Journal of Health System Research

fa اولویت‌بندی و وزن‌دهی شاخص‌های مؤثر بر عملکرد برنامه حفاظت شنوایی با روش تحلیل سلسله مراتبی در یک شرکت معدنی- صنعتی Prioritization and Weighting of Factors Affecting the Performance of the Hearing Protection Program with the Analytical Hierarchy Method in a Mining-Industrial Company مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار Occupational health engineering and occupational safety پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: برنامه حفاظت از شنوایی (Hearing conservation program یا HCP) به منظور جلوگیری از ایجاد و پیشرفت افت شنوایی ناشی از مواجهه با صدا در کارگران انجام می‌شود. مزایای اجرای این برنامه برای کارفرمایان شامل حفظ و ارتقای سطح تولید، افزایش بازده کار و کاهش حوادث ناشی از کار می‌باشد. علاوه بر این، استرس و خستگی ناشی از مواجهه با صدا نیز کاهش خواهد یافت. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف اولویت‌بندی و وزن‌دهی شاخص‌های مؤثر بر عملکرد HCP با روش تحلیل سلسله مراتبی (Analytic hierarchy process یا AHP) در صنعت طراحی شد. روش‌ها: این مطالعه از نوع مقطعی- توصیفی- تحلیلی بود که در سال 1401 انجام گردید. چهار معیار شامل «قابلیت اجرایی، کارایی، هزینه، تداخل در فرایند» و 12 گزینه شامل «اندازه‌گیری تراز فشار صدای محیطی، ترسیم نقشه صوتی و ایزوسونیک در نرم‌افزار، محاسبه تراز صدای معادل بر اساس استاندارد 9612ISO ، ارزیابی خطر بهداشتی صدای کارکنان، اقدامات کنترل مهندسی، اقدامات کنترل مدیریتی، اقدامات کنترل وسایل حفاظت فردی، تعیین افت شنوایی کارکنان از طریق ادیومتری، تعیین تغییرات آستانه شنوایی استاندارد، آموزش کارکنان، تدوین سند برنامه حفاظت شنوایی صنعت، پایش کیفیت علمی نتایج اندازه‌گیری افت شنوایی کارکنان» مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت، اولویت‌بندی و وزن‌دهی نهایی معیارها و گزینه‌ها به روش AHP و در نرم‌افزارهای Expert Choice و Excel تحلیل گردید. یافته‌ها: میزان نرخ ناسازگاری در تمام موارد کمتر از 10 درصد بود و سازگاری پاسخ‌ها مورد تأیید قرار گرفت. بین معیارها و گزینه‌ها، «قابلیت اجرایی» با وزن نسبی 658/0 و «تداخل در فرایند» با وزن نسبی 057/0 به ترتیب دارای بیشترین و کمترین اهمیت بود. از بین گزینه‌ها نیز «اندازه‌گیری تراز فشار صدای محیطی با وزن نهایی 189/0، بالاترین اولویت و «ترسیم نقشه صوتی و ایزوسونیک با نرم‌افزار» رتبه دوم را به خود اختصاص داد. «ارزیابی خطر بهداشتی صدای کارکنان» نیز رتبه سوم را کسب کرد. پایش کیفیت علمی نتایج اندازه‌گیری افت شنوایی کارکنان با وزن نهایی 017/0، نامناسب‌ترین گزینه بود. نتیجه‌گیری: قابلیت اجرایی بودن ابزار ارزیابی و اندازه‌گیری تراز فشار صدای محیطی در ارزیابی HCP، اولویت بالایی دارند. همچنین، این ابزار، ابزار مناسبی جهت ارزیابی قرار دادن عملکرد برنامه حفاظت شنوایی در صنعت به شمار می‌رود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Hearing protection programs are implemented to prevent and mitigate the progression of hearing loss resulting from noise exposure among workers. The benefits of implementing such programs directly contribute to maintaining and enhancing productivity levels, increasing work efficiency, reducing work-related accidents, as well as decreasing stress and fatigue associated with noise exposure. Therefore, this study was designed to prioritize and weigh factors affecting the performance of the hearing protection program using the analytical hierarchy process (AHP) method in the industry. Methods: This was a cross-sectional, descriptive, and analytical study that was conducted in 2021. It examined 4 criteria, including feasibility, efficiency, cost, and process interference, and 12 options, including environmental noise pressure measurement, sound and iso-acoustic mapping with software, calculation of equivalent sound level based on ISO 9612 standard, assessment of workers' noise health risks, engineering control measures, managerial control measures, personal protective equipment (PPE) control measures, determination of workers' hearing loss through audiometry, determination of changes in standard hearing thresholds, employee training, drafting an industry hearing protection program document, and monitoring the scientific quality of results of employees' hearing loss measurements. Ultimately, the final prioritization and weighting of criteria and options were done by the AHP method and through Expert Choice and Excel software. Findings: The level of disagreement in all cases was less than 10%, and the compatibility of responses was confirmed. Among the criteria and options, the feasibility criterion with a relative weight of 0.658 had the highest importance, and the process interference criterion with a relative weight of 0.057 had the least importance. Furthermore, among the options, the option of measuring environmental noise pressure level with a final weight of 0.189 had the highest priority, and the option of sound and iso-acoustic mapping with software ranked second. The option of assessing workers' noise health risks also obtained the third rank. Monitoring the scientific quality of results of employees' hearing loss measurements with a final weight of 0.017 was the least suitable option. Conclusion: The applicability of the evaluation tool and the measurement of the environmental sound pressure level have a high priority in the evaluation of the hearing protection program. Moreover, this is a suitable tool for evaluating the performance of the hearing protection program in the industry.</div> <div><div class="msocomtxt" id="_com_1" language="JavaScript" on<illegal tag>mouseout="msoCommentHide('_com_1')" on<illegal tag>mouseover="msoCommentShow('_anchor_1','_com_1')"></div></div> صدا, حفاظت شنوایی, تحلیل سلسله مراتبی, صنعت Sound, Hearing protection, Analytic hierarchy process, Industry 516 524 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-658-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Behzadnia فرزانه بهزادنیا f.behzadnia92@gmail.com 100319475328460026275 0009-0007-4153-2424 No Student Research Committee, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Mohammadreza Ghotbi-Ravandi محمدرضا قطبی راوندی ravandir@yahoo.co.uk 100319475328460026276 100319475328460026276 No Associate Professor, Department of Occupational Health and Safety Engineering, School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Sajad Zare سجاد زارع ss_zare87@yahoo.com 100319475328460026277 100319475328460026277 Yes Associate Professor, Department of Occupational Health and Safety Engineering, School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Aida Tayebiyan آیدا طیبیان moghadameh_mirzai@yahoo.com 100319475328460026278 100319475328460026278 No Assistant Professor, Department of Safety, Health, and Environmental Engineering, Kerman Institute of Higher Education, Kerman, Iran استادیار، گروه مهندسی ایمنی، بهداشت، محیط زیست، مؤسسه آموزش عالی کرمان، کرمان، ایران Moslem Mohammadi مسلم محمدی 100319475328460026279 100319475328460026279 No PhD Candidate, Department of Occupational Health Engineering, School of Medicine, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Abbas Nazemi عباس ناظمی 100319475328460026280 100319475328460026280 No Department of Safety, Health and Environmental Engineering, Kerman Institute of Higher Education, Kerman, Iran کارشناس ارشد، گروه مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست، مؤسسه آموزش عالی کرمان، کرمان، ایران