مجله تحقیقات نظام سلامت

پیشگیری از خودکشی در کشورهای در حال توسعه: موضوعی در اولویت

محسن رضاییان

خودکشی به معنای خاتمه بخشیدن به زندگی با قصد و اراده می باشد که بر اساس شواهد موجود، در کشورهای در حال توسعه رو به افزایش است. هدف از نگارش مقاله مروری حاضر، شناخت الگوهای موجود خودکشی در این قبیل کشورها و ارایه رهیافت های پیشگیرانه مناسب می باشد. در سال 1391 موتور جستجوی Pubmed (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed) با بررسی واژگان Suicide، Prevention و Developing countries در عنوان مقالات، مورد جستجو قرار گرفت. در مرحله بعد، با تغییر در شیوه جستجو و همچنین با بهره گیری از منابع مورد استفاده در مقالات به دست آمده، نهایت دقت به عمل آمد تا مرتبط ترین و به روزترین مقالات، مورد استفاده این مطالعه مروری قرار گیرند. بخش عمده ای از افزایش خودکشی در کشورهای در حال توسعه، در بین جوانان و به ویژه زنان جوان ازدواج کرده رخ می دهد. متأسفانه با وجود این افزایش، توجه لازم به این پدیده در کشورهای در حال توسعه صورت نمی پذیرد. از آن جایی که الگوی رخداد خودکشی به شدت تابع شرایط فرهنگی هر جامعه ای می باشد، با شناخت دقیق موارد رخ داده، می توان نسبت به تهیه و تدوین برنامه های پیشگیری از خودکشی همت گماشت. بر این اساس، رهیافت های پیشگیری از خودکشی باید از رویکردی مبتنی بر جمعیت برخوردار باشد و هر سه سطح پیشگیری را در بر گیرد. واژه های کلیدی: خودکشی، الگو، کشورهای در حال توسعه، رهیافت های پیشگیری

دریافت سویا و خطر سرطان پستان

فهیمه حقیقت دوست

با توجه به شیوع رو به افزایش سرطان پستان در بین نسل های مهاجر آسیایی به کشورهای غربی، به نظر می رسد که عوامل محیطی از قبیل عوامل مرتبط با سبک زندگی و رژیم غذایی، بیش از عوامل ژنتیکی در وقوع سرطان نقش داشته باشند. به منظور جستجوی مقالات در این زمینه از موتور جستجوی Pubmed استفاده گردید و کلماتی همچون Breast cancer، Soy، Isoflavone و Phytoesterogen به عنوان کلید واژه جهت جستجو انتخاب شد و مقالاتی که در بین سال های 1990 تا 2012 به چاپ رسیده بودند، انتخاب گردید. مطالعات تجربی متعددی نشان داده اند که هم سویا و هم ایزوفلاوون آن ممکن است فرد را از ابتلا به سرطان پستان محافظت نماید. با این حال، برخی مطالعات نشان داده اند که ایزوفلاوون سویا، تقسیم سلولی را در شرایط آزمایشگاهی افزایش می دهد و یا با اثربخشی تاموکسیفن تداخل دارد. در واقع، مطالعات اپیدمیولوژیک که ارتباط دریافت سویا و سرطان پستان را بررسی کرده اند، نتایج متفاوتی نشان داده اند. یافته ها حاکی از آنند که مصرف سویا در مقادیری که در بین زنان کشورهای آسیایی رایج است، دارای اثرات محافظتی علیه سرطان پستان است. در واقع، میزان سویای مصرفی باید به اندازه ای باشد که با تأمین 50-20 میلی گرم ایزوفلاوون در روز همراه باشد. این اثر محافظتی سویا علیه سرطان پستان، بهترین اثربخشی را دارد و پیامدش زمانی مشهودتر است که در دوران کودکی مصرف شده باشد. با این حال، مصرف سویا در نوجوانی نیز نسبت به مصرف سویا در بزرگسالی دارای مزایای بیشتری است. واژه های کلیدی: سرطان پستان، سویا، ایزوفلاوون، فیتواستروژن

بررسی نقش رفتار در روابط اجتماعی بر سلامت روح و روان از دیدگاه امام علی (ع)

زهره کدخدایی

با توجه به وجود ارتباط بین نگرش های مذهبی و رفتار می توان آموزه های دین را برای هماهنگ کردن ابعاد شخصیت و رفتار افراد در ارتقای سلامت روح و روان به کار گرفت. بی تردید با شناخت صحیح مفاهیم قرآن و نهج البلاغه و به کارگیری تعالیم اسلامی می توان فرد و جامعه را برای رسیدن به سلامت روحی و روانی یاری نمود. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رفتار بر سلامت روان از دیدگاه امام علی (ع) انجام گرفت. پژوهش حاضر یک مطالعه کتابخانه ای است که در آن سعی شد از قرآن، نهج البلاغه و غررالحکم استفاده گردد. در ابتدا نقش رفتار در تأمین سلامت روح و روان و مکانیزم تأثیر رفتار در تأمین سلامت روانی افراد بیان گردید. سپس عوامل بهبوددهنده و آسیب های رفتار ناپسند در کلام امام علی (ع) ذکر شد و آثار هر کدام بر سلامت روان بیان گردید. در این مطالعه نقش رفتار بر سلامت روان از دیدگاه امام علی (ع) مورد بررسی قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که رفتار پسندیده از موارد مهم اثرگذار بر سلامت روان است و در ارتقای آن مؤثر می باشد. اسلام به روابط اجتماعی بسیار اهمیت می دهد؛ چرا که روابط صحیح و عمل به دستورهای اسلام در این بخش، در سلامتی روح و روان و تکامل افراد و کل جامعه نقش حیاتی دارد. از این رو بخش قابل توجهی از مباحث فقه به تنظیم و چگونگی روابط انسان ها مربوط می شود. برای ایجاد رابطه مطلوب با دیگران باید اصول و معیارهایی رعایت شود. اصول و معیارهای رعایت حقوق دیگران به دو دسته تقسیم می شود. دسته اول صفات و خصوصیات رفتاری است که فرد در برابر دیگران باید از خود بروز دهد و بدان ها آراسته شود. دسته دوم رفتارهای ناپسندی است که فرد باید از آن ها اجتناب کند. از جمله صفات مناسب، اخلاقی است که به بهبود روابط اجتمایی و سلامت روان کمک کند. واژه های کلیدی: اخلاق، رفتار، نهج البلاغه، سلامت روان، اجتماع

بررسی نیازهای خانواده بیماران بستری در بخش‌های مراقبت ویژه

مژگان نادری

بحران ایجاد شده به دنبال بستری شدن یک عضو خانواده در بخش ویژه، موجب ایجاد نیازهای جدیدی در اعضای خانواده می گردد. در صورت برآورده نشدن این نیازها، استرس و اضطراب زیادی در اعضا ایجاد و باعث کاهش توانایی آن ها در تطابق با بحران می شود. هدف از این مطالعه، بررسی نیازهای خانواده های بیماران بستری در بخش مراقبت های ویژه بود. این مطالعه از نوع مروری بود و برای انجام آن، مطالعات مرتبط با زبان های فارسی و انگلیسی در پایگاه های علمی Sience direct، Pubmed، Scopus، Willy، Ovid و Springer جستجو و بررسی شدند. معیار ورود، شامل مطالعات توصیفی و کیفی بود و معیار خروج، شامل مطالعاتی بود که گروه هدف آن ها، خانواده بیماران اطفال و یا نوزادان در بخش های ویژه بود و مطالعاتی که در سایر بخش های ویژه، غیر از ICU (Intensive care unit)، انجام شده بودند. از 96 مطالعه یافت شده، 81 مورد حذف و 15 مطالعه انتخاب و بررسی شد. مهم ترین نیاز خانواده ها، نیاز اطلاعاتی به منظور کسب اطلاعات در مورد وضعیت بیمار و نوع درمان های استفاده شده برای وی بود تا از این طریق، از انجام بهترین مراقبت برای بیمارشان مطمئن شوند. نیاز رده مراقبت نیز در اکثر مطالعات در رده سوم اهمیت قرار داشت و مطالعات اندکی که آن را در رده دوم اهمیت قرار داده بودند، هدف خانواده ها از ملاقات بیمارشان را حمایت از بیمار خود و اطمینان از بهترین مراقبت در مورد وی بیان کرده بودند. نیازهای رده راحتی و حمایت نیز در پایین ترین درجه اهمیت مطرح شده بودند. نیازهای خانواده بیماران بخش ویژه، به ترتیب اهمیت شامل اطلاعات، اطمینان، مجاورت، حمایت و راحتی هستند. اگر چه هدف خانواده ها از دریافت اطلاعات، کسب اطمینان از این موضوع است که بیمارشان بهترین مراقبت ممکن را دریافت می کند، اما اطمینان پرستار از ارایه بهترین مراقبت برای بیمار کافی نیست و پرستاران باید در موقعیت های کلیدی جهت کمک به خانواده های بیماران بخش های مراقبت ویژه و رفع نیازهای آن ها بکوشند و با برقراری ارتباط صحیح با آن ها، اطلاعات درست در مورد وضعیت بیمار و نحوه درمان به آن ها بدهند و آن ها را از بهترین مراقبت در مورد بیمارشان مطمئن نمایند. در واقع، بیمار و خانواده وی یک واحد محسوب می شوند و برای دریافت مراقبت، نباید خانواده بیمار مورد غفلت واقع شود. واژه های کلیدی: نیازهای خانواده، بیماران بخش ICU، اضطراب خانواده

بررسی وضعیت تغذیه و ترکیب بدن اعضای تیم‌های ورزشی دانشجویان دختر دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

رضا غیاثوند

مقدمه: مطالعات گوناگون نشان دادهﺍند که دریافت ناکافی و نامتعادل مواد مغذی بر اجرای صحیح حرکات ورزشی تأًثیر منفی می گذارد و باعث کاهش کارایی جسمانی ورزشکاران می گردد. هدف این مطالعه بررسی وضعیت تغذیه و ترکیب بدن دختران دانشجوی ورزشکار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بود. روش ها: این مطالعه به صورت توصیفی- مقطعی بر روی 38 دختر دانشجوی تیمﻫای ورزشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام گردید. دادهﻫای عمومی با استفاده از پرسش نامهﻫای فرم اطلاعات عمومی و اندازهﮔیریﻫای تن سنجی جمع آوری شد و دادهﻫای دریافت غذایی به وسیله ثبت غذایی سه روزه تعیین گردید. بررسی دادهﻫا با استفاده از نرم افزارﻫای SPSS نسخه 16 و FPII (Food processor II) انجام گرفت. یافته ها: در افراد مورد بررسی با میانگین سنی 7/21 سال، میانگین دریافت انرژی، پروتئین، کربوهیدرات و چربی در حدود مقادیر توصیه شده DRI (Dietary reference intakes) بود؛ پروتئین، کربوهیدرات و چربی به ترتیب 6/14، 8/56 و 6/28 درصد از کل انرژی دریافتی روزانه را تشکیل می داد. میانگین دریافت فیبر (g/d 8/15) پایینﺗر از مقدار توصیه شده DRI بود. در بین ریز مغذیﻫا، میانگین دریافت پانتوتنیک اسید، فولات، کلسیم و منیزیم کمتر؛ پیرودوکسین، 12B و روی مطابق و ویتامین های A، E، C، تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، آهن، فسفر و سلنیوم بیش از مقادیر توصیه شده DRI بود. میانگین BMI (Body mass index) 2m/kg 6/2 ± 7/20، میانگین WHR (Waist to hip ratio) 03/0 ± 74/0، میانگین TSF (Triceps skin fold) mm 7/4 ± 08/18 و میانگین چربی بدن 2/7 ± 3/25 درصد بود. نتیجه گیری: مشکل اصلی در رژیم غذایی ورزشکاران مورد مطالعه، دریافت فیبر پایین و کمبود دریافت پانتوتنیک اسید، فولات، کلسیم و منیزیم بود. واژه های کلیدی: وضعیت تغذیه، ترکیب بدن، ورزشکار

تعیین میزان DMFT در دانش‌آموزان 11-7 ساله شیراز و ارتباط آن با میزان فلوراید در آب آشامیدنی

منصوره دهقانی

مقدمه: یکی از اهداف سازمان بهداشت جهانی (WHO یا World health organization) و فدراسیون بین المللی دندانپزشکی (FDI یا Federation dentaire internationale) کاهش شاخص DMFT (Decayed- missing- filled- teeth) کمتر از 1 است. توصیه این مراجع بر آن است که شاخص DMFT به طور دوره ای مورد بررسی قرار گیرد. هدف از انجام این طرح، تعیین شاخص DMFT در دانش آموزان 11-7 ساله و ارتباط آن با میزان فلوراید در آب آشامیدنی شهر شیراز بود. روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی از نوع مقطعی- تحلیلی بود. تعداد 760 دانش آموز برای محاسبه شاخص DMFT در چهار ناحیه آموزش و پرورش شیراز و تعداد 75 نمونه آب جهت تعیین میزان فلوراید آن مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری از ایستگاه های تأمین کننده آب شرب شیراز و آب شرب مدارس انجام گردید. فلوئور آب با روش اسپادنز و توسط دستگاه اسپکتروفتومتر مدل U2000-DR تعیین گردید. جهت تعیین DMFT ابتدا مدارس به روش خوشه ای و دانش آموزان به روش تصادفی انتخاب گردید و سپس معاینه افراد مورد مطالعه و تکمیل فرم مخصوص، توسط بهداشت کار دهان و دندان انجام گرفت. یافته ها: میانگین غلظت فلوراید آب شرب شیراز 69/0 l/mg و شاخص DMFT 935/0 بود. بیشترین و کمترین مقدار میانگین DMFT در ناحیه 4 و 1 به ترتیب برابر 35/1 و 47/0 بود. مقدار میانگین DMFT در دختران و پسران مساوی و برابر 93/0 به دست آمد. ارتباط معنی داری بین مقدار DMFT و گروه های مختلف سنی دیده نشد (05/0 < P). بیشترین مقدار M (دندان کشیده شده) مربوط به گروه سنی 8 سال با میانگین 42/2 بود. میانگین DMFT در نواحی 3 (26/1) و 4 (35/1) تفاوت معنی داری با میزان میانگین این شاخص در نواحی 2 (47/0) و 1 (65/0) داشت (001/0 > P). نتیجه گیری: مقدار شاخص DMFT در دختران و پسران در این مطالعه یکسان به دست آمد که این شاخص برابر 935/0 بود و از میانگین قبلی به دست آمده در شیراز در سال 1375 (9/2 = DMFT) بسیار کمتر شده بود. هر چند که میانگین میزان فلوئور آب شرب شیراز کمتر از حد استاندارد بود، اما با توجه به بهبود رعایت بهداشت دهان و دندان در خانواده ها، میانگین این شاخص در دانش آموزان مورد مطالعه در شیراز از 1 کمتر بود. واژه های کلیدی: فلوئور، DMFT، آب شرب، دندان، ایران

بررسی فراوانی افسردگی و عوامل مرتبط با آن در نوبت‌کاران پالایشگاه نفت تهران

فرحناز خواجه نصیری

مقدمه: نوبت کاری یکی از خطرات شغلی به خصوص در بین کارگران صنایع می باشد. کارگران پالایشگاه از جمله کارگران صنایعی هستند که لازم است در سیستم نوبت کاری کار کنند و احتمالاً با مشکلات مربوط به نوبت کاری از قبیل افسردگی روبه رو هستند. تحقیقات در صنعت پالایش نفت در مورد شیوع افسردگی در نوبت کاران چرخشی (Rotational shift workers) نادر است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین فراوانی افسردگی و عوامل مرتبط با آن در نوبت کاران پالایشگاه نفت تهران شهید تندگویان تهران انجام شد. روش ها: در این مطالعه مقطعی سطح افسردگی نوبت کاران توسط آزمون خود اجرای افسردگی Beck (Beck depression inventory) 21 سؤالی مورد بررسی قرار گرفت. داده های مربوط به متغیرهای مستقل توسط پرسش نامه عمومی خود اجرا جمع آوری گردید. معیار ورود به پژوهش نوبت کار بودن حداقل با سابقه یک سال در پالایشگاه نفت تهران و اعلام رضایت کتبی جهت شرکت در مطالعه بود. بنابراین 307 از 355 نفر نوبت کار که راضی به شرکت در مطالعه بودند، وارد پژوهش شدند. معیار خروج از مطالعه عدم رضایت جهت شرکت در مطالعه بود. داده ها توسط نرم افزار آماری SPSS نسخه 16 آنالیز شد. یافته ها: 307 نوبت کار مورد مطالعه به صورت چرخشی در برنامه نوبت کاری رو به عقب (4 شب، 3 روز استراحت، 4 عصر، 1 روز استراحت و 4 صبح) به صورت متوالی مشغول به کار بودند. گستره سنی 62-20 سال و میانگین سنی و نمره افسردگی به ترتیب 40/10 ± 49/34 سال و 25/9 ± 97/6 بود. همچنین 9/42 درصد جمعیت مورد پژوهش نمره افسردگی بیش از 10 کسب کردند. در این مطالعه بین نمره افسردگی و سن ارتباط معکوس وجود داشت (001/0 P <). در ضمن اختلاف معنی داری از نظر نمره افسردگی در گروه های مختلف فعالیت فیزیکی مشاهده گردید (001/0 P =). نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان دهنده بالا بودن نسبی فراوانی افسردگی در بین نوبت کاران پالایشگاه نفت تهران بود. همچنین نتایج نشان داد که عدم فعالیت فیزیکی منظم نیز می تواند یکی از عوامل ایجاد افسردگی در آنان باشد. واژه های کلیدی: افسردگی، نوبت کار، پالایشگاه نفت، شیوع

بررسی وضعیت آلودگی صوتی در یک کشتارگاه صنعتی مرغ

حسن هاشمی

مقدمه: امروزه مواجهه با صدا یکی از مهم ترین مشکلات بهداشتی کارگران صنایع می باشد. سر و صدا می تواند باعث بروز افت شنوایی و بسیاری از مشکلات دیگر شود. بنابراین رسیدگی به معضل مواجهه با صدا باید جزو اولویت های برنامه های بهداشتی صنایع قرار گیرد. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت آلودگی صوتی و افت شنوایی ناشی از مواجهه با صدا در یک کشتارگاه مرغ انجام شد. روش ها: این مطالعه از نوع توصیفی بود که به صورت موردی در تابستان 1391 در یک کشتارگاه مرغ انجام شد. با استفاده از دستگاه صداسنج مدل 1358TES که با دستگاه مدل 1356 TESکالیبره شد، شدت صوت در نقاط مختلف کشتارگاه اندازه گیری و ثبت شد. سپس داده های حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 و آزمون آماری One sample t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: سنجش های به عمل آمده شامل تراز فشار صوت Sound pressure level (SPL) صداهای کوبه ای و آنالیز فرکانسی نقاطی بود که از سر و صدای بیش از حد مجاز برخوردار بودند. سنجش ها و اندازه گیری های به عمل آمده نشان داد که آلودگی صوتی در برخی از این ایستگاه ها بالاتر از حد مجاز بود. نتیجه گیری: در کشتارگاه شدت آلودگی صوتی بالاتر از استانداردهای تماس شغلی با سر و صدا بود. با توجه به این امر می توان نتیجه گرفت که کشتارگاه نیز از جمله صنایعی است که در آن امکان بروز افت شنوایی و سایر اثرات ناشی از مواجهه با صدا وجود دارد. بنابراین بایستی اقدامات کنترلی صورت گیرد. واژه های کلیدی: آلودگی صوتی، کشتارگاه، افت شنوایی، اقدامات کنترلی

