fa بررسی کارایی کربن فعال پوسته غلاف گیاه مورینگا اولیفرا در حذف فنل از محلول‌های آبی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: به علت پایداری فنل در محیط ‌زیست و آلودگی آب و منابع طبیعی و اثرات بهداشتی ناشی از آن، حذف این ماده از محیط زیست بسیار حایز اهمیت است. بدین منظور، هدف از انجام مطالعه حاضر، بررسی کارایی کربن فعال ساخته‌ شده از غلاف گیاه مورینگا اولیفرا (Moringa Olifera) به عنوان یک جاذب ارزان ‌قیمت در حذف فنل از محلول‌های آبی بود.روش‌ها: در این پژوهش، از پوست غلاف گیاه مورینگا اولیفرا به عنوان منبع کربن در ساخت کربن فعال استفاده گردید. فرایند ساخت کربن فعال شامل آب‌زدایی و زدایش اجزای زاید از سطح غلاف مورینگا اولیفرا و فعال‌سازی دمایی بود. پس از تهیه جاذب کربن فعال، عوامل مؤثر در فرایند جذب سطحی فنل شامل pH محلول، زمان تماس، دوز کربن فعال و غلظت اولیه فنل مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، همخوانی نتایج حاصل از پژوهش با ایزوترم‌های Freundlich و Langmuir بررسی گردید.یافته‌ها: بیشترین کارایی جذب فنل در محدوده pH خنثی به دست آمد. با افزایش و یا کاهش pH محلول، کارایی حذف فنل کاهش یافت. همچنین، با افزایش زمان تماس فنل با جاذب کربن فعال از 5 تا 840 دقیقه، کارایی حذف آن از 23 به 94 درصد افزایش داشت. با افزایش غلظت اولیه فنل، راندمان حذف دارای روندی نزولی بود؛ به طوری که با کاربرد 5/0 گرم بر لیتر کربن فعال و غلظت اولیه فنل 5/7 میلی‌گرم بر لیتر، راندمان حذف فنل 76 درصد به دست آمد و در غلظت‌های 10 و 15 میلی‌گرم بر لیتر، راندمان حذف به ترتیب به 71 و 66 درصد کاهش یافت. نتایج حاصل شده بیشترین قرابت را با ایزوترم Freundlich نشان داد و حداکثر ظرفیت جذب کربن فعال بین 5/6 تا 2/7 میلی‌گرم بر گرم در دامنه غلظت اولیه فنل مورد مطالعه به دست آمد.نتیجه‌گیری: کربن فعال ساخته‌ شده از غلاف گیاه مورینگا اولیفرا کارایی بالایی در حذف فنل از محلول‌های آبی دارد. با توجه به این که گیاه مورینگا اولیفرا نوعی گیاه بومی در مناطق جنوبی کشور است و از غلاف این گیاه استفاده خاصی نمی‌شود، می‌توان از غلاف آن به عنوان یک منبع ارزان‌قیمت جهت ساخت کربن فعال استفاده نمود.  Background: Due to the stability, water and environmental pollution, and health concerns of phenol compounds, phenol removal is important. For this purpose, the present study evaluated the efficiency of phenol removal of activated carbon derived from Moringa oleifera pod from aqueous solutions.Methods: In this study, the Moringa oleifera pod was used as carbon source in activated carbon preparation. The activated carbon preparation protocol included dehydration, debris removal, and thermal activation. After preparation of activated carbon, the effective parameters on phenol adsorption process including solution pH, contact time, initial concentration of phenol, and activated carbon doses were studied. In addition, the obtained data was tested via Langmuir and Freundlich isotherms.Findings: The obtained results showed that the highest phenol adsorption was achieved at neutral solution pH. With increasing or reducing of solution pH, phenol removal efficiency decreased. Moreover, with increasing of contact time from 5 minutes to 840 minutes, phenol removal efficiency improved from 23% to 94%. In addition, with increasing of initial concentration of phenol, phenol removal efficiency had a descending trend. Thus, with the use of 0.5 g/l activated carbon and initial concentration of 7.5 mg/l, phenol removal efficiency was 76%, and at the concentrations of 10 and 15 mg/l, removal efficiency reduced to 71% and 66%, respectively. The obtained results were in line with the Freundlich isotherm and maximum adsorption capacity varied from 6.5 to 7.2 mg/g in the studied initial phenol concentration.Conclusion: The obtained results demonstrated that activated carbon derived from Moringa oleifera pod had high efficiency in phenol removal from aqueous solutions. With respect to the fact that the Moringa oleifera is grown in southern Iran and does not have a specific application, the Moringa oleifera pod could be considered as a low cost source for activated carbon preparation. جذب سطحی, مورینگا اولیفرا, جاذب طبیعی, حذف فنل, 252 258 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-829&slc_lang=fa&sid=1 Freydon Moazami فریدون معظمی 100319475328460011372 100319475328460011372 Yes BSc Student, Student Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran داﻧﺸﺠﻮی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ، ﮐﻤﯿﺘﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت داﻧﺸﺠﻮیﯽ و ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ اﺻﻔﻬﺎن، اﺻﻔﻬﺎن، ایﺮان Zeynab Alizadeh زینب علی‌زاده 100319475328460011373 100319475328460011373 No MSc Student, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran داﻧﺸﺠﻮی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ، ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻫﺮﻣﺰﮔﺎن، ﺑﻨﺪرﻋﺒﺎس، ایﺮان Ali Fatehizadeh علی فاتحی‌زاده 100319475328460011374 100319475328460011374 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran اﺳﺘﺎدیﺎر، ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ اﺻﻔﻬﺎن، اﺻﻔﻬﺎن، ایﺮان Hamidreza Pourzamani حمید رضا پورزمانی 100319475328460011375 100319475328460011375 No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ اﺻﻔﻬﺎن، اﺻﻔﻬﺎن، ایﺮان Mohammad Ghasemian محمد قاسمیان 100319475328460011376 100319475328460011376 No PhD Candidate, Student Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran داﻧﺸﺠﻮی دﮐﺘﺮی، ﮐﻤﯿﺘﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت داﻧﺸﺠﻮیﯽ و ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ اﺻﻔﻬﺎن، اﺻﻔﻬﺎن، ایﺮان Mokhtar Mahdavi مختار مهدوی 100319475328460011377 100319475328460011377 No Assistant Professor, Social Determinants of Health Research Center AND Department of Environmental Health Engineering, School of Medicine, Saveh University of Medical Sciences, Saveh, Iran استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده پزشکی، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ ساوه، ساوه، ایران Ensiyeh Taheri انسیه طاهری 100319475328460011378 100319475328460011378 No PhD Candidate, Student Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran داﻧﺸﺠﻮی دﮐﺘﺮی، ﮐﻤﯿﺘﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت داﻧﺸﺠﻮیﯽ و ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﺤﯿﻂ، داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ اﺻﻔﻬﺎن، اﺻﻔﻬﺎن، ایﺮان