fa بررسی علل و روند 5 ساله مرگ و میر استان ایلام از سال 1386 تا 1390 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: یکی از شاخص‌های مهم برای انجام برنامه‌ریزی‌های مربوط به سلامت جوامع، میزان و علل مرگ و میر در آن جوامع است. هدف از انجام مطالعه حاضر، بررسی علل و روند 5 ساله مرگ و میر استان ایلام در محدوده سال 86 تا 90 بود.روش‌ها: پژوهش حاضر، یک مطالعه مقطعی- توصیفی- تحلیلی بود که بر روی داده‌های ثبت شده مرگ استان ایلام به تفکیک در مناطق شهری و روستایی از سال 86 تا90 انجام شد. داده‌های مورد نیاز مطالعه توسط یک فرم محقق ساخته از اطلاعات جمع‌آوری شده توسط واحدهای گسترش و آمار مرکز بهداشت استان (سیستم ثبت مرگ) و نیز از آمارهای مرگ اعلام شده توسط سازمان ثبت احوال استان جمع‌آوری شده و مهم‌ترین علل مرگ به تفکیک استخراج گردید.یافته‌ها: میزان مرگ در مناطق شهری و روستایی استان به ترتیب در سال 86، 3/3 و 2/5 در هزار و در سال 90 در حدود 6/4 و 6/3 در هزار گزارش شد. همچنین، میزان مرگ و میر در زنان طی این سال‌ها از 1/3 به 6/3 و در مردان از 8/4 به 9/4 رسید. بیشترین تعداد مرگ و میر در مناطق شهری و روستایی در گروه سنی 70 سال به بالا و بیشترین علت مرگ در استان، بیماری‌های قلبی و عروقی بود.نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که به ترتیب داخل شهر و روستا در سال 86، با 9/43 درصد و 36 درصد و در سال 90، با 9/52 درصد و 1/39 درصد ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی بود. در طی سال‌های مورد بررسی 86 تا 90، سیر مرگ به علت بیماری‌های قلبی- عروقی افزایش، سرطان‌ها کاهش، سوانح و حوادث دارای نوسان بوده و در مجموع تا حدودی کاهش، خودکشی تا حدودی کاهش، کهولت کاهش و سایر موارد نیز به طور تقریبی ثابت بود. از آن‌جا که ابتلا به این دسته از بیماری‌ها تا حدود زیادی وابسته به سبک زندگی است، به نظر می‌رسد که انجام برنامه‌ریزی لازم از طریق وضع قوانین و مقررات و نیز آموزش در خصوص عوامل خطرساز سلامت نظیر استعمال دخانیات، بی‌تحرکی، رژیم غذایی نامناسب، اضطراب و... در راستای بهبود سبک زندگی افراد، زمینه کاهش این دسته از بیماری‌ها را فراهم می‌سازد. Background: One of the most important health indicators for the health planning within a society is the rates and causes of mortality within that society. The aim of the present study was to investigate the causes and the 5-year trend of mortality (from 2007 to 2011) in Ilam Province, Iran.Methods: This descriptive, analytical, and cross-sectional study was conducted on the documented mortality data of Ilam Province divided by urban and rural areas from 2007 to 2011. Data were collected using a researcher-made questionnaire from the statistics units of the provincial health center (death registration system) and the provincial Civil Registration Organization.Findings: The mortality rate in urban and rural areas of Ilam Province was, respectively, 3.3 and 5.2 per 1000 persons in 2007 and about 4.6 and 3.6 per 1000 persons in 2011 years. During these years, the mortality rate increased from 3.1 to 3.6 among women and from 4.8 to 4.9 among men. The highest number of deaths in urban and rural areas was observed in the age group of 70 years and older. In addition, cardiovascular disease was the most prevalent cause of death.Conclusion: The results of this study showed that in urban and rural areas, respectively, 43.9% and 36% deaths in 2007, and 52.9% and 39.1% of death in 2011 were caused by cardiovascular diseases. During the study period, the trend of mortality due to cardiovascular diseases, cancers, accidents, suicide, aging, and other cases, respectively, increased, decreased, fluctuating but overall decreased, somewhat decreased, decreased, and were almost constant. Given that the incidence of these diseases is largely dependent on lifestyle, it seems that strategies to improve lifestyles through education and laws and regulations on risk factors such as smoking, lack of exercise, diet, stress, and etcetera provide the basis for reducing these diseases. علل مرگ و میر, روند مرگ و میر, استان ایلام, 375 380 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-768&slc_lang=fa&sid=1 Zinab Sadooghi زینب صدوقی 100319475328460013558 100319475328460013558 Yes Department of Population and Family Health, Vice Chancellor of Health, Ilam University Medical of Sciences, Ilam, Iran کارشناس ارشد، گروه سلامت جمعیت و خانواده، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Masoumeh Javaheri معصومه جواهری 100319475328460013559 100319475328460013559 No Department of Communicable Diseases, Vice Chancellor of Health, Hamedan University Medical of Sciences, Hamedan, Iran کارشناس ارشد،گروه بیماری‌های واگیر، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Behrouz Sohrabian بهروز سهرابیان 100319475328460013560 100319475328460013560 No Department of Environmental and Professional Health, Vice Chancellor of Health, Ilam University Medical of Sciences, Ilam, Iran کارشناس ارشد، گروه بهداشت محیط و حرفه‌ای، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Ayoub Poursafar ایوب پورصفر 100319475328460013561 100319475328460013561 No Department of Network Expansion, Vice Chancellor of Health, Ilam University Medical of Sciences, Ilam, Iran کارشناس، گروه گسترش شبکه، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Nazanin Rezaei نازنین رضائی 100319475328460013562 100319475328460013562 No Lecturer, Social Determinants of Health Research Center AND, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran Corresponding Author: Nazanin Rezaei, Email: nazaninrezaei37@gmail.com مربی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و گروه مامایی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، دانشکده پرستاری و مامایی، خرم‌آباد، ایران