تأثیر هشت هفته تمرینات اصلاحی منتخب بر اختلالات اسکلتی- عضلانی مرتبط با کار معلمان شهر اصفهان با مداخله ارگونومی

اعظم جان بزرگی

مقدمه: اختلالات عضلانی- اسکلتی مرتبط با کار به عنوان یکی از مشکلات سلامتی عمومی در سراسر دنیا و علت اصلی ناتوانایی ها به شمار می رود. هدف از تحقیق حاضر، بررسی شیوع اختلالات عضلانی- اسکلتی مرتبط با کار معلمان شهر اصفهان و تأثیر 8 هفته تمرینات اصلاحی منتخب و مداخلات ارگونومی بر آن ها بود. روش ها: برای این امر از پرسش نامه Nordic و روش ارزیابی سریع ریسک فاکتور Quick exposure check (QEC) استفاده شد. نتایج با استفاده از روش آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: تفاوت معنی داری بین نواحی مختلف بدن در خصوص اختلالات عضلانی- اسکلتی مشاهده شد (05/0 > P). در نواحی کمر (2/62 درصد)، گردن (4/47)، شانه (2/45 درصد)، زانو (2/42 درصد) و پا/قوزک پا (8/37 درصد) بیشتر بود. مچ/دست (1/36 درصد)، باسن- ران (5/23 درصد)، نواحی پشت (9/13 درصد) و آرنج (3/4 درصد) در مراحل بعدی قرار گرفتند. بر اساس نتایج QEC، 75 درصد از وظایف مورد مطالعه معلمان در سطح ریسک خطر بالا قرار داشت. همچنین امتیاز QEC نشان داد که نوشتن و تدریس روی تابلوی کلاس بالاترین امتیاز را در میان وظایف به خود اختصاص داد (63/57 درصد). به عبارت دیگر از نظر سطح ریسک در سطح بالایی قرار داشت و از نظر ارزیابی، اقدام های اصلاحی می بایست اعمال شود. به دنبال 8 هفته تمرینات اصلاحی و مداخلات ارگونومی میزان اختلالات کمر، شانه، گردن و دست/مچ بهبودی معنی داری مشاهده شد (05/0 > P)، به طوری که در نواحی گردن (70 درصد)، کمر (6/66 درصد)، شانه (5/33 درصد) و مچ دست (50 درصد) معلمان کاهش قابل توجهی در درد مشاهده شد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که میزان شیوع اختلالات عضلانی- اسکلتی در معلمان مورد مطالعه به نسبت بالا بود. علاوه بر آن بالا بودن سطح ریسک خطر نشانه آسیب زا بودن شرایط و محیط کار در مدارس بود. اقدامات اصلاحی اعمال شده در معلمان موجب کاهش اختلالات عضلانی- اسکلتی شد. از این رو اصلاح وضعیت پوسچر در تکنیک تدریس روی تابلوی کلاس توصیه می گردد. واژه های کلیدی: QEC، ارگونومی شغلی، تمرینات اصلاحی، معلمان

ارتباط خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک‌شده با کیفیت زندگی بیماران قلبی- عروقی: یک مطالعه مقطعی

