fa ارزیابی تأثیر برنامه آموزشی سواد سلامت به کارکنان بهداشتی بر ارتقای خودکارامدی بیماران دارای بیماری مزمن آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: سواد سلامت، میزان ظرفیت هر فرد برای کسب، تفسیر و درک اطلاعات اولیه از خدمات سلامتی برای اخذ تصمیم‌گیری مناسب می‌باشد. این مطالعه، با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزش سواد سلامت ارتباطی به کارکنان مراکز بهداشتی- درمانی بر ارتقای خودکارامدی بیماران دارای بیماری مزمن در شهر مشهد اجرا شد.روش‌ها: پژوهش حاضر یک مطالعه تجربی از نوع مداخله قبل و بعد شاهددار تصادفی شده بود که بر روی 240 نفر از بیماران دارای بیماری مزمن به روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای انجام گردید. مداخله آموزشی مبتنی بر سواد سلامت بر اساس چهار مهارت ارتباط گفتاری، نوشتاری، توانمندسازی و بهبود سیستم‌های حمایتی، طراحی و طی سه جلسه بحث گروهی متمرکز و یک کارگاه آموزشی برای 12 نفر از کارکنان بهداشتی (پزشک، پرستار،کارشناس تغذیه و بیماری‌ها) درگروه آزمون انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه ارزیابی سواد سلامت، مراقبت اولیه در بزرگسالان و خودکارامدی در بیماری مزمن بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های t، ANOVA و 2&chi; با در نظر گرفتن سطح معنی‌داری کمتر از 5 درصد تجزیه و تحلیل گردید.یافته‌ها: بیماران در دو گروه از نظر متغیرهای فردی با یکدیگر تفاوت معنی‌داری نداشتند (063/ = P). بعد از مداخله، تفاوت آماری معنی‌دار در میانگین سواد سلامت کارکنان (007/0 = P)، سواد سلامت بیماران (001/0 > P) و خودکارامدی بیماران (003/0 = P) در گروه مداخله مشاهده گردید.نتیجه‌گیری: مداخلات آموزشی جهت ارتقای سواد سلامت ارتباطی کارکنان بهداشتی در گروه مداخله در ارتقای خودکارامدی بیماران در مقایسه با آموزش‌های رایج در مراکز بهداشتی- درمانی، مؤثرتر می‌باشد. Background: Health literacy is the degree to which individuals have the capacity to obtain, process, and understand basic information on health services in order to make appropriate health decisions. The purpose of this study was to determine the effect of a health literacy educational program for the staff of health centers in Mashhad on promoting self-efficacy in patients with chronic diseases.Methods: This randomized clinical trial was conducted on 240 patients with chronic diseases in two experimental and control groups in pre-intervention and post-intervention stages. The participants were selected using multistage random sampling. The intervention was designed based on the 4 communication skills of speaking, writing, enabling, and improving support systems. The intervention was performed in 3 sessions of focus group discussions and a workshop for 12 personnel (doctors, nurses, dietitians, and disease experts) in the experimental group. The data collections tools consisted of the Health Literacy Assessment Questionnaire, Adult Primary Care Questionnaire, and Chronic Disease Self-Efficacy Scale. Data were analyzed using independent t-test, chi-square test, and ANOVA in SPSS software. The significance level in all tests was considered as less than 5%.Findings: The patients in the two groups did not differ significantly in terms of demographic variables before the intervention (P = 0.063). Significant differences were observed in personnel&rsquo;s health literacy (P = 0.007), patients&rsquo; health literacy (P < 0.001), and patients&rsquo; self-efficacy (P = 0.003) in the experimental group after the intervention.Conclusion: Based on finding, educational interventions to improve the health literacy of staff are more effective on the improvement of patients&rsquo; self-efficacy in comparison with education programs provided in health centers. آموزش, سواد سلامت, خودکارامدی, بیماری مزمن, 350 357 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-774&slc_lang=fa&sid=1 Nooshin Peyman نوشین پیمان 100319475328460013542 100319475328460013542 Yes Associate Professor, Management and Social Determinants of Health Research Center AND Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت وعوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه آموزش بهداشت وارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Fatemeh Behzad فاطمه بهزاد 100319475328460013543 100319475328460013543 No Mashhad No. 5 Health Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran Corresponding Author: Fatemeh Behzad, Email: behzadf1@mums.ac.ir کارشناس ارشد، مرکز بهداشت شماره 5 شهرستان مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Ali Taghipour علی تقی‌پور 100319475328460013544 100319475328460013544 No Associate Professor, Management and Social Determinants of Health Research Center AND Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت وعوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Habibollah Esmaily حبیب‌اله اسماعیلی 100319475328460013545 100319475328460013545 No Associate Professor, Management and Social Determinants of Health Research Center AND Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت وعوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران