fa مدیریت لجن اسیدی تولیدی در شهرک‌های صنعتی استان اصفهان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: مدیریت نامناسب پسماندهای صنعتی مشکلات فراوانی را برای جوامع بشری به وجود آورده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی مدیریت لجن اسیدی تولید شده در شهرک‌های صنعتی استان اصفهان در سال 1393 انجام شد.روش‌ها: این تحقیق از نوع توصیفی- مقطعی بود. 180 واحد صنعتی در پنج شهرک صنعتی شامل اشترجان، مبارکه، رازی، جی و مورچه‌خورت مورد بازدید قرار گرفت و وضعیت صنایع با استفاده از پرسش‌نامه بررسی گردید. مقدار لجن اسیدی برای سایر شهرک‌های صنعتی با استفاده از میزان به دست آمده محاسبه شد.یافته‌ها: لجن اسیدی در 8 زیرگروه مختلف صنعتی بررسی شد. زیرگروه پارافین و حلال‌های آلی با 3092 تن در هکتار در سال، بیشترین و زیرگروه تصفیه روغن با 623 تن در هکتار در سال، کمترین میزان لجن اسیدی تولید شده را داشتند. شهرک رازی (2700 تن در سال) و اوره نطنز (62 تن در سال) به ترتیب بیشترین و کمترین میزان لجن تولیدی در زیرگروه پارافین و حلال‌های آلی را به خود اختصاص دادند. بیشترین و کمترین میزان تولید لجن در زیرگروه تصفیه روغن نیز متعلق به مورچه‌خورت (746 تن در سال) و علویجه (39 تن در سال) بود.نتیجه‌گیری: لجن اسیدی تولید شده از جمله مواد زاید خطرناک محسوب می‌گردد و به منظور کاهش اثرات نامطلوب آن در محیط، روش‌های مدیریتی پیشنهاد شده باعث کاهش حجم قابل ملاحظه‌ای در تولید لجن می‌شود. Background: Inappropriate management of hazardous industrial waste has caused many problems for human societies. The aim of this study was to evaluate the management of acidic sludge produced in industrial parks in Isfahan, Iran, in the year 2013.Methods: This cross-sectional study was conducted in 180 plants in 5 industrial parks, including Oshtorjan, Mobarakeh, Razi, Jay, and Mourchekhort, Iran. The status of the plants was examined using a questionnaire. For other industrial parks, the amount of acidic sludge was calculated based on yield of norm.Findings: Acidic sludge was investigated in 8 different industrial subgroups. The paraffin and organic solvents group, with the amount of 3092 tons per hectare per year, produced the highest amount of acidic sludge and the oil treatment subgroup, with 623 tons per hectare per year, produced the lowest amount. Razi Industrial Park (2700 tons per year) and Urea Natanz (62 tons per year), respectively, produced the highest and lowest amount of sludge in the paraffin and organic solvents subgroup. In the subgroup of treatment oil, Mourchekhort (746 tons per year) and Alavicheh (39 tons per years) produced the highest and lowest amount of sludge, respectively.Conclusion: Acidic sludge has been identified as hazardous waste. Thus, in order to reduce its adverse effects on the environment, the use of management methods which significantly reduce its produced volume. مواد زاید ویژه, لجن اسیدی, شهرک‌های صنعتی, اصفهان, 448 453 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-799&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Pourzamani حمیدرضا پورزمانی Yes Associate Professor, Environment Research Center, Research Institute for Primordial Prevention of Non -communicable Disease s AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات محیط زیست، پژوهشکده پیشگیری اولیه از بیماری‌های غیر واگیر و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Saeid Samani-Majd سعید سامانی مجد No ZendehRoud Research Group, BehinAb Consultant Researching Co., Isfahan, Iran گروه پژوهشی ارزیابی محیط زنده‌رود، شرکت مهندسین مشاور و تحقیقات بهین آب زنده‌رود، اصفهان، ایران Mohammad Ghavi محمد قوی No Environment Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, Student Research Committee , School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات محیط زیست و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Saeid Fadaei سعید فدایی No Environment Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, Student Research Committee , School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات محیط زیست و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران