fa اولویت‌بندی گزینه‌های مختلف مدیریت پسماندهای بیمارستانی در شهر تهران با استفاده از تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: در سال‌های اخیر، با توجه به افزایش مشکلات زیست ‌محیطی ناشی از پسماندهای مراکز درمانی، تعیین روش بهینه مدیریت پسماندهای بیمارستانی با در نظر گرفتن معیارهای متعدد و تا حدودی متناقض به یکی از مهم‌ترین چالش‌ها تبدیل شده است. مطالعه حاضر، با هدف ارزیابی گزینه‌های مختلف مدیریت پسماندهای بیمارستانی در شهر تهران و اولویت‌بندی آن‌ها با استفاده از تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره انجام شد.روش‌ها: مطالعه از نوع توصیفی- کاربردی و به لحاظ جمع‌آوری داده‎ها از نوع تحقیق پیمایشی بود که در سال 1394 انجام شد. تعداد 46 نفر از مطلعان و صاحب‌نظران این موضوع با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه انجام شد. روایی پرسش‌نامه طراحی شده با استفاده از نظر استادان و خبرگان، به صورت روایی صوری مورد تأیید قرار گرفت و پایایی ابزار پژوهش نیز بر اساس نرخ ناسازگاری استاندارد که کمتر از 1/0 است، با نرخ 00256/0 تأیید گردید. جهت تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزارهای Excel و Lingo استفاده شد.یافته‌ها: در مطالعه حاضر، 12 معیار مختلف الویت‌بندی برای روش‌های دفع پسماند به دست آمد. سه معیار اثربخشی عمل، پسماندهای هوایی، تأثیرات محیطی و موانع پذیرش عمومی بیشترین وزن و سه معیار هزینه، بو و رها کردن با اثرات بهداشتی کمترین وزن را به خود اختصاص داد. در نهایت، بر اساس معیارهای فوق، روش‌های مختلف دفع پسماندهای بیمارستانی به ترتیب استریل بخار (اتوکلاو)، سوزاندن، دفن کردن، گندزدایی شیمیایی، پرتودهی و ماکروویو رتبه‌بندی شد.نتیجه‌گیری: بیشتر گروه‌های شرکت کننده در پژوهش به بحث اتوکلاو و استریل با بخار و دفن کردن بعد از خنثی‌سازی تأکید داشتند که میزان استقبال مسؤولان و دست‌اندرکاران از روش‌های حداقل تأثیر بر محیط زیست را نشان می‌دهد. با این حال، جنبه‌های هزینه‌ای و مالی روش‌های مختلف دفع پسماندهای بیمارستانی نیز باید مد نظر قرار گیرد. Background: Due to increasing environmental problems caused by the waste produced by health care centers in recent years, the determination of the optimal method of hospital waste management with the consideration of the numerous conflicting criteria is of grave importance. This study aimed to evaluate different options for hospital waste management in Tehran, Iran, and prioritize them using multi-criteria decision analysis.Methods: This descriptive survey was conducted in 2015. The study participants consisted of 46 specialists in this regard. The subjects were selected using purposive sampling method. A questionnaire was used to collect data. The face validity of the questionnaire was approved by experts and its reliability was 0.00256 and was approved based on the incompatibility rate of less than 1.0. Statistical analysis was conducted using Excel and Lingo software.Findings: In this study, 12 different criteria of prioritization of waste disposal methods were obtained. The 3 criteria of treatment effectiveness, air residuals, environmental impacts, and public acceptance obstacles had the most weight and the 3 criteria of cost, odor, and release with health effects had the least weight. Finally, based on the above criteria, different methods of hospital waste disposal were, respectively, prioritized as steam sterilization (autoclave), incineration, landfill disposal, chemical disinfection, irradiation, and microwave.Conclusion: The majority of the participants preferred methods that have minimum effects on the environment like autoclave, steam sterilization, and burial after neutralization. However, the financial aspects of hospital waste disposal should also be considered. پسماند پزشکی, تصمیم‌گیری, رتبه‌بندی, 38 45 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-821&slc_lang=fa&sid=1 Aziz Rezapour عزیز رضاپور 100319475328460011250 100319475328460011250 Yes Assistant Professor, Health Management and Economics Research Center AND Department of Health Economics, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات علوم مدیریت و اقتصاد سلامت و گروه اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Jalal Arabloo جلال عربلو 100319475328460011251 100319475328460011251 No PhD Candidate, Department of Health Policy, Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه تخصصی سیاستگذاری سلامت، گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Vahid Alipour وحید علی‌پور 100319475328460011252 100319475328460011252 No Assistant Professor, Department of Health Economics, School of Health Management and Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Amin Akbari امین اکبری 100319475328460011253 100319475328460011253 No Health Management and Economics Research Center AND Department of Health Economics, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد، مرکز تحقیقات علوم مدیریت و اقتصاد سلامت و گروه اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران