fa بررسی آلودگی میکروبی و شیمیایی آب آشامیدنی عرضه شده در اتوبوس‌های مسافربری ترمینال صفه اصفهان: یک مطالعه موردی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: امروزه اتوبوس‌های بین شهری نقش مهمی در انتقال مسافران دارند که در صورت آلوده بودن آب شرب آن‌ها، سلامتی مسافران به خطر می‌افتد. مطالعه حاضر با هدف بررسی کیفیت میکروبی و شیمیایی آب آشامیدنی عرضه شده در اتوبوس‌های بین شهری ترمینال صفه اصفهان انجام شد.روش‌ها: در این مطالعه، 60 نمونه از آب آشامیدنی عرضه شده در اتوبوس‌ها به صورت تصادفی جمع‌آوری گردید و آلودگی میکروبی آن‌ها با آزمایش‌های Most probable number (MPN) به روش تخمیر 9 لوله‌ای مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، شاخص‌های شیمیایی شامل هدایت الکتریکی (Electrical conductivity یا EC)، کل جامدات محلول (Total dissolved solids یا TDS)، سختی کل، کلر باقی‌مانده، کدورت، pH و دما مطابق روش‌های استاندارد سنجیده شد. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید.یافته‌ها: در 20 درصد از نمونه‌ها، کلیفرم کل و در 7 درصد آن‌ها کلیفرم مدفوعی مثبت بود و تمام آلودگی‌ها به آبسردکن‌ها اختصاص داشت. میزان EC در 35 درصد نمونه‌ها بیشتر از 500 میکروموس بر مترمربع، کدورت در 6/11 درصد نمونه‌ها بالاتر از استاندارد 1 واحد اندازه‌گیری کدورت (Nephelometric turbidity unit یا NTU) و کلر باقی‌مانده نیز در 3/98 درصد از نمونه‌ها صفر به دست آمد.نتیجه‌گیری: بیشترین موارد آلودگی به کلیفرم مدفوعی مربوط به آبسردکن اتوبوس‌ها بود و آلودگی در هیچ‌کدام از آب‌های بطری شده مشاهده نگردید. بنابراین، جمع‌آوری آبسردکن و عرضه آب آشامیدنی بطری شده در اتوبوس‌های بین شهری، می‌تواند سهم بسزایی در کاهش بیماری‌های گوارشی داشته باشد. Background: Today, interurban buses play an important role in transferring passengers between cities. Contaminated drinking water in buses will threaten the health of travelers. This study investigated the microbial and chemical quality of drinking water supplied in the coaches transporting passengers from/to Soffeh Terminal in Isfahan, Iran.Methods: In this study, 60 samples of potable water supplied in the coaches were randomly collected. Bacterial contamination of the samples was examined using most probable number (MPN) method through multiple tube method. Chemical parameters including lectrical conductivity (EC), total dissolved solids (TDS), total hardness, chlorine, turbidity, pH, and temperature were measured according to the standard methods. Data were analyzed using SPSS software.Findings: The results showed that total coliform and fecal coliform were positive in 20% and 7% of the samples, respectively, and all contaminations were related to water dispensers. About 35% of the samples had EC levels of higher than the recommended standard (500 µmhos/cm2). The turbidity value was higher than 1 Nephelometric Turbidity Unit (NTU) in 11.6% of the samples and residual chlorine was 0 in 98.3% of the samples.Conclusion: This study showed that most samples of potable water served to the passengers via chillers installed in the coaches were contaminated with fecal coliforms. However, this pollution was not observed in the bottled potable water available inside the coaches. Thus, collecting the tap equipped-chillers and supplying only bottled potable water in all the coaches can prevent intestinal diseases in passengers. 317 321 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-860&slc_lang=fa&sid=1 Ali Abdolahnejad علی عبداله‌نژاد 100319475328460011429 100319475328460011429 Yes PhD Candidate, Student Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Alireza Kamali علیرضا کمالی 100319475328460011430 100319475328460011430 No Department of Environmental Health Engineering, Deputy of Health , Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس، گروه بهداشت محیط، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Amir Mohammadi امیر محمدی 100319475328460011431 100319475328460011431 No PhD Candidate, Student Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Effat Shabanian عفت شبانیان 100319475328460011432 100319475328460011432 No Department of Environmental Health Engineering, Deputy of Health , Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس، گروه بهداشت محیط، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Yaghob Hajizadeh یعقوب حاجی‌زاده 100319475328460011433 100319475328460011433 No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences , Isfahan , Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Afshin Ebrahimi افشین ابراهیمی 100319475328460011434 100319475328460011434 No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences , Isfahan , Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Negar Jafari نگار جعفری 100319475328460011435 100319475328460011435 No PhD Candidate, Student Research Committee AND Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences , Isfahan , Iran دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران