fa کارایی خاکستر ریشه گیاه شیرین بیان در حذف رنگ آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: رنگ یکی از مهم‌ترین آلاینده‌های موجود در فاضلاب نساجی به شمار می‌رود که اغلب سمی، سرطان‌زا و جهش‌زا می‌باشد. بنابراین، آلاینده‌های رنگی قبل از ورود به محیط زیست باید تصفیه شوند. مطالعه حاضر با هدف بررسی کارایی خاکستر ریشه گیاه شیرین بیان در حذف رنگ راکتیو بلک 5 از محلول‌های آبی انجام شد.روش‌ها: این مطالعه به صورت تجربی و در مقیاس آزمایشگاهی انجام گرفت. جاذب مورد نظر در شرایط آزمایشگاهی تهیه و با استفاده از الک‌های استاندارد دانه‌بندی شد و اثر شاخص‌های مختلف شامل pH (12-2)، غلظت اولیه رنگ (60-40-20 میلی‌گرم در لیتر)، زمان تماس (180-10 دقیقه) و دوز جاذب (2-3/0 گرم در 100 سی‌سی) مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: کارایی خاکستر ریشه گیاه شیرین بیان در حذف رنگ با افزایش pH و غلظت اولیه رنگ، کاهش و با افزایش زمان تماس تا 60 دقیقه اول افزایش یافت. همچنین، یافته‌ها از ایزوترم Langmuir (9467/0 = 2R) بهتر پیروی نمود.نتیجه‌گیری: خاکستر ریشه گیاه شیرین بیان از توانایی مطلوبی (48/98 درصد در غلظت 20 میلی‌گرم آلاینده) در حذف رنگ راکتیو بلک 5 از محلول‌های آبی و فاضلاب‌های صنعت نساجی برخوردار است. Background: Dye is one of the most important pollutants in textile industry wastewater and is often toxic, carcinogenic, and mutagenic. Thus, dye contaminants should be treated before discharge into the environment. This study was conducted to assess the efficiency of Glycyrrhiza glabra ash in Reactive Black 5 dye removal from aqueous solutions.Methods: The present experimental study was performed at a laboratory scale. The adsorbent was prepared under laboratory conditions and pulverized using ASTM standard sieves. In this research, the effect of pH (2-12), initial dye concentration (20, 60, and 80 mg/l), absorbent dosage (0.3-2 gr/100 ml), and reaction time (10-180 minutes) were investigated.Findings: The results showed that the efficacy of Glycyrrhiza glabra root ash in dye removal decreased with increase in pH and initial dye concentration, and increased with increase in exposure time during the initial 60 minutes. The results followed the Langmuir isotherm (R2 = 0. 9467).Conclusion: The results showed that licorice root ash has desirable efficacy (98.48% removal at a concentration of 20 mg of pollutant) in the removal of Reactive Black 5 dye from aqueous solutions and textile industry wastewater.  65 71 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-816&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Khodabakhshi عباس خدابخشی Yes Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران Vahideh Parvaresh وحیده پرورش No MSc Student, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، ایران Morteza Sedehi مرتضی سدهی No Assistant Professor, Department of Biostatistics, School of Health, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran استادیار، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران Mohsen Arbabi محسن اربابی No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران