319475328460013578 No PhD Candidate, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران