http://hsr.mui.ac.ir مجله تحقیقات نظام سلامت - مقالات نشریه - سال 1392 جلد9 شماره12 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1392/11/12 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=528&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: سندرم فرسودگی شغلی خطرناکترین عامل تهدیدکننده سلامت شاغلین حرف بهداشتی درمانی است. این پژوهش با هدف تعیین رابطه فرسودگی شغلی و عملکرد بهورزان خانه های بهداشت آذربایجان شرقی انجام شد. روش ها: مطالعه حاضر از نوع  تحلیلی- همبستگی است که در بین 89 بهورز استان آذربایجان شرقی انجام شد. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد مازلاک و جکسون و همچنین چک لیست ارزیابی عملکرد خانه های بهداشت جمع آوری شد. داده ها با استفاده از نرم آفزار آماری SPSS ویرایش 18 و بهره گیری از آزمون های هبستگی پیرسون و تی-تست و آنوا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.. یافته ها: میزان فرسودگی شغلی بین بهورزان در حد متوسط و احتمال ابتلا به فرسودگی در بین آنها وجود داشت. بین فرسودگی شغلی و عملکرد و بین زیر مجموعه های فرسودگی شغلی شامل؛ مسخ شخصیت و تحلیل رفتگی هیجانی رابطه معنی دار وجود نداشت؛ ولی بین عملکرد با احساس عدم کفایت شخصی رابطه معکوس و معنی دار وجود داشت. نتیجه گیری: با اینکه در این مطالعه فرسودگی شغلی و عملکرد رابطه ای با هم نداشتند، لیکن نمی توان با قاطعیت تاثیر فرسودگی شغلی بر کارایی، اثربخشی و بهره وری در سازمان ها را رد کرد. لازم است به عوامل دیگری نیز که ممکن است بر فرسودگی شغلی یا عملکرد بهورزان تاثیر داشته باشد، توجه شود. واژه های کلیدی: فرسودگی شغلی، عملکرد، بهورز، خانه بهداشت مهدی جعفری http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=535&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: در زمینه تناسب و تطابق کار با کارگر، دانستن بار کاری قابل قبول از اهمیت بالایی بر خوردار است. این مطالعه با هدف برآورد انرژی مصرفی حین انجام کار و تعیین عوامل موثر بر آن در کارگران یک کارخانه تولید سازه های فلزی صورت پذیرفت. روش ها: در این مطالعه مقطعی تمامی کارگران کارخانه فولاد پایه فارس که دارای کار دینامیک بودند (100 نفر) مورد ارزیابی قرار گرفتند. بخشی از داده ها به وسیله پرسشنامه و بخشی دیگر از طریق چک لیست برآورد سیستماتیک بار کار (SWE) گردآوری شد. پرسشنامه مورد استفاده خود از دو قسمت تشکیل شده که بخش اول ویژگی های دموگرافیک و بخش دوم وپژگی های آنتروپومتریک و فیزیولوژیک فرد را شامل می شد. یافته ها: میانگین و انحراف استاندارد سن در کارگران مورد مطالعه به ترتیب برابر با 84/30 و 59/6 سال به دست آمد. انرژی مصرفی حین انجام کار در کارگران مورد مطالعه برابر با 809/0±81/2 کیلوکالری در دقیقه برآورد شد. یافته های این مطالعه نشان داد که بین انرژی مصرفی افراد حین انجام کار (کیلو کالری در دقیقه) و ضربان قلب در حالت استراحت و حین کار رابطه معنی داری وجود دارد. همچنین نتایج این مطالعه نشان داد که بین انرژی مصرفی و قد، وزن و نمایه توده بدن ارتباط معنی داری وجود دارد، در صورتی که بین انرژی مصرفی حین انجام کار و سن و سابقه کار ارتباط معنی داری مشاهده نشد. نتیجه گیری: از متغیرهایی همچون ضربان قلب حین استراحت و حین کار، قد، وزن و نمایه توده بدن می توان به عنوان عوامل موثر بر انرژی مصرفی حین انجام کار نام برد. واژه های کلیدی: انرژی مصرفی حین انجام کار، برآورد سیستماتیک بار کار (SWE)، فولاد پایه فارس الهام صابر http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=536&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: امروزه بحث آسایش حرارتی با توجه به پیشرفت تکنولوژی و کاربرد تجهیزات و وسایل مختلف در محیط کار برای مدیران سازمان ها و نهاد های دولتی و غیر دولتی در محیط های صنعتی و غیر صنعتی بخصوص کارکنان بیمارستانها به دلیل تنوع در نوع افراد شاغل و نوع کاری که انجام می دهند از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.این مطالعه با هدف بررسی وضعیت آسایش حرارتی کارکنان مرکز آموزشی درمانی الزهرا(س) در شهراصفهان انجام شد. روش ها: این مطالعه توصیفی مقطعی، جامعه مورد بررسی کلیه کارکنان  طبقه زیرزمین مرکز آموزشی درمانی الزهرا بوده است که در آنجا مشغول به کار بودند. روش نمونه گیری به صورت سرشماری و ججم نمونه 161 نفر بود. داده ها هم از طریق ارزیابی ذهنی به وسیله پرسشنامه و هم از طریق اندازه گیری فیزیکی چهارپارامتر یعنی دمای هوا، رطوبت نسبی، سرعت جریان هوا و میانگین دمای تشعشعی توسط دستگاه WBGT جمع آوری شد. شاخص PMV  به روش نرم افزاری براساس پارامترهای اندازه گیری شده محاسبه شد و همزمان از طریق پرسشنامه نیز مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.. یافته ها: آنالیز آماری داده های جمع آوری شده از بخش های مختلف نشان داد که بخش های آشپزخانه،لندری و استریلیزاسیون مقدار PMV به ترتیب برابر با 2.5،2.5،2.2 وشاخص PPD به ترتیب برابر 93،93 و85 بودکه از دیگر قسمتها دمای بالاتری را نشان دادند و به طور کلی به جز دفتر گروه ها و کلاس های آموزشی دیگر بخش ها و واحد های مربوطه در خارج از محدوده آسایش حرارتی استاندارد اشری 55 قرار داشتند نتیجه گیری: با توجه به این که تمام بخش ها و واحد هایی که هم از طریق ذهنی و هم فیزیکی شاخص های آسایش حرارتی را نشان می دادند دارای تهویه طبیعی نبودند این نتیجه گرفته شد که با انجام طراحی صحیح و استفاده از هوای بیرون برای تهویه طبیعی و برقراری تبادل هوا در محل کار می توان به محدوده آسایش حرارتی مطابق با استانداردهای بین المللی دست یافت. واژه های کلیدی : آسایش حرارتی، PMV،PPD، کارکنان بیمارستان محمدرضا طاهری http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=533&sid=1&slc_lang=fa   مقدمه :با افزایش استفاده از انواع رایانه ها، میزان مواجهه با میدان های الکتریکی و مغناطیسی در حال افزایش است، مهمترین هدف از انجام این طرح بررسی میزان شدت میدان های الکتریکی و مغناطیسی در کامپیوتر های قابل حمل( لپ تاپ )های مورد استفاده و ارتباط آن با خستگی چشم کاربران بود   روش ها: در این مطالعه توصیفی– تحلیلی شدت میدان الکتریکی و مغناطیسی در فاصله  30 و 50 سانتی متری ودر چهار جهت  اصلی 125دستگاه کامپیوتر لپ تاپ اندازه گیری شد. میزان خستگی چشم دانشجویان توسط پرسشنامه ارزیابی خستگی چشم کاربران پایانه های تصویری مورد ارزیابی قرار گرفت.  یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که شدت میدان  الکتریکی و مغناطیسی در 20 درصد کامپیوتر ها در فاصله 30 از بدنه کامپیوتر از حد توصیه شده بالاتر بود و در فاصله 50سانتی متری  شدت این میدان ها کمتر از حد استاندارد تعریف شده برای مانیتور ها بود.. هم چنین همبستگی معنی داری بین خستگی چشم وشدت میدان الکتریکی و مغناطیسی مغناطیسی یافت نشد.  نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که شدت میدان های الکتریکی و مغناطیسی در تعداد قابل توجهی از کامپیو تر های قابل حمل (لپ تاپ)، بالاتر از حد توصیه شده  است. در نتیجه به منظور کاهش میزان مواجهه با میدان های الکترومغناطیس ناشی از کار با کامپیو تر های لپ تاپ ها پیشنهاد می شود  که حداقل فاصله 50 سانتی متری بین بدن کاربر و بدنه لپ تاپ رعایت گردد     واژه های کلیدی:خستگی چشم ، شدت میدان الکترومغناطیسی ، لپ تاپ  سمیه بلقن آبادی http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=534&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: شایعترین اختلالات عضلانی-اسکلتی دانشجویان کمر درد و شانه درد شناخته شده است که نحوه نشستن و تماس با تجهیزات دانشگاهی عامل اصلی بروز این ناراحتی ها می باشد. هدف از انجام این پژوهش توسعه و ساخت مدل خرک نقاشی ارگونومی با استفاده از روش های طراحی صنعتی به منظور کاهش آسیب های عضلانی-اسکلتی و افزایش رضایت کاربران از استفاده آن می باشد. روش ها: بصورت یک مطالعه تجربی است که با استفاده از متدهای طراحی صنعتی و آنالیز آنتروپومتری و روش ارزیابی سریع اندام فوقانی (RULA) خرک نقاشی طراحی مجدد شده است. شرکت کنندگان 28 نفر از دانشجویان نقاشی دانشگاه هنر اصفهان می باشند، که برای طراحی و نقاشی از خرک نقاشی موجود استفاده می کنند. یافته ها:14% ازشرکت کنندگان دارای امتیاز نهایی  RULA7، 39% با امتیاز نهایی 6-5 و 47% باقیمانده دارای امتیاز نهایی 3-2 بوده اند. فاکتورهای تاثیرگذار بر امتیاز نهایی RULA جنسیت (003/0=P)، ارتفاع قد (0004/0=P) وارتفاع رکبی (004/0=P) بدست آمده است. میانگین امتیاز نهایی RULA زن ها از مردها بیشتر بوده است. نتیجه گیری: ارتفاع خرک طراحی شده در پژوهش حاضر با توجه به آنالیز آنتروپومتری 430 میلیمتر تعیین شد و پشتی مناسب(با ارتفاع 330 میلیمتر) با زاویه 105 درجه نیز به طرح نهایی اضافه گردید. واژه های کلیدی: ارگونومی، طراحی مجدد، آنتروپومتری، RULA، خرک نقاشی محمدصادق سهرابی http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=532&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: قتل یکی از هولناک ترین جنایت های بشری است که به رغم وضع قوانین مختلف برای پیشگیری از وقوع این جرم، گریبانگیر تمام جوامع بوده است. مسایل مالی، سلیقه، جنون آنی، رفتارهای جنسی نامتعارف، خشونت، دشنام و ناسزاگویی و حتی دوست داشتن و احساس تعلق از عواملی است که هر روز به عنوان انگیزه های قتل در حوادث روزنامه ها درج می گردد. این مطالعه برای تعیین روش های مختلف و انگیزه های احتمالی وقوع قتل گزارش شده در تابستان 92 انجام گرفته است. روش ها: این مطالعه با هدف تحلیل محتوای مطالب منتشره پیرامون قتل که در روزنامه کثیرالنتشار همشهری که در فصل تابستان 1392 منتشر شده انجام شد. تعداد کل روزنامه ها 81 نسخه بود و از مجموع نسخه های مورد بررسی، 97 مورد قتل به دست آمد. برای آنالیز اطلاعات از آمار توصیفی نظیر درصد و فروانی و از نرم افزار آماری SPSS نسخه 18 استفاده شد. یافته ها: بر اساس یافته های مطالعه 1/71 ٪ از مقتولین مذکر بودند و 6/85 ٪ قاتلین نیز مرد بودند. اکثریت قاتلین و مقتولین در رده سنی 21 تا 30 سال بود. همچنین بیشترین انگیزه قتل (8/25٪) سرقت بوده است . 34 ٪ از قتل ها توسط اسلحه گرم و 7/90 ٪ قتل ها عمدی بوده است که 7/58 ٪ از آنها با قصد قبلی انجام شده اند. نتیجه گیری: با توجه به اینکه اکثر مقتولین و قاتلین مذکر و در سنین جوانی بوده اند و انگیزه اصلی قتل ها نیز سرقت بوده است و در ضمن روش های مختلف قتل و انگیزه های آن با عوامل فردی و اجتماعی ارتباط دارد لذا توصیه می شود که مسؤولین جامعه اقدامات پیشگیرانه برای ارتکاب به بزه نظیر افزایش سطح رفاه جامعه، کاهش دسترسی به سلاح های گرم و تسریع در رسیدگی به جرایمی نظیر قتل و سرقت برای کاهش سطح ایمنی درک شده بزهکاران را اعمال نماید. واژه های کلیدی: قتل، انگیزه، قاتل، مقتول، همشهری اصغر محمدی http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=530&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: زایلن به عنوان یکی از مهم ترین سموم دستگاه عصبی شناخته شده است. هدف از این مطالعه برآورد غلظت زایلن در کابین خودروهای تولید ایران است. همچنین چگونگی تاثیر نوع سیستم تهویه، استعمال سیگار و خوشبو کننده ها درون خودرو، نوع سوخت و تزئینات داخل خودرو بر روی غلظت این ماده مورد بررسی قرار گرفته است. روش ها: 152 خودروی پراید و 44 خودروی تندر90 از بین خودروهای ایرانی برای نمونه برداری انتخاب شدند. نمونه ها از خودروهای پارک شده در یک پارکینگ سر بسته و نیز خودروهای صفر کیلومتر در دفاتر فروش و با استفاده از تیوپ های کربن فعال جمع آوری شد. از دستگاه گازکروماتوگرافی با دتکتور جرمی برای آنالیز  نمونه ها استفاده شد. سایر اطلاعات مورد نیاز از جمله نوع خودرو، نوع سیستم تهویه مورد استفاده در خودرو، استعمال سیگار و خوشبوکننده ها درون خودرو، نوع سوخت و نوع تزئینات داخل خودرو با استفاده از یک چک لیست جمع آوری شدند. یافته ها: میانگین غلظت زایلن در خودروهای پراید و تندر 90 به ترتیب 3/1416 ± 4/657 و 06/643± 5/ 252 میکرو گرم بر متر مکعب بود. غلظت این ماده در خودروهای پراید نسبت به خودروی تندر 90 تقریبا دو برابر بود.  استفاده همزمان از بنزین و گاز طبیعی (CNG) در خودرو نسبت به استفاده بنزین به تنهایی باعث افزایش غلظت زایلن در خودروهای مورد بررسی شد. تاثیر پارامترهایی از قبیل نوع تهویه خودرو، استعمال سیگار و خوشبو کننده ها درون خودرو، تزئینات داخل خودرو تاثیر معنی داری بر غلظت زایلن درون خودرو نداشت. تنها نوع سوخت مورد استفاده  تاثیر معناداری بر غلظت این ماده درون خودرو داشت. نتیجه گیری: زایلن از جمله ترکیبات آلی فرار است که در کابین خودروهای مورد بررسی یافت شد. میانگین اندازه گیری شده زایلن در این مطالعه نسبت به استاندارد هونگ کونگ کمتر بود ولی نسبت به استاندارد  NIAQSکشور چین بیشتر بود.  واژه های کلیدی : هوای داخل خودرو، زایلن، پراید، تندر90 مسعود ریسمانچیان http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=531&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: کاربرد وسیع تولوئن در زندگی انسان و به دنبال آن اثرات زیان آور این ماده بر سلامتی و به ویژه عوارض مزمن آن بر روی سیستم اعصاب مرکزی، باعث گردیده است که مطالعات زیادی در جهت کنترل و کاهش بخارات تولوئن از هوا صورت گیرد. هدف از این پژوهش بررسی کارایی فرایند ازن زنی کاتالیزوری در حذف تولوئن از جریان هوا است. روش ها: پژوهش حاضر از نوع تجربی و در مقیاس آزمایشگاهی است. سیستم آزمایش شامل پمپ هوا، پمپ تزریق سرنگی، ژنراتور ازن، سیستم تولید رطوبت، محفظه اختلاط، روتامتر و راکتور شیشه ای به طول 25 سانتی متر و قطر داخلی 2 سانتی متر بود. غلظت های مشخص تولوئن به صورت مداوم با توجه به زمان ماند، دوز ازن و مقادیر مختلف رطوبت در معرض فرایند ازن زنی کاتالیزوری با کربن فعال و کربن فعال پوشش داده شده با نیترات منیزیم قرار گرفت. پس از سنجش میزان غلظت تولوئن قبل و بعد از راکتور، داده ها با استفاده از نرم افزارSPSS  نسخه 16 و به کارگیری آمار توصیفی و استنباطی و توسط آزمون three-way ANOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها:  یافته ها حاکی از آن بود که ظرفیت حذف تولوئن در فرایند ازن زنی کاتالیزوری هنگام استفاده از کربن فعال پوشش داده شده با نیترات منیزیم به مراتب بیشتر از کربن فعال به تنهایی است. به طوری که زمان ظهور تولوئن در خروجی راکتور برای کربن فعال 50 ساعت و برای کربن فعال پوشش داده شده با نیترات منیزیم 115 ساعت بود. همچنین نتایج نشان داد که متغیرهای زمان ماند، دوز ازن و رطوبت نسبی پارامترهای تاثیر گذار در فرایند بوده، به طوری که افزایش سه متغیر مذکور سبب ارتقا سیستم گردید. نتیجه گیری: با توجه به ارتقا قابل توجه راندمان حذف تولوئن در هنگام استفاده توام از کربن فعال و نیترات منیزیم در فرایند ازن زنی کاتالیزوری، می توان نتیجه گیری کرد که استفاده از کربن فعال پوشش داده شده با نیترات منیزیم می تواند یک روش مناسب برای حذف تولوئن از جریان هوا باشد. واژه های کلیدی: تولوئن، کربن فعال، نیترات منیزیم ، ازن زنی کاتالیزوری رجب رشیدی http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_id=529&sid=1&slc_lang=fa مقدمه: نقص در توجه و تمرکز، یکی از علل بزرگ سوانح ترافیکی محسوب می شود و علت بین 20 تا 50٪ سوانح شامل شکل هایی از کم توجهی و حواس پرتی است. توجه و تمرکز به عنوان یک مولفه شناختی بسیار مهم در رانندگی ایمن محسوب می شود. همچنین مطالعات نشان داده اند که ارتعاش به عنوان یکی از مهم ترین عوامل فیزیکی در تمامی وسایل نقلیه وجود دارد. تاکنون مطالعه سازمان یافته ای تاثیر ارتعاش بر عملکرد شناختی خصوصاً توجه و تمرکز را مورد بررسی قرار نداده است. این مطالعه با این هدف طراحی شده است که با استفاده از آزمون های عصب روان شناختی اثر ارتعاش بر توجه و تمرکز را بسنجد. روش ها: در این پژوهش 25 دانشجوی مرد، در چهار مرحله شامل: شتاب کم (m/s253/0)، متوسط (m/s281/0)، زیاد (m/s212/1) و بدون مواجهه با ارتعاش (وضعیت کنترل) بر اساس استاندارد 1-2631ISO و با فرکانس ثابت 7-3 هرتز، آزمون های توجه انتخابی و توجه توزیع شده را درحال نشستن بر روی دستگاه شبیه ساز ارتعاش انجام دادند. آنالیز نتایج با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 19 انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که اثر ارتعاش بر زمان واکنش توجه انتخابی افراد مورد مطالعه معنی دار نیست. ارتعاش باعث کاهش معنی دار تعداد پاسخ های صحیح توجه انتخابی و کاهش معنی دار زمان واکنش توجه توزیع شده می گردد. همچنین موجب افزایش معنی دار تعداد پاسخ های صحیح توجه توزیع شده می شود (05/0P≤) نتیجه گیری: در این مطالعه معلوم شد که ارتعاش توانایی پایداری توجه افراد مورد مطالعه را مختل می کند. همچنین موجب افزایش سرعت و دقت سیستم پردازش اطلاعات افراد مورد مطالعه می شود. به نظر می رسد در بلند مدت ارتعاش می تواند موجب خواب آلودگی فرد و عدم حفظ توجه در طول زمان رانندگی شود. واژه های کلیدی: سانحه، ارتعاش تمام بدن، آزمون های عصب روان شناختی، توجه و تمرکز   اصغر نیک روش