مجله تحقیقات نظام سلامت

سطح آدیپونکتین سرم و میزان چربی‌های پلاسما

وجیهه ایزدی

آدیپونکتین از جمله هورمون های ترشح شده از بافت چربی است که غلظت آن ارتباط معکوسی با توده چربی بدن دارد. این هورمون، ویژگی های ضد التهابی و ضد آتروژنیک داشته و غلظت آن در سندرم متابولیک، بیماری های قلبی- عروقی و اختلالات لیپیدی کاهش می یابد. بنابراین هدف مطالعه حاضر، مروری بر شواهد موجود در زمینه ارتباط میان غلظت آدیپونکتین سرم و سطح لیپیدهای پلاسما بود. مطالعات با طراحی کارآزمایی بالینی، مقطعی و آینده نگر با استفاده از موتور جستجوی PubMed، بین سال های 2002 تا 2011 و نیز استفاده از

چربی لبنیات و شاخص‌های لیپیدی خون

مریم ترکان

آمارها تاکنون نشان داده اند که بیماری های قلبی- عروقی علت تقریبی نیمی از مرگ و میرها در کشورهای صنعتی هستند و مصرف بعضی از چربی ها باعث افزایش چربی های مضر خون می شوند. یکی از منابع چربی مصرفی روزانه برای همه رژیم های غذایی، لبنیات است. بنابراین هدف از مقاله حاضر، مروری بر ارتباط بین چربی لبنیات و پروفایل لیپیدی خون بود. پس از جستجو با

بررسی فعالیت‌های پژوهشی اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان در طی سال‌های 85- 1375

محسن رضائیان

مقدمه: با توجه به اهمیت علم و نقش والای پژوهش در تولید علم و همچنین توجه به این نکته که دانشگاه ها محل اصلی پژوهش در همه جای دنیا هستند، در این تحقیق وضعیت فعالیت های پژوهشی اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان در طی سال های 85- 1375 مورد بررسی قرار گرفت. روش ها: در مطالعه مقطعی حاضر، کلیه فعالیت های پژوهشی اعضای هیأت علمی اعم از تعداد طرح های تحقیقاتی مصوب، تعداد مقالات منتشر شده به زبان های فارسی و انگلیسی، تعداد پایان نامه ها، سال و محل انجام پژوهش و جنسیت نویسنده اول از طریق واحد پژوهشی دانشگاه جمع آوری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری توصیفی و تحلیلی مانند آزمون 2c و Fisher exact test تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: مجموع فعالیت های پژوهشی، 1145 مورد بود که شامل 322 پایان نامه پزشکی (1/28 درصد)، 198 پایان نامه دندان پزشکی (3/17 درصد)، 443 طرح تحقیقاتی مصوب (7/38 درصد)، 118 مقاله داخلی (3/10 درصد) و 64 مقاله خارجی (6/5 درصد) می شد. سال 1385 با 191 فعالیت (7/16 درصد) و سال 1376 با 33 فعالیت (9/2 درصد) به ترتیب بیشترین و کمترین سهم را در انجام فعالیت های پژوهشی داشتند. بین تعداد افراد مشارکت کننده در فعالیت های پژوهشی با سال انجام پژوهش، دانشکده، جنسیت نویسنده و نوع فعالیت پژوهشی ارتباط معنی داری وجود داشت. نتیجه گیری: با توجه به سیر صعودی فراوانی فعالیت های علمی و افزایش افراد مشارکت کننده در این فعالیت ها می توان به بهبود سطح پژوهش در دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان امیدوار بود، ولی جا دارد توجه بیشتری به حضور زنان در عرصه تحقیقات شود. همچنین، در راستای افزایش فعالیت های پژوهشی به صورت گروهی بهتر است تسهیلات بیشتری برای این گونه فعالیت ها در نظر گرفته شود. واژه های کلیدی: دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، اعضای هیأت علمی، فعالیت های پژوهشی

بررسی تأثیر آموزش بر اساس مدل فرانظری در میزان فعالیت جسمانی زنان خانه‌دار شهر زاهدان در سال 1390

سیده زهرا هاشمی

مقدمه: بر اساس آمارهای سازمان جهانی بهداشت در سال 2003، عدم فعالیت فیزیکی موجب مرگ 9/1 میلیون نفر در سطح جهان شده است. با وجود فواید بی شمار فعالیت جسمانی، بیش از 60 درصد بالغین جهان و بیش از 80 درصد بزرگسالان ایرانی از نظر فیزیکی غیر فعال هستند. مطالعات کشور نشان می دهد، سلامت زنان در بیشتر حیطه ها کمتر از مردان است. همچنین زنان از بیماری هایی رنج می برند که با عدم فعالیت جسمانی مرتبط می باشد. مدل فرانظری به عنوان یک مدل جامع شناخته شده در زمینه ورزش است. مراحل تغییر، تعادل تصمیمی و خودکارامدی از سازه های اصلی این مدل هستند. هدف از انجام این مطالعه، تعیین تأثیر آموزش بر اساس مدل فرانظری در میزان فعالیت جسمانی زنان خانه دار شهر زاهدان بود. روش ها: در مطالعه مداخله ای شاهددار حاضر، 220 زن خانه دار (محدوده سنی 52 ± 19 سال) ساکن آپارتمان در شهر زاهدان مورد بررسی قرار گرفتند که 110 نفر در گروه مداخله و 110 نفر در گروه شاهد قرار داشتند. روش نمونه گیری اولین بلوک به روش نمونه گیری تصادفی انجام گردید، سپس به ترتیب شماره، سایر بلوک ها نمونه گیری شدند تا زمانی که نمونه ها کامل شد. جمع آوری اطلاعات از طریق پرسش نامه محقق ساخته صورت گرفت که اعتبار علمی آن به روش روایی محتوا و پایایی آن با روش Cronbach¢s alpha و همبستگی تعیین گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 تجزیه و تحلیل و 05/0 > P از نظر آماری معنی دار تلقی شد. یافته ها: این تحقیق نشان داد که قبل از آموزش، اختلاف معنی دار بین گروه های مورد مطالعه از نظر آگاهی، نگرش و سازه های مدل فرانظری وجود نداشت، اما پس از مداخله آموزشی، افزایش معنی داری در میانگین نمره آگاهی، نگرش و سازه های مدل در گروه مداخله ملاحظه گردید (001/0 > P). نتیجه گیری: مداخله آموزشی در انجام فعالیت جسمانی تأثیر مثبت زیادی دارد و باید در مراکز ذی ربط از جمله دانشگاه ها و مراکز تربیت بدنی، برنامه های عملی مناسب جهت آموزش افراد تدوین و اجرا شود. واژه های کلیدی: آموزش، مدل فرانظری، فعالیت جسمانی، زنان

بررسی شیوع کوتاه قدی، کم‌وزنی و لاغری در کودکان روستایی زیر 6 سال زاهدان بر اساس معیارهای National Center for Health Statistic (NCHS) در سال 1388

مهدیه شیخی

مقدمه: ارزیابی رشد کودکان علاوه بر نشان دادن وضعیت تغذیه ای و سلامت کودکان در هر جامعه به عنوان ابزار معتبری برای سنجش کیفیت زندگی به شمار می رود. بر اساس آمار United Nations Children's Fund (UNICEF)، روزانه چهل هزار کودک به دلیل نامناسب بودن وضع تغذیه ای از بین می روند. مطالعه حاضر با هدف، بررسی میزان و شدت سوء تغذیه در کودکان روستایی زیر 6 سال زاهدان صورت گرفت. روش ها: طی یک مطالعه مقطعی، 514 کودک روستایی 6 تا 59 ماهه به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای از سطح شهرستان و از طریق پرسش نامه و مراجعه خانه به خانه مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسش نامه، ترازو و قدسنج بود. داده ها توسط نرم افزار Nutritional Servey و SPSS نسخه 18 تجزیه و تحلیل و با منحنی های National center for health statistic (NCHS) به عنوان مرجع بررسی گردید. بر طبق این معیار کم وزنی، لاغری و کوتاه قدی به صورت 2- £ Z-score و شدت سوء تغذیه به صورت میانه دور بازو (Mid upper arm circumference یا MUAC) کمتر از 115 تعریف شده است. یافته ها: از بین کودکان بررسی شده 3/17، 5/25 و 8/6 درصد به ترتیب دچار کم وزنی، کوتاه قدی و لاغری بودند. میانگین قد (4/11 ± 83 در مقابل 2/12 ± 82 سانتی متر)، وزن (6/2 ± 11 در مقابل 6/2 ± 10 کیلوگرم) و میانه دور بازو (3/14 ± 145 در مقابل 2/16 ± 141 میلی متر) در مجموع در پسران بالاتر از دختران بود و به طور کلی شیوع کوتاه قدی (7/29 در مقابل 5/22 درصد)، کم وزنی (7/20 در مقابل 7/15 درصد)و لاغری (8/9 در مقابل 4/4 درصد) در پسران بیشتر از دختران بود (05/0 < P). نتیجه گیری: سوء تغذیه یکی از مشکلات عمده تغذیه ای در کودکان روستایی زیر 6 سال زاهدان می باشد. بنابراین طراحی و اجرای مداخلات مناسب برای بهبود وضع تغذیه کودکان و همچنین توجه به نقش پایش رشد در ارزیابی وضع تغذیه کودکان ضروری به نظر می رسد. واژه های کلیدی: کوتاه قدی، کم وزنی، لاغری، معیار National center for health statistic (NCHS)، زاهدان

مطالعه مقایسه‌ایی از اثر تخمیر بر قابلیت آنتی‌اکسیدانی شیر و شیر سویای حرارت دیده

سحر ترکی باغبادرانی

مقدمه: بر اساس تحقیقات موجود، تخمیر شیر و شیر سویا با باکتری های لاکتیک به افزایش قابلیت آنتی اکسیدانی آن ها می انجامد، در مطالعه قبلی ما، تخمیر شیر و شیر سویای فرادما با یک سویه بومی از لاکتو باسیلوس پلنتارم قابلیت آنتی اکسیدانی در شیر سویای فرادما را کاهش داد. بنابراین بررسی اثر سویه باکتریایی و شدت فرایند حرارتی متحمل شده بر نمونه های استریلیزه و پاستوریزه غیر تخمیری و تخمیر شده شیر و شیر سویا در تحقیق حاضر مورد پژوهش قرار گرفت. روش ها: بررسی افزایش قابلیت آنتی اکسیدانی به روش اثر مهار کنندگی رادیکال آزاد 1, 1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPHl) تخمیر با سه سویه متفاوت از لاکتوباسیلوس لاکتوباسیلوس پلانتاروم، لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و لاکتوباسیلوس رامنوسوس انجام شد. یافته ها: اثر مهار کنندگی رادیکال آزاد DPPH در نمونه های (پاستوریزه و استریلیزه) شیر سویا و شیر گاو به ترتیب (67/6 ± 84/31، 99/0 ± 93/35) و (34/2 ± 99/14، 41/2 ± 24/15) حاصل شد. شاخص فوق طی تخمیر با سویه های مختلف مستقل از سویه باکتریایی، در شیر سویای پاستوریزه و استریلیزه به ترتیب 50/3 ± 04/45 و 21/12 ± 36/24 و در نمونه های مشابه شیر گاو به ترتیب مقادیر 24/5 ± 10/25 و 01/4 ± 38/24 به دست آمد. نتیجه گیری: تخمیر شیر سویای پاستوریزه و استریلیزه به ترتیب منجر به افزایش و کاهش قابلیت آنتی اکسیدانی آن می شود. در صورتی که در مورد نمونه های تخمیری شیر، قابلیت آنتی اکسیدانی به طور مستقل از نوع فرایند حرارتی به کار رفته سبب افزایش قابلیت فوق می گردد. واژه های کلیدی: شیر، شیرسویا، لاکتوباسیلوس پلانتاروم، قابلیت آنتی اکسیدانی

بررسی اثرات مواجهه با صدا بر میزان هورمون کورتیزول سرم و برخی پارامترهای خونی کارگران صنعت فولاد

