fa تغییرات آلاینده‌های خروجی از دودکش بخاری گاز‌سوز خانگی در طی ماه‌های سرد، 92-1391 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: مصرف عمده گاز طبیعی در ایران، استفاده از آن به عنوان منبع گرمایشی است که بیشتر از طریق احتراق در بخاری‌های گازی ایجاد می‌شود. بخاری‌های خانگی به علت تعداد زیاد، پتانسیل تأثیر قابل توجهی در تولید گازهای گلخانه‌ای و آلاینده دارند. بنابراین، هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی میزان انتشار آلاینده‌های گازی خروجی از دودکش بخاری گازسوز خانگی و ارتباط آن با شرایط دمای جوی و مصرف کلی گاز در کشور بود.روش‌ها: در این مطالعه، جهت سنجش آلاینده‌های گازی یک بخاری گازسوز متداول خانگی، از دستگاه سنجش آلاینده‌های خروجی از دودکش، مدل Lancom III استفاده گردید. تحقیق طی پنج ماه سرد در سال‌های 1391 تا 1392 انجام شد. داده‌های دمایی هوا از اداره هواشناسی و میزان کلی مصرفی گاز از شرکت ملی گاز به دست آمد.یافته‌ها: مقدار میانگین خروجی گازهای 2CO، 2SO، 2NO، ‌NO&lrm;‌ و ‌CXHY‌ به ترتیب 64/10939، 091/0، 01/1، 99/6 و 996/172 ppm بود. ارتباط معنی‌داری بین کاهش دمای روزانه و افزایش میزان 2SO و CXHY وجود داشت (010/0 > P). همچنین، ارتباط معنی‌داری میان کاهش دمای روزانه و کاهش 2CO و ‌2NO &lrm;‌در خروجی دودکش مشاهده شد (050/0 > P).نتیجه‌گیری: افزایش غلظت ‌2SO و CXHY و کاهش غلظت 2CO و ‌2NO در روزهای سرد، می‌تواند به علت تغییرات در کیفیت گاز مصرفی باشد. در چنین روزهایی مصرف کلی گاز در کشور افزایش می‌یابد و بنابراین، باعث تغییراتی در دبی، سرعت و فشار گاز در لوله‌های انتقال و نیز کیفیت گاز (انتقال نشست‌های گوگردی از لوله‌های به جریان گاز) می‌شود. Background: The main consumption of natural gas in Iran is in domestic heating mostly by domestic gas heaters. Domestic gas heaters may have considerable effect on pollutant and greenhouse gas production due to their high number. The aim of this research was to investigate stack exhaust pollutants of domestic gas heaters and its relation with &lrm;air temperature and total gas consumption in the country.Methods: LANCOM III, as a portable stack gas analyzer, was used for the measurement of gas pollutants produced by a domestic gas heater during the 5 cold months in 2012-2013. Meteorological and total gas consumption data were gathered from the Meteorological Office and National Iranian Gas Organization (NIGC), respectively.Findings: The average amount of carbon dioxide, sulfur dioxide, nitrogen dioxide, nitric oxide, and hydrocarbons emission were 10939.64, 0.091, 1.01, 6.99, and 172.996 ppm, respectively. A significant relation was observed between daily reduction of air temperature with increase in sulfur dioxide and hydrocarbons (P < 0.01) and decrease in in carbon dioxide and nitrogen dioxide (P < 0.05) emission of gas heaters.Conclusion: The increase in sulfur dioxide and hydrocarbons and decrease in carbon dioxide and nitrogen dioxide on cold days may be due to variation in g::as char::acteristics. On cold days, the total gas consumption in the country is increased which results in changes in gas flow rate, velocity, and pressure in gas pipelines and gas quality (due to the transfer of sulfur sediments from pipelines to gas). گاز طبیعی, بخاری گازی, آلودگی هوا, دی‌اکسید گوگرد, 72 78 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-817&slc_lang=fa&sid=1 Reza Fouladi-Fard رضا فولادی فرد 100319475328460011296 100319475328460011296 Yes Assistant Professor, Research Center for Environmental Pollutants AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran استادیار، مرکز تحقیقات آلاینده‌های محیطی و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Amir Hossein Mahvi امیرحسین محوی 100319475328460011297 100319475328460011297 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ایران Mohsen Mahdinia محسن مهدی‌نیا 100319475328460011298 100319475328460011298 No Department of Occupational Health, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran کارشناس ارشد، گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Mansoreh Sadeh Ghamsari منصوره ساده‌قمصری 100319475328460011299 100319475328460011299 No Department of Occupational Health, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran کارشناس ارشد، گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Abolfazl Mohammadbeigi ابولفضل محمدبیگی 100319475328460011300 100319475328460011300 No BSc Student, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran دانشجوی کارشناسی، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Amirmansour Golmohammadi امیرمنصور گل‌محمدی 100319475328460011301 100319475328460011301 No Associate Professor, Department of Epidemiology, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran دانشیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران