مجله تحقیقات نظام سلامت

بررسی عوامل مؤثر بر مصرف ماهی بر اساس سازه‌های مدل‌های آموزش سلامت

محمد مطلبی

بیماری های قلبی- عروقی به عنوان اولین عامل مرگ و میر در ایران شناخته شده است و تغذیه به عنوان اولین و مهم ترین عامل در بروز این بیماری ها معرفی شده است؛ به طوری که از مجموع 800 مورد مرگ و میر روزانه در کشور، 300 مورد مستقیم به تغذیه نامناسب مربوط می شود. در این میان، ماهی به عنوان غذای سلامتی مطرح است و مقدار مصرف آن در یک رژیم غذایی متعادل، دوبار در هفته توصیه شده است. متأسفانه مصرف سرانه ماهی در ایران بین 9-5/7 کیلوگرم در سال برآورد شده است و در اغلب استان ها این میزان به کم تر از 4 کیلوگرم می رسد. شناسایی عوامل مؤثر بر مصرف ماهی اولین گام در اصلاح و بهبود این رفتار است. تحقیق ها نقش عواملی مانند بو و مزه ماهی، ترس از استخوان های ریز ماهی، توانایی در آماده سازی و پخت و فواید درک شده را ثابت کردند. تأثیر نگرش فرد در مصرف ماهی غیر قابل انکار است. مدل های رایج در آموزش سلامت مؤلفه های اساسی را شناسایی نموند که در ایجاد و یا تغییر یک رفتار مؤثرند و به ضریب وزنی هر یک از این مؤلفه ها و سازه ها در جوامع مختلف تأکید نمودند. کالبدشناسی علل رفتار از هنرهای مدل های آموزش بهداشت می باشد. الگوها و مدل هایی که فرد را مسؤول رفتار می داند، شامل تئوری رفتار برنامه ریزی شده، الگوی اعتقاد بهداشتی، عمل منطقی و مراحل تغییر می باشد. این بررسی درصدد تبیین عوامل مؤثر بر مصرف ماهی بر اساس مدل ها و الگوهای رایج در آموزش بهداشت است.

تأثیر مکالمه با تلفن همراه بر ایمنی ترافیکی: بررسی متدولوژی‌های مطالعه

مصطفی پویا کیان

پدیده استفاده از تلفن همراه در هنگام رانندگی توسط پژوهشگران زیادی مورد مطالعه قرار گرفت و تأثیر منفی آن بر ایمنی ترافیکی در مطالعه های گوناگون نشان داده شد. با این حال، چارچوب های پژوهشی که بر اساس آن چنین یافته هایی ارایه شدند، مورد بحث و نقد پژوهشگران است. در این مقاله چارچوب های متدولوژیک این مطالعه ها مورد بررسی قرار گرفت. مقاله های منتشر شده در شش مجله نمایه شده در ISI web of knowledge در حوزه های بهداشت و سلامت، ایمنی، حمل و نقل و علوم رفتاری بر اساس شش کلید واژه مرتبط با موضوع ایمنی ترافیکی و تلفن همراه جستجو شد. 13 مقاله با میانگین ارجاع 3/8 و بر اساس دسترسی به متن کامل از مجموع مقاله ها استخراج شد و مورد بررسی قرار گرفت. سه رویکرد اصلی در تعیین تأثیر استفاده از تلفن همراه بر ایمنی ترافیکی در مقاله ها قابل شناسایی است. رویکرد اپیدمیولوژیک توسط متخصصین پزشکی اجتماعی و اپیدمیولوژیست ها، رویکرد مطالعه های شبیه سازی توسط متخصصین ارگونومی، ایمنی و ترافیک و رویکرد روان شناختی توسط متخصصین نورسایکولوژی، روان شناسی شناختی و روان شناسی کاربردی مورد استفاده قرار گرفت. هر کدام از رویکردها دارای محدودیت های متدولوژیک در بررسی این پدیده هستند. تمامی رویکردها تأثیر استفاده از تلفن همراه بر افزایش ریسک تصادفات رانندگی را تأیید کردند. با این حال، تعمیم کلی یافته های مطالعه ها به دلیل محدودیت های متدولوژیک مربوط به هر کدام از رویکردها دشوار است. نقاط قوت و ضعف هر کدام از متدولوژی ها مورد بحث قرار گرفت. واژه های کلیدی: ایمنی ترافیکی، تلفن همراه، رانندگی، متدولوژی

تغذیه در حاملگی، شیردهی و یائسگی

زویا طاهرگورابی

سلامت و بهداشت زنان همواره یکی از مسایل مهم بهداشتی در جوامع بشری به شمار می رود. زنان در طول عمر خود از مراحل فیزیولوژیک حاملگی و شیردهی گذر می کنند و سپس در سنین میان سالی به مرحله یائسگی می رسند. هر کدام از این مراحل با یک سری تغییرات فیزیولوژیک همراه است. یکی از مواردی که برای حاملگی و شیردهی موفق و مرحله یائسگی بی خطر حایز اهمیت است، توجه به تغذیه و رژیم غذایی است. تغذیه در سراسر زندگی فرد مهم است، اما در هیچ یک از مراحل زندگی اهمیت آن به اندازه زمان حاملگی و شیردهی نیست. به ویژه امروزه با تغییراتی که در کیفیت غذاها و فراوری آن ها و نیز سبک زندگی حاصل شده است، لزوم توجه به آن را در ارتباط با سلامت کودک و ابعاد مختلف آن دو چندان می سازد. با افزایش سن و کاهش قدرت باروری در زنان و بروز یائسگی که با اثرات کوتاه و طولانی مدت بر سلامتی همراه است، چاقی و اضافه وزن عامل خطر عمده برای بسیاری بیماری های مزمن مانند بیماری های قلبی- عروقی، سرطان ها و پوکی استخوان محسوب می شود و با بسیاری از مسایل بهداشتی نیز مرتبط است. بنابراین با دریافت رژیم غذایی مناسب، سلامت زنان می تواند در سراسر عمر حفظ گردد. واژه های کلیدی: تغذیه، حاملگی، شیردهی، یائسگی، سلامت زنان

ارتقای بهداشت فردی در محیط کار بر اساس رهنمودهای بهداشتی اسلام

حسین علی یوسفی ریزی

سلامتی نیاز اساسی انسان و لازمه انجام وظایف دینی می باشد. اسلام بر اساس ارزش وجودی انسان و ضرورت حیات، سلامت و کرامت او، رهنمودهایی برای شیوه زندگی و کار سالم و پیش گیری و دوری از گناه ارایه کرده و پاداش و جزا را نیز به عنوان پشتوانه آن در نظرگرفته است تا فرد بتواند مسیر تکاملی خود را بهتر طی کند. مطالعه توصیفی- استنادی حاضر به بررسی موضوعی رهنمودهای دینی درباره بهداشت فردی در محیط کار بر اساس بیان مستقیم یا برداشت ها از منابع در دسترس شامل تفاسیر قرآن و کتاب های حدیثی معتبر پرداخت. خداوند پاکیزگان را دوست دارد. با تمام توان تلاش کنید تا پاکیزه باشید؛ چرا که خداوند اسلام را بر پاکیزگی بنیان نهاده است. غسل و مسواک زدن و بوی خوش بر هر مسلمانی لازم است. ریش های خود را شانه و ناخن های خود را کوتاه کنید. لباس پنبه ای بپوشید. پیاده روی و شنا و نگاه کردن به سبزه سبب شادابی است. مصرف مشروبات الکلی و قمار حرام است. بر شما از پرخوری، پرخوابی، تنبلی و بی کاری و ضعف ایمان می ترسم. به رعایت میانه روی در امور، سفارش شده است. پیروی از آموزه های پیامبر (ص) و عترت پاک او به عنوان الگوهای عینی اسلام در رعایت بهداشت فردی، از ساده ترین کار مانند شستشوی دست تا استحمام کل بدن، آراستگی و پاکیزگی، نظافت مو و ناخن، لباس و پوشش مناسب، فعالیت جسمانی، خودداری از مصرف مواد زیان آور و رفتارهای خطرناک می تواند در حفظ سلامتی و ارتقای سلامت کارگران مورد بهره برداری قرار گیرد.

بررسی ویژگیهای بهداشت محیطی شهر سالم در آموزه های دینی

حسین علی یوسفی ریزی

شهر مهم ترین مصرف کننده منابع طبیعی و همچنین تولید کننده بیشترین حجم مواد زاید، فضولات و آلودگی ها است و دارای اثرات منفی زیادی نیز بر زندگی انسان، طبیعت و ساختار شهرها می باشد. شهر سالم محیط اجتماعی و فیزیکی است که منابع و امکانات لازم برای زندگی و انجام وظایف و توسعه حداکثری توانایی های انسان را فراهم کند. شهر سالم باید بر اساس توجه به کرامت انسان، پاکیزگی و بهداشت محیط، امنیت و ایمنی، حوادث غیر مترقبه، آلودگی ها، ،حفظ ارتباط با گذشته، زیبایی و تذکر معنویت شکل بگیرد. در مقاله حاضر به برخی ویژگی های بهداشت محیطی شهر سالم در آموزه های دینی پرداخته شد.فراهم آوردن فضای پاک و سالم برای زندگی و فعالیت انسان، وظیفه دینی است و تمام جنبه های زندگی انسانی از جمله توجه به بهداشت و پاکیزگی محیط، اعتدال و میانه روی در فعالیت های انسانی، برنامه ها و طرح های شهری مطابق با حفاظت محیط زیست، افزایش فضای سبز و تماس انسان با طبیعت، آبادانی زمین بر اساس تعادل طبیعی، توجه به طهارت روانی و معنوی در استفاده بهینه و مناسب از امکانات در دسترس و همچنین کاهش آلودگی ها و عوامل مؤثر در اتلاف هزینه و وقت را در برمی گیرد

مطالعه سبک زندگی سالم در سالمندان شهر اصفهان: یک مطالعه مقطعی

آرش نجیمی

مقدمه: سبک زندگی در دوران سالمندی، با مرگ و میر و ناتوانی بسیاری از بیماری ها از جمله بیماری های عروق کرونر، بیماری های قلبی و سرطان ها مرتبط است. بر همین اساس، این مطالعه با هدف بررسی سبک زندگی سالم در سالمندان کانون بازنشستگان شهر اصفهان انجام شد. روش ها: در این مطالعه مقطعی، 250 نفر از سالمندان عضو کانون بازنشستگان استان اصفهان مورد مطالعه قرار گرفتند. مشخصات دموگرافیک، آگاهی و سبک زندگی سالم سالمندان به وسیله پرسش نامه ای دارای روایی و پایایی مورد تأیید، جمع آوری گردید. در تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار 15SPSS و آزمون های Indipendent T و Dipendent Pearson استفاده شد. یافته ها: از مجموع 250 نفر شرکت کننده در مطالعه، 140 نفر (56 درصد) آنان را مردان تشکیل می دادند. میانگین سنی سالمندان مورد مطالعه 55/3 ± 04/67 سال بود. میانگین نمره پرسش نامه سبک زندگی سالم در سالمندان 22/153 با انحراف معیار 89/14 بود. میانگین نمره سبک زندگی سالم سالمندان در دو جنس، اختلاف معنی داری نشان نداد (001/0 > P). نتایج آزمون Dipendent Pearson حاکی از وجود ارتباط معنی دار بین میانگین نمره حیطه های مختلف سبک زندگی سالم با نمره آگاهی و نمایه توده بدن بود. نتیجه گیری: سطح تحصیلات و آگاهی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر سبک زندگی سالم در سالمندان می باشد. به نظر می رسد که افزایش آگاهی مرتبط با سبک زندگی سالم و بیماری های مزمن در افراد سالمند، می تواند به سالمندان در درک پیامدهای بالقوه سلامت ناشی از عملکرد خود و نیز تشویق آن ها به تغییر در شیوه زندگی مؤثر باشد. واژه های کلیدی: سبک زندگی، سالمندان، پیشگیری و کنترل، شاخص توده بدن

مطالعه تطبیقی الزامات سیستم مدیریت ایمنی فرایند (PSM) با سیستم‌های 18001OHSAS (OH&S) و HSE و امکان‌سنجی استقرار آن در یکی از شرکت‌های پتروشیمی کشور

محمد امین نوروزی

مقدمه: در صنایع فرایندی، تولید، ذخیره، حمل، استفاده و دفع مواد شیمیایی بالقوه خطرناک بوده و پتانسیل رخداد حوادث فاجعه بار در آن ها بالا است. جهت ارتقای ایمنی در این صنایع، استقرار سیستم مدیریت ایمنی فرایند (Process safety management یا PSM) یکی از مؤثرترین اقدامات به شمار می رود. مطالعه حاضر با هدف، تعیین درجه انطباق الزامات سیستم های [ Occupational health and safety assessment seriesیا (OH&S) 18001 OHSAS] و (HSE-MS یا Health safety and environment managementsystems) با سیستم PSM و همچنین بررسی میزان اجرای الزامات PSM و امکان سنجی استقرار آن در یکی از واحدهای پتروشیمی کشور انجام شد.روش ها: طی یک بررسی کتابخانه ای در مرحله اول مطالعه، کلیه الزامات سیستم های PSM، OH&S و HSE-MS استخراج گردید. سپس کلیه الزامات این سه سیستم تطبیق داده شد و درجه انطباق آن ها به صورت درصد مشخص گردید. در مرحله بعد، درجه اجرای الزامات PSM و امکان استقرار کامل آن بر اساس راهنمای ممیزی PSM سازمان OSHA مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق بررسی مستندات، مصاحبه با کارکنان و بررسی شواهد میدانی جمع آوری شد.یافته ها: مقایسه الزامات سه سیستم مدیریتی مورد بررسی نشان داد، سیستم PSM با OH&S در 8 الزام و با HSE-MS در 9 الزام مشترک است. 5 الزام شامل اطلاعات ایمنی فرایند، ملاحظات ایمنی پیش از راه اندازی، یکپارچگی مکانیکی، مجوز کار گرم و اسرار تجارت، ویژه سیستم مدیریت ایمنی فرایند می باشد. میزان الزامات مشترک PSM با سیستم های OH&S و HSE-MS به ترتیب برابر با 14/57 و 28/64 درصد تعیین شد. همچنین، نتایج این بررسی نشان داد که 4/67 درصد الزامات سیستم PSM در صنعت مورد بررسی استقرار یافته است.نتیجه گیری: با بازنگری در برخی از مستندات سیستم های مدیریتی OH&S و HSE-MS و درج الزامات PSM در آن ها و تهیه سایر مستندات اختصاصی مربوط به PSM، می توان نسبت به استقرار سیستم مدیریت ایمنی فرایند در صنعت مورد مطالعه اقدام نمود. با توجه به تشابه شرایط صنعت مورد مطالعه با دیگر صنایع پتروشیمی در سطح کشور، می توان نتایج مطالعه حاضر را به این صنایع تعمیم داد.

بررسی میزان کارایی تالاب مصنوعی زیر سطحی در کاهش ازت آمونیاکی و فسفر از فاضلاب مصنوعی مشابه خانگی در مقیاس آزمایشگاهی

سید عباس میرزایی

مقدمه: تالاب های مصنوعی شبیه سازی فرایندهای پالایش در تالاب های طبیعی می باشند که به طور مؤثری آلودگی های مختلف را از فاضلاب ها حذف می کنند. هدف از تحقیق حاضر، امکان سنجی استفاده از تالاب مصنوعی زیر سطحی با جریان افقی در حذف ازت آمونیاکی و فسفر از فاضلاب مصنوعی مشابه خانگی در مقیاس آزمایشگاهی بود.روش ها: در این مطالعه، یک تالاب مصنوعی زیر سطحی با جریان افقی در مقیاس آزمایشگاهی ساخته شد. زمان ماند برابر 6 روز و جریان فاضلاب به صورت ثقلی و پیوسته بود. فاضلاب مصنوعی مشابه فاضلاب خانگی به عنوان پساب ورودی استفاده گردید. نسبت COD/N/P به صورت 2/32/100 در نظرگرفته شد. مواد مورد استفاده در لایه بندی بستر شامل ذغال چوب، پوکه معدنی، شن درشت و خاک مناسب رشد گیاه بود که با توجه به مشخصات بستر شیب 2 درصد و تخلخل 40-30 درصد بود. عمق سیستم با توجه به عمق طراحی برای نی معمولی 7/0 متر انتخاب شد و میزان جریان مورد تصفیه با استفاده از فرمول Darcy برای لایه های متخلخل 50 لیتر در روز به دست آمد. دو گونه گیاهی علف دم گربه ای و نی معمولی (فراگماتیس استرالیس) در تالاب کاشته شدند. از روش های مناسب آماری و نرم افزار 12SPSS برای تجزیه و تحلیل نتایج استفاده شد.یافته ها: کارایی رآکتور تالاب مصنوعی زیر سطحی با استفاده از آزمون Paired t با اطمینان 95 درصد در حذف ازت آمونیاکی و فسفر به ترتیب 06/35 و 31 درصد بود. حداکثر و حداقل تغییرات کل جامدات معلق نیز به ترتیب 37 و 20 میلی گرم در لیتر به دست آمد.نتیجه گیری: کارایی رآکتور تالاب مصنوعی زیر سطحی با بستر ذغال و پوکه معدنی با استفاده از گیاهان علف دم گربه ای و نی معمولی در حذف ازت آمونیاکی و فسفر مناسب بوده و می تواند با فراهم کردن شرایط مناسب راهبری و نگهداری به عنوان یک جایگزین دوست دار محیط زیست به جای سایر سیستم های مکانیکی تصفیه فاضلاب باشد.واژه های کلیدی: کارایی حذف مواد مغذی، تالاب مصنوعی زیر سطحی، فسفر، نیتروژن آمونیاکی، تصفیه فاضلاب شهری

اندازه‌گیری ابعاد آنتروپومتریک استاتیک (تن‌سنجی ایستا) و بررسی معادلات رگرسیونی بین آن‌ها در یک جمعیت دانشجویی

رقیه عابدینی

مقدمه: برای ایجاد تناسب ابعادی بین انسان و ابزار یا محیط پیرامون او وجود بانک اطلاعات آنتروپومتری ضروری است. هدف از انجام این مطالعه، سنجش ابعاد بدن و بررسی معادلات رگرسیون بین آن ها در یک جامعه دانشجویی برای تأسیس بانک اطلاعات آنتروپومتریک بود. روش ها: مطالعه مقطعی حاضر بر روی 194 دانشجوی مشغول به تحصیل در دانشکده بهداشت و تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شیراز (5/50 درصد دختر و 5/49 درصد پسر) انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها در این مطالعه پرسش نامه ویژگی های دموگرافیک و ابزار سنجش ابعاد بدن شامل استودیومتر، کولیس، متر نواری و ترازو بود. تجزیه و تحلیل داده های مطالعه با استفاده از نرم افزار 16SPSS انجام گرفت. مقدار P کمتر از 05/0 به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد. یافته ها: میانگین سن دانشجویان پسر و دختر به ترتیب 20/2 ± 09/22 و 8/1 ± 07/22 سال به دست آمد. میانگین قد این دو گروه نیز به ترتیب 73/4 ± 52/177 و 73/4 ± 10/161 سانتی متر به دست آمد. ارتفاع چشم، شانه و آرنج در دو حالت ایستاده و نشسته ارتباط معنی دار با ارتفاع قد داشت (05/0 > P). نتیجه گیری: بانک اطلاعاتی آنتروپومتریک تأسیس شده می تواند در طراحی وسایل این جامعه هدف مورد استفاده قرار گیرد. یافته های رگرسیونی نشان داد که ابعاد ارتفاع چشم، شانه و آرنج در دو حالت ایستاده و نشسته دارای همبستگی بالایی با ارتفاع قد می باشند و بنابراین می توان از روی ارتفاع قد، ابعاد یاد شده را با کمترین اندازه گیری برآورد نمود. واژه های کلیدی: ارگونومی، آنتروپومتری، طراحی، همبستگی ابعاد آنتروپومتریک

بررسی پیشگویی کننده‌های مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان در مادران باردار شهر اراک بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی

محسن شمسی

مقدمه: رعایت رفتارهای بهداشت دهان و دندان در گروه پر مخاطره مادران باردار به دلیل حفظ سلامت خود و جنین آن ها اهمیت زیادی دارد. الگوی اعتقاد بهداشتی از الگوهای روان شناسی است که تلاش می کند تا رفتارهای بهداشتی را با تمرکز بر اعتقادات و نگرش های افراد توصیف نماید. از این رو پژوهش حاضر با هدف تعیین پیشگویی کننده های مراقبت های بهداشت دهان و دندان در مادران باردار شهر اراک بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی انجام شد. روش ها: در این مطالعه مقطعی تحلیلی، 340 نفر از مادران باردار شهر اراک با روش نمونه گیری تصادفی ساده از مراکز بهداشتی درمانی انتخاب شدند. مقیاس مربوط به عوامل مدل اعتقاد بهداشتی (حساسیت، شدت، تهدید، منافع، موانع و خودکارامدی درک شده و راهنماهای عمل) و عملکرد در خصوص مراقبت های بهداشت دهان و دندان از طریق مصاحبه و مشاهده سنجیده شد. در نهایت اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: از بین متغیرهای مدل اعتقاد بهداشتی، خودکارامدی و موانع درک شده بیشترین عامل پیش بینی کننده رفتار بهداشتی دهان و دندان در مادران باردار بودند. میانگین نمره عملکرد مادران در خصوص انجام مراقبت های بهداشت دهان و دندان 7/9 ± 1/43 بود. در این پژوهش بین حساسیت درک شده و عملکرد ( 44/0 = r)، شدت درک شده و عملکرد (51/0 = r) و خودکارامدی و عملکرد (61/0 = r) ارتباط مثبت مشاهده شد (05/0 > P). این در حالی است که بین موانع درک شده در خصوص انجام رفتارهای مراقبت بهداشت دهان و دندان و عملکرد مادران در این زمینه ارتباط معکوس مشاهده شد (65/0- =r). متغیرهای فوق 8/46 درصد از واریانس رفتارهای مراقبت بهداشت دهان و دندان را بیان نمودند. نتیجه گیری: مطالعه حاضر کارایی الگوی اعتقاد بهداشتی را در پیشگویی اتخاذ مراقبت های بهداشت دهان و دندان در مادران باردار نشان داد. از این رو این الگو می تواند به عنوان چارچوبی جهت طراحی و اجرای مداخلات آموزشی جهت کاهش پوسیدگی دندان استفاده شود و در دوران بارداری به حفظ سلامت مادر و کودک کمک نماید. واژه ها کلیدی: مدل اعتقاد بهداشتی، مراقبت های بهداشت دهان، مادران باردار

بررسی ارتباط اعتیاد به اینترنت با سیگار و وضعیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی لرستان

عزیز کامران

مقدمه: گسترش روزافزون استفاده از اینترنت، عدم استفاده صحیح از آن و جستجوهای غیر هدفمند نه تنها دانشجویان را از رسالت اصلی اینترنت در دانشگاه دور می کند، بلکه با اتلاف زمان می تواند تأثیر سویی بر وضعیت تحصیلی آنان بگذارد. این مطالعه با هدف، تعیین ارتباط اعتیاد به اینترنت با وضعیت تحصیلی و مصرف سیگار در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی لرستان انجام شد. روش ها: مطالعه حاضر به صورت مقطعی و بر روی 368 نفر از دانشجویان کاربر اینترنتی دانشگاه با نمونه گیری چند مرحله ای صورت گرفت. جمع آوری داده ها با استفاده از پرسش نامه اعتیاد به اینترنت Young و آزمون های Paired t، ANOVA، Tukey، Mann-Whitney، Kruskal-Wallis، ضریب همبستگی Spearman و Eta با سطح اطمینان 05/0 انجام گردید و توسط نرم افزار 16SPSS مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت. یافته ها: از تعداد 368 نفر دانشجو، 163 نفر (3/44 درصد) مرد و 205 نفر (7/55 درصد) زن بودند. 3/63 درصد از افراد، وابستگی خفیف و 3/7 درصد وابستگی شدید به اینترنت را نشان دادند و تمام افراد دارای وابستگی شدید به اینترنت، افت تحصیلی داشتند. یافته ها ارتباط مستقیم معنی داری بین افت تحصیلی و استعمال سیگار با میانگین نمره اعتیاد به اینترنت و همچنین ارتباط مستقیم بین مقطع تحصیلی و سطح کاربری اینترنتی و ارتباط معکوسی بین معدل تحصیلی و سطح کاربری اینترنتی (01/0 > P) را نشان داد. نتیجه گیری: شیوع وابستگی به اینترنت در این مطالعه نگران کننده بود و به نظر می رسد زمان مداخله برای پیش گیری از اثرات جسمانی و روانی اعتیاد به اینترنت با فرهنگ سازی استفاده مناسب از آن فرا رسیده است. واژه های کلیدی: اینترنت، اعتیاد، دانشجویان، وضعیت تحصیلی، سیگار

مهارت‌های مطالعه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گلستان یک نیاز فراموش شده

محمد تقی بادله

مقدمه: پیشرفت تحصیلی به دانش و کاربرد مؤثر مهارت های مطالعه بستگی دارد. این مطالعه با هدف بررسی مهارت های مطالعه در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گلستان صورت گرفت. روش ها: در یک مطالعه توصیفی مقطعی، تعداد 558 دانشجو در سال تحصیلی 88-1387 از طریق سرشماری وارد مطالعه شدند. ابزار جمع آوری داده ها سیاهه مهارت های مطالعه کانگاس بود. تجزیه و تحلیل داده ها از طریق آمار توصیفی و آزمون های آماری Independent t، آنالیز واریانس و ضریب همبستگی Pearson انجام گرفت. یافته ها: میانگین و انحراف معیار نمرات 39/0 ± 45/2 از 4 بود. مهارت های مطالعه در 4/44 درصد افراد ضعیف، 4/53 درصد متوسط و 2/2 درصد خوب بود. بین مهارت های مطالعه و جنسیت ارتباط معنی داری مشاهده شد (05/0 > P). همبستگی مثبتی نیز بین معدل تحصیلی و مهارت های مطالعه مشاهده شد (13/0 = r). میانگین نمره مهارت های مطالعه دانشجویان جدیدالورود نسبت به دانشجویان ترم های بالاتر به طور معنی داری بیشتر بود (05/0 > P). نتیجه گیری: اکثریت دانشجویان مورد بررسی دارای مهارت های مطالعه ضعیف و متوسطی بودند. ضرورت آموزش مهارت های مطالعه به دانشجویان در حد آموزش کارگاهی و یا به شکل ارایه واحد درسی در ابتدای ورود به دانشگاه محسوس است. واژه های کلیدی: مهارت های مطالعه، مدیریت زمان، دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی.

بررسی کیفـیت ‌زندگی و ارتباط آن با ویژگی‌های بیماری و اطلاعات دموگرافیک در مبتلایان به سـرطان مراجعه کننده به بیمارستان انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

امیر موسی رضائی

مقدمه: در دهه های اخیر، کیفـیت زندگی به ویژه در بیماران مبتلا به سرطان، به دلیل شرایط نامساعد جسمی و روانی این بیماران، همواره مورد توجه متخصصان بالینی و پژوهشگران علوم بهداشتی بوده است. از طرفی، مفهوم کیفیت زندگی و ارتباط آن با ویژگی های بیماری سرطان و اطلاعات دموگرافیک از جمله پارامترهای قدرتمند در راستای راهنمایی، حفظ و پیشبرد سلامت و تندرستی بیماران در جوامع و فرهنگ ها می باشد. از این رو انجام مطالعات عمیق در این حوزه ، اطلاعات با ارزشی را در اختیار پرسـتاران قرار می دهد و غنای مداخلات بهداشتی- درمانی و بهبود کیفیت خدمات پرستاری را به دنبال خواهد داشت. به همین دلیل، مطالعه حاضر با هدف بررسی کیفـیت زندگی و ارتباط آن با ویژگی های بیماری و اطلاعات دموگرافیک در مبتلایان به سرطان مراجعه کننده به بیمارستان انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد. روش ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی بود که به شکل مقطعی اجرا گردید. نمونه مورد پژوهش در این مطالعه شامل 315 نفر از مبتلایان به سرطان بود که با روش نمونه گیری آسان وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسش نامه سـه قسمتی متشکل از سؤالات مربوط به ویژگی های بیماری، اطلاعات دموگرافیک و پرسش نامه اسـتاندارد کیفیت زندگی 36-SF بود. داده ها پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزار آماری 18SPSS و روش های آمار توصیفی (توزیع درصد فراوانی، میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (Chi-square test، Cho Proof، Kruskal-Wallis، Mann-Whitney U، Pearson و Spearman correlation coefficient) و با ضریب اطمینان 99 درصد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: کیفـیت زندگی اغلب (17/63 درصد) واحدهای مورد پژوهش متوسـط بود. بین نوع سرطان و شدت درد ناشی از بیماری با کیفـیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان، ارتباط آماری معنی داری وجود داشت (050/0 P <). بین کیفـیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان با تعداد جلسات شیمـی درمانی ارتباط آماری معنی داری مشاهده شد؛ به طور ی که بیماران با تعداد جلسات بیشتر شیمی درمانی، از کیفـیت زندگی بهتری برخوردار بودند. ارتباط آماری معنی داری بین متغیرهای دموگرافیک و ویژگـی های بیماری نظیر سن، جنس، وضعیت اشتغال، پذیرش یا انکار بیماری، تعداد اعضای خانواده، مرحله سرطان و طول مدت زمان سپری شده از تشخیص بیماری با کیفـیت زندگی وجود نداشت. همچنین نتایج مطالعه حاضـر حاکی از معنی دار شدن ارتباط بین وضعیت تأهل با کیفـیت زندگی (018/0 = P)، میزان درامد ماهیانه با کیفـیت زندگی (001/0 = P) و وضعیت تحصیلات با کیفـیت زندگی (004/0 = P) بود. نتیجه گیری: برخی ویژگی های سرطان و شاخص های دموگرافیک، کیفـیت زندگی بیماران را متأثر می سازد و ارتباط محسوسی بین آن ها وجود دارد. از این رو، توجه به این مقوله از سوی کادر درمانی در اعتلای کیفـیت زندگی بیماران بسیار حایز اهمیت می باشد. در این میان بر نقش پرسـتاران انکولوژی تأکید می شود، چرا که پرسـتاران به عنوان یکی از اعضای تیم درمان، نقش مهمی در تشخیص، درمان و مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان بر عهده دارند. پیشنهاد می شود پرسـتاران در زمینه عوامل مؤثر بر کیفـیت زندگی، آموزش های لازم را دریافت کنند تا با بهره مندی از این آموزش ها، با نگرش منطقی و دانشی غنی در بهبود کیفـیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان، بیش از پیش مشارکت و ایفای نقش نمایند. واژه های کلیدی: کیفیـت زندگی، ویژگی های سرطان، اطلاعات دموگرافیک، سرطان ، پرستاری

بررسی وضعیت افسردگی دانشجویان دانشگاه‌های شهر بردسیر استان کرمان

آزیتا سلاجقه

مقدمه: متأسفانه شیوع برخی از مشکلات روحی و روانی در بین دانشجویان به ویژه افسردگی موجب مشکلات زیادی برای این گروه تأثیرگذار شده است. بررسی چنین مسأله مهمی می تواند تصمیم گیرندگان جامعه را در برنامه ریزی و پیشگیری از آن یاری نماید و دانشجویان جامعه را که اساسی ترین سرمایه یک کشور به حساب می آیند را سالم، شاداب و توانمند به عرصه های کار و فعالیت هدایت نماید. این پژوهش با هدف تعیین میزان افسردگی و عوامل مرتبط با آن در دانشجویان دانشگاه های بردسیر صورت گرفت. روش ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است که در سال 90-1389 انجام شد. جامعه پژوهشی در این مطالعه دانشجویان رشته های مختلف دانشگاه های دولتی، آزاد و پیام نور شهرستان بردسیر بود. حجم نمونه 300 نفر بود و نمونه گیری به روش تصادفی ساده با نمونه های در دسترس انجام شد. میزان افسردگی دانشجویان با استفاده از پرسش نامه دو قسمتی شامل اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با بیماری (20 سؤال) و پرسش نامه استاندارد افسردگی زونگ (20 سؤال) بر اساس مقیاس چهار درجه ای لیکرت اندازه گیری گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار 5/11SPSS و با استفاده از آزمون 2χ و آزمون Exact fisher مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: 300 دانشجوی دختر (3/79 درصد) و پسر (7/20 درصد) با رعایت موازین اخلاقی پژوهش، آزادانه در این مطالعه شرکت نمودند. امتیاز افسردگی با عوامل دموگرافیک مانند جنس، سن، رتبه تولد، ابعاد خانوار، رشته تحصیلی، سن و تحصیلات و شغل مادر، سن، تحصیلات و شغل پدر، وضعیت طبیعی زندگی، وضعیت مسکن، درامد ماهیانه خانواده، رضایت از تحصیل و پیش بینی قبولی در کنکور مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های مطالعه نشان داد که جنس ( 001/0 P <)، سطح تحصیلات مادر (03/0 = P)، رتبه تولد (02/0 = P)، رضایت از تحصیل (01/0 = P) و پیش بینی قبولی در کنکور (002/0 = P) با میزان افسردگی ارتباط معنی داری داشت. نتیجه گیری: با توجه به این که افسردگی به عنوان یکی از موضوعات مهم در بهداشت روان به شمار می رود و این که درصد چشمگیری از دانشجویان مورد مطالعه درجات متنوعی از افسردگی را داشتند، ضرورت انجام مداخلات آموزشی با بهره گیری از مدل های آموزش بهداشت و ارتقای سلامت با تمرکز بر بهداشت روان اجتناب ناپذیر است. واژه های کلیدی: افسردگی، دانشجویان، بهداشت روان

تعیین عوامل مرتبط با تعداد تصادفات بر حسب شدت با استفاده از رگرسیون پواسون- لگ نرمال چند متغیره بیزی

ایرج کاظمی

مقدمه: برازش مدل های تک متغیره در بسیاری از تحقیق های گذشته برای تحلیل داده های تصادف به کار رفته است. با توجه به آن که متغیر شدت در این مطالعه ها می‏تواند بیش از یک سطح باشد، از این رو در این مقاله مدل پواسون- لگ نرمال چند‏ متغیره برای مدل‏سازی تعداد تصادفات بر حسب شدت استفاده شد. اگرچه برای مقایسه از مدل های تک متغیره نیز استفاده شد. روش ها: استنباط آماری پارامترهای مدل توسط رهیافت بیز و استفاده از روش نمونه گیری گیبز و الگوریتم متروپلیس- هستینگز انجام شد. داده‏های تصادف مربوط به تقاطع‏های شهر اصفهان بود. یافته ها: با وجود بیش پراکنش در دو سطح شدت و وجود همبستگی بین این دو سطح، مدل پواسون- لگ نرمال چند متغیره برازش بهتری را نسبت به بقیه مدل ها ارایه داد. همچنین اثر حجم کل ترافیک بر تصادفات خسارتی در تمامی مدل ها معنی دار بود، اما اثر حجم کل ترافیک چپ گردها بر تصادفات جراحتی و فوتی تنها در مدل پواسون تک متغیره معنی دار شد. بنابراین با فرض ثابت نگه داشتن بقیه متغیرهای توضیحی، انتظار می‏رود که افزایش حجم کل ترافیک باعث افزایش تصادفات خسارتی می شود. همچنین افزایش حجم کل ترافیک چپ گردها نیز باعث افزایش تصادفات جراحتی و فوتی در تقاطع‏ها می‏شود. به طور دقیق تر تحت مدل پواسون- لگ نرمال چند متغیره افزایش 1000 وسیله نقلیه در متوسط حجم کل ترافیک باعث افزایش 31 درصدی تصادفات خسارتی می‏شود. نتیجه گیری: بنابراین کاهش حجم کل ترافیک در مقوله کاهش هزینه تصادفات در دراز مدت پیش بینی می‏شود که بسیار مقرون به صرفه استواژه های کلیدی: استنباط بیزی، روش مونت کارلوی زنجیر مارکوفی، توزیع‏های پسین شرطی کامل، شدت تصادفات، ایمنی تقاطع‏ها.

تنظیم نقشه‌ جغرافیایی میزان بروز سرطان معده در ایران طی دوره پنج ساله با استفاده از روش پواسن کریگیدن (Poisson kriging) منطقه به منطقه

نعیمه السادات اثماریان

مقدمه: سرطان معده بالاترین شیوع را در میان سرطان های دستگاه گوارش در ایران دارد. بنابراین مطالعه حاضر برای تبیین توزیع جغرافیایی سرطان معده با روش دقیق پواسن کریگیدن (Poisson kriging) منطقه به منطقه در سطح کلیه شهرستان های ایران و شناسایی مناطق پرخطر انجام گرفت. روش ها: این مطالعه از نوع کاربردی- بوم شناسی بود و از داده های ثبت شده توسط اداره سرطان مرکز مدیریت بیماری های غیر واگیر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی استفاده شد. داده هایی که در سطح 336 شهرستان و در طول سال های 86-1382 جمع آوری شد، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نرم افزار Spacestat برای برآورد پارامترها و نرم افزار 9.3ArcGIS برای نمایش برآوردها بر روی نقشه به کار گرفته شد. یافته ها: میانگین میزان بروز بر اساس روش پواسن کریگیدن منقطه به منطقه (19/5) و میانگین واریانس میزان بروز (72/0) برآورد گردید. بیشترین میزان بروز (36/16) با واریانس (01/1) مربوط به شهرستان دیوان دره و کمترین میزان بروز (12/0) با واریانس (67/0) مربوط به شهرستان سرباز برآورد شد. کمترین واریانس (01/0) مربوط به تهران و بیشترین واریانس (51/2) مربوط به کوهبنان به دست آمد. نتیجه گیری: با توجه به برازش مناسب روش پواسن کریگیدن منطقه به منطقه در مناطق ناهمگن فضایی، استفاده از این روش در نقشه بندی بیماری پیشنهاد می شود. این مطالعه نشان داد که در شهرستان های استان های اردبیل، مازندران و کردستان میزان بروز بیماری بیشتر است. واژه های کلیدی: نقشه بندی بیماری، پواسن کریگیدن منطقه به منطقه، سرطان معده

بررسی عملکرد رانندگان موتور سیکلت در استفاده از کلاه ایمنی بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی

راحله سلطانی

مقدمه: صدمات ناشی از حوادث جاده ای یکی از چالش های بزرگ، اما نادیده گرفته شده در بهداشت عمومی است. با وجود این که کلاه ایمنی خطر جراحات وارده به سر را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد، تعداد کمی از موتور سواران از کلاه ایمنی استفاده می کنند. این مطالعه به بررسی استفاده از کلاه ایمنی در رانندگان موتور سیکلت بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی پرداخته است. روش ها: نوع مطالعه مقطعی و جمعیت مورد پژوهش 267 نفر از رانندگان موتور سیکلت در شهر تبریز بودند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه ای شامل مشخصات دموگرافیک و سازه های مدل اعتقاد بهداشتی بود. داده ها با استفاده از نرم افزار 5/11SPSS و آزمون های آماری ضریب همبستگی Spearman و آنالیز واریانس (Repeated measures ANOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: میانگین سنی افراد مورد پژوهش 5/10 ± 6/30 و دامنه آن 65-15سال بود. 9/25 درصد افراد مورد پژوهش اعلام کردند که همیشه از کلاه ایمنی استفاده می کنند. 22 درصد هرگز از کلاه ایمنی استفاده نمی کردند. 19 درصد سابقه تصادف در حین رانند گی با موتور سیکلت را داشتند. طبق نتایج، افراد مورد پژوهش بیشترین میانگین نمره را در منافع درک شده به دست آورده بودند (1/87 از 100 نمره). بین تمام متغیرهای مدل اعتقاد بهداشتی با عملکرد رانندگان در استفاده از کلاه ایمنی رابطه معنی داری وجود داشت (001/0 > P). نتیجه گیری: یافته های این بررسی نشان داد که میزان استفاده از کلاه ایمنی پایین است. در برنامه های آموزشی جهت ارتقای استفاده از کلاه ایمنی، می توان مدل اعتقاد بهداشتی را به کار گرفت. واژه های کلیدی: مدل اعتقاد بهداشتی، کلاه ایمنی، موتور سواران

ارتباط‌سنجی حمایت اجتماعی درک‌شده و عوامل مرتبط با آن با کنترل گلیسمیک در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران

آذر طل

مقدمه: عوامل متعددی در کنترل بیماری دیابت ایفای نقش می نمایند. از جمله عوامل اجتماعی مؤثر در کنترل این بیماری، حمایت اجتماعی درک شده از منابعی مانند دوستان و خانواده می باشد. برای بررسی ارتباط انواع منابع حمایت اجتماعی درک شده و عوامل مرتبط آن با شاخص استاندارد کنترل دیابت، مطالعه ای در این زمینه طراحی و اجرا گردید. روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است که با هدف ارتباط سنجی بین حمایت اجتماعی درک شده از دوستان و خانواده و عوامل مرتبط با آن با شاخص کنترل دیابت (C1HbA) انجام شد. این مطالعه روی 317 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران در طول 6 ماه اول سال 1390 انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات این مطالعه، پرسش نامه ای مشتمل بر سه بخش بود. بخش اول شامل اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با بیماری افراد، بخش دوم ابزار استاندارد اندازه گیری حمایت اجتماعی درک شده بیماران مبتلا به دیابت از خانواده (20 سؤال) و بخش سوم شامل ابزار استاندارد اندازه گیری حمایت اجتماعی درک شده بیماران مبتلا به دیابت از دوستان (20 سؤال) بود. در نهایت اطلاعات جمع آوری شد و توسط نرم افزار 5/11SPSS با استفاده از آزمون های توصیفی (میانگین، میانه و دامنه میان چارکی) و استنباطی (Mann-Whitney و Kruskal-Wallis) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: یافته های مطالعه نشان داد که متغیرهای گروه سنی (01/0 P =)، شاخص توده بدنی (05/0 P =)، جنس (05/0 P =)، تأهل (001/0 P <)، طول مدت ابتلا به دیابت (001/0 P <)، سطح تحصیلات (006/0 P =) و شغل (001/0 P <) در حمایت درک شده از دوستان با C1HbA ارتباط معنی دار آماری داشت. همچنین متغیرهای گروه سنی (001/0 P <)، شاخص توده بدنی (001/0 P <)، جنس (001/0 P <)، تأهل (001/0 P <)، طول مدت ابتلا به دیابت (001/0 P <)، سطح تحصیلات (004/0P =) و شغل (03/0= P) در حمایت درک شده از خانواده با C1HbA ارتباط معنی دار آماری نشان داد. نتیجه گیری: حمایت درک شده از خانواده و دوستان با کنترل گلیسمیک در دیابت ارتباط داشت. بنابراین ضرورت توجه و تمرکز بر منابع حمایت اجتماعی درک شده در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با تمرکز بر متغیرهای اجتماعی- اقتصادی، بیش از پیش آشکار می شود. واژه های کلیدی: حمایت اجتماعی درک شده، دیابت نوع 2، خانواده، دوستان

بررسی مقایسه‌ای کیفیت پساب خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب صاحبقرانیه، اکباتان و جنوب شهر تهران

بابک کاکاوندی

مقدمه: امروزه فاضلاب به عنوان یکی از مهم ترین منابع آلودگی زیست محیطی محسوب می شود و یکی از اهداف تصفیه فاضلاب، سالم نگهداشتن محیط زیست است. تخلیه پساب های غیر استاندارد و استفاده از آن ها در کشاورزی و یا تخلیه به آب های سطحی، مخاطرات بهداشتی و زیست محیطی زیادی را به دنبال خواهد داشت. از این رو، مطالعه حاضر با هدف بررسی مقایسه ای کیفیت پساب خروجی سه تصفیه خانه تهران (صاحبقرانیه، اکباتان و جنوب) انجام شد. روش ها: این مطالعه در تابستان سال 1389 به روش بررسی مقطعی بر روی تصفیه خانه های پیش گفت انجام گرفت. از هر تصفیه خانه سه بار نمونه برداری انجام شد. پارامترهای اندازه گیری شده روی پساب عبارت از pH، DO (Dissolved Oxygen)، 5BOD (Biochemical oxygen demand)، COD (Chemical oxygen demand)، کلراید، سولفات، فسفات، نیترات، نیتریت، TSS (Total suspended solids) و کلیفرم مدفوعی بودند که بر اساس روش های معرفی شده در استاندارد متد مورد آنالیز قرار گرفتند. برای تجزیه داده ها و رسم منحنی های استاندارد به ترتیب از نرم افزارهای 12SPSS و Excel استفاده شد. یافته ها: مقایسه نتایج مطالعه فعلی با استانداردهای فاضلاب خروجی جهت تخلیه به آب های سطحی نشان داد که میانگین غلظت نیتریت در تصفیه خانه های صاحبقرانیه، اکباتان و جنوب به ترتیب با انحراف معیارهای 02/10، 90/5 و 14/0 برابر با 53/17، 33/50 و mg/l 50/35 و بالاتر از مقدار استاندارد بود. تعداد کلیفرم مدفوعی نیز در پساب هر سه تصفیه خانه بیش از استاندارد (ml 100MPN/ 2400) بود. میانگین غلظت پارامتر 5BOD در پساب تصفیه خانه جنوب با انحراف معیار 58/4 برابر با mg/l 00/65 بود که با 5BOD استاندارد اختلاف معنی داری نداشت (05/0 < P) و میانگین غلظت COD نیز با انحراف معیار 00/5 برابر با mg/l 00/121 بود که با غلظت COD استاندارد، اختلاف معنی داری داشت (05/0 < P) و هر دوی این مقادیر فراتر از حد استاندارد بودند. نتیجه گیری: کیفیت پساب تصفیه خانه های صاحبقرانیه و اکباتان در مقایسه با پساب تصفیه خانه جنوب از وضع بهتری برخوردار بود، اما از آن جایی که مقادیر برخی از پارامترها نظیر نیتریت و کلیفرم مدفوعی در این تصفیه خانه ها بالاتر از حد استاندارد بود، استفاده از پساب این سه تصفیه خانه جهت تخلیه به آب های سطحی و یا مصارف کشاورزی به دلیل عدم مطابقت با استانداردهای خروجی فاضلاب توصیه نمی شود. واژه های کلیدی: فاضلاب شهری، کیفیت پساب، استاندارد تخلیه، تصفیه خانه فاضلاب تهران

بررسی عوامل مؤثر بر دانش کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اصفهان در مورد فن‌آوری نانو

علیرضا پورسعید

مقدمه: فن آوری نانو (Nano technology) به عنوان یک فن آوری بین رشته ای و پیشتاز رفع مشکلات و کمبود ها در بسیاری از عرصه های علمی و صنعتی، به خوبی جایگاه خود را در علوم کشاورزی و صنایع وابسته به اثبات رسانده است. با در نظر گرفتن ضرورت موضوع، مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل مؤثر بر دانش کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اصفهان در مورد فن آوری نانو در سال 1391 انجام شد. روش ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی به روش مقطعی بود که با سرشماری بر روی کارشناسان شاغل در مرکز مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اصفهان انجام شد. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شد که روایی ظاهری و محتوایی و پایایی پرسش نامه مورد تأیید قرار گرفت. اطلاعات به دست آمده با استفاده از ضریب همبستگی Spearman و Pearson و آزمون های Mann-whitney U و Kruskal–wallis و نیز تحلیل رگرسیون چند گانه (Multiple regression) به وسیله نرم افزار 19SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میانگین سنی کارشناسان 5/36 سال با انحراف معیار 4/9 بود. بین متغیر شرکت در دوره های آموزشی در ارتباط با فن آوری نانو و دانش کارشناسان، ارتباط معنی داری وجود داشت (387/0- = r، 000/0 > P)، اما بین سایر متغیرهای مستقل با دانش کارشناسان رابطه ی معنی داری به دست نیامد. در بررسی عوامل مؤثر بر دانش فن آوری نانو، از طریق تحلیل رگرسیون، مقدار ضریب تعیین تعدیل شده (Adjusted R square) 039/0 به دست آمد. نتیجه گیری: دانش کارشناسان کشاورزی نسبت به فن آوری نانو در سطح چندان مطلوبی که انتظار می رفت، نبود و افرادی که از طریق تحصیلات دانشگاهی با این فن آوری آشنا شده بودند، دانش بالاتری داشتند. برای هموار نمودن راه توسعه این فن آوری در بخش کشاورزی، اعمال مداخلات جهت ارتقای دانش کارشناسان ضروری به نظر می رسد. واژه های کلیدی: نانو، فن آوری، کشاورزی