رضا رستمی

مقدمه: صدا یکی از مهم ترین عوامل فیزیکی زیان آور محیط های صنعتی به شمار می آید. صدا دارای اثرات شنوایی و غیر شنوایی بوده است که از اثرات مهم آن بر سلامتی می توان به آسیب دستگاه شنوایی، اثر روی اندام بینایی، اثر بر سیستم تعادلی، اثرات عصبی و روانی، اثر روی الکترولیت ها، اثرات فیزیولوژیکی و اثرات ذهنی اشاره کرد. به دلیل اهمیت موضوع، این مطالعه با هدف تعیین اثرات مواجهه با صدا بر میزان هورمون کورتیزول سرم و برخی پارامترهای خونی کارگران صنعت فولاد انجام شد. روش ها: در این مطالعه مقطعی، تعداد 50 نفر از بین شاغلین صنعت فولاد به عنوان گروه مورد مطالعه شرکت کردند. ابتدا جهت گردآوری اطلاعات دموگرافیک برای هر فرد، پرسش نامه ای تکمیل شد. جهت بررسی پارامترهای خونی نظیر تغییرات هورمون کورتیزول، چربی خون و قند خون قبل و بعد از شیفت کاری از افراد شرکت کننده نمونه خون گرفته شد. شاخص LAeq به وسیله دستگاه صداسنج CEL مدل 440 در محل توقف کارگران اندازه گیری و صدای دستگاه در فرکانس های اکتاوباند آنالیز شد. مطالعه در دو مرحله میدانی و آزمایشگاهی صورت گرفت. در مرحله آزمایشگاهی، کارگران به مدت 5 دقیقه به ترتیب با تراز صدای 85، 95 و 105 دسی بل در سه روز متوالی مواجه شدند و در نهایت نتایج به دست آمده از آزمایش خون از طریق نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: یافته های آزمایشگاهی نشان داد که میزان هورمون کورتیزول بعد از مواجهه با صدا، در هر سه تراز صوت 85، 95 و 105 دسی بل افزایش داشت، اما این افزایش از نظر آماری معنی دار نبود (05/0 < P). چربی خون (TG یا Triglyceride) نیز بعد از مواجهه در هر سه تراز کاهش داشت که این تغییرات نیز به لحاظ آماری معنی دار نبود (05/0 < P). میزان High density lopoprotein (HDL) و Low density lipoprotein (LDL) نیز در تراز 85 دسی بل روند کاهشی داشت، اما نسبت به حالت قبل از مواجهه اختلاف معنی داری نداشت (05/0< P). میزان قند خون افراد نیز در هر سه تراز افزایش داشت که این افزایش در تراز 95 دسی بل معنی دار بود (001/0 > P). نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که مواجهه با صدا در ترازهای بالا موجب تغییر در پارامترهای فیزیولوژیک نظیر هورمون کورتیزول سرم، چربی و قند خون می شود اما با این وجود، به جز پارامتر قند خون که در تراز 95 دسی بل اختلاف معنی داری نسبت به حالت قبل از مواجهه داشت، به دلیل معنی دار نبودن تغییرات سایر پارامترها، نمی توان صدا را به عنوان عامل مؤثر بر پارامترهای کلینیکی معرفی نمود. واژه های کلیدی: صدا، کورتیزول، پارامترهای خونی، صنعت فولاد

ارایه الگوی ارزیابی ریسک‌های بهداشت حرفه‌ای و محیط در حمل و نقل فرآورده‌های نفتی با استفاده از تلفیق روش Failure mode and effect analysis (FMEA) با Analytical hierarchy process (AHP)

منوچهر امیدواری

مقدمه: یکی از مهم ترین خطرات موجود در حمل و نقل مواد خطرناک، تصادفات جاده ای است که می تواند اثرات مخربی را بر محیط و ایمنی جاده ها داشته باشد. با استفاده از تکنیک های مدیریت ریسک می توان عوامل ایجاد حادثه را شناسایی و کنترل نمود. روش ها: در ابتدا تمام عوامل مؤثر در ریسک محیط زیست ناشی از حمل و نقل فرآورده های نفتی از انبار نفت تا مقصد تعیین شد و با استفاده از روش تصمیم گیری سلسله مراتبی (AHP یا Analytical hierarchy process) وزن دهی گردید و مدل مفهومی آن تعریف شد. در قدم بعدی با استفاده از مدل به دست آمده بر اساس منطق Failure mode and effect analysis (FMEA) مدل نهایی تعیین گردید. با استفاده از مدل نهایی به دست آمده، مسیر حمل مورد ارزیابی قرار گرفته شد. یافته ها: میزان ریسک برای مناطق مختلف تردد تانکرهای نفتکش به جز دو منطقه ای که در حومه شهر و یا در داخل شهر بوده است و کنترل پلیس ترافیکی به حداقل می رسد قابل قبول می باشد. علت بالا بودن میزان ریسک در این مناطق، وجود منطقه مسکونی در این محدوده ها، وجود گردنه و مسیرهای با شیب زیاد، مجاورت با مناطق کشاورزی و عدم کنترل دقیق توسط پلیس راه می باشد. نتیجه گیری: انتقال انبارهای نفت از داخل شهر به خارج از شهر و کنترل دقیق و سختگیرانه، صلاحیت راننده و تانکر حمل فرآورده نفت توسط پلیس و آموزش و آشنا سازی پلیس با اصول ممیزی ایمنی تانکرها از مواردی است که می تواند در کاهش میزان ریسک آلودگی های محیط زیست ناشی از حمل فرآورده های نفتی توسط تانکرها به آن اشاره نمود. واژه های کلیدی: مدیریت ریسک، ایمنی، فرآورده های نفتی، فرایند تحلیل سلسله مراتبی، FMEA

اثر بخشی برنامه مداخله ای بر مبنای مدل فرانظری در ارتقاء فعالیت بدنی منظم در کارکنان اداری

محسن جلیلیان

مقدمه: با وجود نقش مهم فعالیت بدنی در سلامتی، رفاه و کیفیت زندگی، امروزه اکثر افراد از فعالیت بدنی مناسبی برخوردار نمی باشند. هدف از انجام این مطالعه، بررسی اثربخشی مداخله آموزشی بر مبنای مدل فرانظری در ارتقای فعالیت بدنی منظم کارکنان اداری دانشگاه علوم پزشکی ایلام در سال 91-1390 بود. روش ها: مطالعه حاضر یک پژوهش مداخله ای (Interventional) از نوع قبل و بعد بود که بر روی 97 نفر از کارکنان دانشگاه علوم پزشکی ایلام که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده بودند، انجام گرفت. شرکت کنندگان ابتدا پرسش نامه سنجش متغیرهای دموگرافیکی و سازه های تئوری فرانظری را به صورت خودگزارشی تکمیل نمودند. سپس محتوای آموزشی طراحی شده بر اساس تئوری فرانظری را در قالب جزوه، کتابچه و سی دی آموزشی انجام فعالیت بدنی دریافت نمودند. پس از 3 ماه و به منظور تعیین اثربخشی مداخله، پرسش نامه سنجش سازه های مدل فرانظری دوباره تکمیل گردید. داده های مطالعه با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 16 و آزمون های آماری Fisher exact test، Paired t و ANOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میانگین سنی شرکت کنندگان در مطالعه 73/6 ± 16/32 سال بود که 42 درصد مذکر و 55 درصد مؤنث بودند. از لحاظ نوع ورزش انتخابی 3/42 درصد پیاده روی، 6/52 درصد شنای تفریحی، 1/3 درصد ورزش های بدنسازی و 2/1 درصد کوهنوردی را برای انجام فعالیت بدنی منظم انتخاب نمودند. یافته های حاصل از مقایسه مراحل تغییر انجام فعالیت بدنی نشان داد که مداخله آموزشی باعث پیشرفت معنی دار در مراحل تغییر شرکت کنندگان شده است (05/0 > P). همچنین مقایسه میانگین سازه های تعادل در تصمیم گیری، فرایندهای تغییر و خودکارامدی انجام فعالیت های ورزشی نشان دهنده افزایش معنی دار میانگین سازه های مدل فرانظری در مقایسه بعد از مداخله بود (05/0 > P). یافته های پژوهش حاکی از افزایش معنی دار میانگین سطوح آگاهی، تسکین نمایشی، شرطی سازی تقابلی، کنترل محرک، روابط یاری دهنده و خودآزادی بعد از مداخله در مقایسه با قبل از آن بود (05/0 > P)، اما افزایش میانگین در سایر سطوح فرایندهای شناختی و رفتاری معنی دار نبود. نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، طراحی برنامه های مداخله ای بر مبنای مدل های تغییر می تواند باعث ارتقای رفتارهای مرتبط با سلامت گردد. واژه های کلیدی: فعالیت بدنی، کارکنان اداری، مدل فرانظری

مقایسه مقدار نیترات در سبزیجات آبیاری شده با آب زاینده‌رود و آب چاه

ام البنین کافشانی

مقدمه: دریافت زیاد نیتریت و نیترات، اثرات نامطلوبی بر سلامتی انسان دارد، از جمله عوارض آن بیماری متهموگلوبینمیا در کودکان و سرطان زایی در بزرگسالان را می توان نام برد. سبزیجات از منابع اصلی نیتریت و نیترات در رژیم غذایی محسوب می شوند. این مطالعه جهت بررسی تأثیر نوع آب استفاده شده برای آبیاری بر مقدار نیترات سبزیجات انجام شد. روش ها: از منطقه شرق اصفهان تعداد 106 نمونه از 8 نوع سبزی پر مصرف (خیار، گوجه، کاهو، پیاز، تره، جعفری، اسفناج، سیب زمینی) آبیاری شده با آب زاینده رود و 106 نمونه از همان سبزیجات که با چاه آبیاری شده بود به طور تصادفی جمع آوری گردید. پس از آماده سازی نمونه ها مقدار نیترات و نیتریت به روش مرجع اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میانگین و انحراف معیار نیترات در خیار، گوجه، پیاز، تره، کاهو، جعفری، اسفناج، سیب زمینی آبیاری شده با آب زاینده رود به ترتیب 1/1 ± 30، 4/1 ± 66/30، 59/2 ± 25/45، 35/4 ± 66/230، 28/19 ± 8/173، 44/8 ± 66/319، 47/18 ± 25/321 و 2 ± 25/64 میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن مرطوب و در خیار، گوجه، پیاز، تره، کاهو، جعفری، اسفناج، سیب زمینی آبیاری شده با آب چاه به ترتیب 91/0 ± 73/26، 77/2 ± 66/26، 87/2 ± 41/28، 56/20 ± 83/161، 2/58 ± 71/275، 38/37 ± 5/312، 67/28 ± 311 و 06/2 ± 9/116 میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن مرطوب بود. مقدار نیتریت به علت ناچیز بودن مقدار آن، قابل اندازه گیری نبود. آزمون t مستقل نشان داد که میانگین نیترات در خیار، گوجه، پیاز و تره آبیاری شده با آب زاینده رود به طور معنی داری بیشتر از سبزیجات آبیاری شده با آب چاه بود (001/0 = P) و میانگین نیترات در جعفری و اسفناج تفاوت معنی داری نداشت. در ضمن میانگین نیترات سیب زمینی و کاهو آبیاری شده با آب چاه به طور معنی داری بیشتر از سیب زمینی و کاهو آبیاری شده با آب چاه بود. نتیجه گیری: میانگین نیترات در سبزیجات مختلف یکسان نیست. خیار و گوجه کمترین میزان و جعفری و اسفناج بیشترین مقدار را در میان نمونه های مورد بررسی داشتند و در اکثر موارد مقدار نیترات در سبزیجات آبیاری شده با آب رودخانه بیشتر است که می تواند به دلیل ورود فاضلاب های صنعتی به آب رودخانه باشد که توجه خاص مسوؤلین امر را می طلبد. واژه های کلیدی: سبزیجات غده ای، سبزیجات ریشه ای، نیترات، نیتریت، آب چاه، آب رودخانه، پساب فاضلاب های صنعتی

بررسی تأثیر بسته آموزشی کنترل مالاریا بر میزان مهارت‌های شناختی و عملکردی پزشکان استان سیستان و بلوچستان در سال 1388

امیر نصیری

مقدمه: مالاریا یکی از 3 بیماری مهمی است که در سراسر جهان مطرح است. 65 درصد موارد مالاریا در ایران از استان سیستان و بلوچستان گزارش می شود. پزشکان نقش مهمی در کنترل بیماری در منطقه به عهده دارند. این مطالعه تأثیر بسته آموزشی کنترل مالاریا را بر روی مهارت های شناختی و عملکردی پزشکان در منطقه بررسی می نماید. روش ها: یک مطالعه مداخله ای به صورت قبل و بعد، بدون گروه شاهد، اثر بسته آموزشی کنترل مالاریا (شامل 4 کتابچه و یک سی دی آموزشی) را بر میزان مهارت های شناختی و عملکردی پزشکان در سال 1388 بررسی نمود. 30 پزشک شاغل در مراکز بهداشتی درمانی از 4 شهرستان چابهار، نیکشهر، ایرانشهر و سرباز مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه، پرسش نامه (شامل 62 سؤال تشریحی) و چک لیست (برای سنجش 13 مهارت) بود. نتایج این مطالعه با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری ناپارامتریک و Paired- t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میزان مهارت شناختی پزشکان از 8/13 ± 28 (قبل از مداخله) به 4/15 ± 8/74 (بعد از مداخله) افزایش یافته است که این افزایش از نظر آماری (0001/0 > P) معنی دار می باشد. میزان مهارت عملکردی پزشکان از 3/10 ± 5/30 (قبل از مداخله) به 3/11 ± 6/51 (بعد از مداخله) افزایش یافته است که این افزایش از نظر آماری (0001/0 > P) معنی دار می باشد. نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که ارایه یک بسته آموزشی که شامل کتابچه و سی دی آموزشی است، روشی مناسب، ساده و کاربردی برای افزایش مهارت های شناختی و عملکردی پزشکان می باشد. واژه های کلیدی: بسته آموزشی، مالاریا، پزشک