محسن جلیلیان

مقدمه: بیماری های قلبی- عروقی به صورت یک فاکتور مستقل روی کیفیت زندگی بیماران تأثیر منفی بسزایی بر جای می گذارد. با این وجود افزایش خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک شده می تواند در سازگاری بهتر بیماران با عوارض ناشی از بیماری و بهبود کیفیت زندگی آنان مؤثر باشد. از این رو این مطالعه با هدف بررسی تأثیر خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک شده بر کیفیت زندگی بیماران قلبی- عروقی انجام شد. روش ها: در یک مطالعه مقطعی 116 بیمار قلبی- عروقی بستری شده در مراکز بیمارستانی شهر ایلام با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه پرسش نامه های کیفیت زندگی ( World Health Organization Quality of Lifeیا (WHOQOL-BREF، خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک شده مورد استفاده قرار گرفت. اطلاعات مطالعه پس از جمع آوری و ورود به نرم افزار SPSS نسخه 21 و در سطح معنی داری 05/0 = α مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: 3/35 درصد شرکت کنندگان در مطالعه مرد و 7/64 درصد زن بودند که 8/82 درصد آنان متأهل و 2/17 درصد مجرد بودند. 6/2 درصد از بیماران کیفیت زندگی کنونی خود را بسیار بد، 4/3 درصد بد، 3/29 درصد متوسط، 9/50 درصد خوب و 8/13 درصد کیفیت زندگی خود را بسیار خوب ارزیابی نمودند. همچنین 3/4 درصد افراد از سلامت کنونی خود خیلی ناراضی، 2/11 درصد ناراضی، 2/32 درصد نه راضی و نه ناراضی، 8/44 درصد راضی و 5/9 درصد خیلی راضی بودند. میانگین نمره کیفیت زندگی بیماران در ابعاد سلامت جسمانی 32/3 ± 18/22، سلامت محیطی 08/5 ± 76/25، سلامت روانی 79/4 ± 94/19 و روابط اجتماعی 26/3 ± 79/10 به دست آمد. همچنین میانگین نمره خودکارامدی عمومی 97/26 و حمایت اجتماعی 02/25 بود. همبستگی معنی داری بین خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک شده با ابعاد کیفیت زندگی وجود داشت، به طوری که با افزایش میزان خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک شده، میانگین نمره سلامت جسمانی، سلامت محیطی، سلامت روانی و روابط اجتماعی افزایش می یافت (05/0 < P). نتیجه گیری: خودکارامدی عمومی و حمایت اجتماعی درک شده تأثیر بسزایی در افزایش کیفیت زندگی داشت. از این رو طراحی و اجرای مداخلات آموزشی برای افزایش حمایت اجتماعی و خودکارامدی عمومی و همچنین کیفیت زندگی در بیماران قلبی- عروقی توصیه می گردد. واژه های کلیدی: بیماری های قلبی- عروقی، کیفیت زندگی، حمایت اجتماعی، خودکارامدی عمومی

بررسی سواد سلامت بزرگسالان شهر اصفهان

سید همام الدین جوادزاده

مقدمه: دسترسی به اطلاعات مرتبط با سلامتی و آگاهی یافتن از مسایل بهداشتی و بیماری، فاکتور مهم و تعیین کننده سلامتی است. انتظار می رود که افراد برای داشتن سطح بالای سلامتی از این گونه اطلاعات استفاده نمایند. این نقش فعال بیماران، نیازمند دارا بودن سطح بالایی از سواد سلامت می باشد. در این مطالعه با استفاده از دو ابزار Short test of functional health literacy in adults (S-TOFHLA) و Newest vital signe (NVS) سواد سلامت در بزرگسالان شهر اصفهان مورد ارزیابی قرار گرفت.روش ها:در مطالعه ای مقطعی به تعداد 525 نفر از افراد بزرگسال (بالای 18 سال) شهر اصفهان مورد بررسی قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها به طور همزمان از دو پرسش نامه S-TOFHLA و NVS پس از اطمینان از اعتبار ترجمه و تعیین روایی و پایایی آن ها استفاده شد. داده های جمع آوری شده به کمک نرم افزار SPSS نسخه 18مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: در این پژوهش به تعداد 525 نفر بزرگسال (18 سال به بالا) با میانگین سنی 5/12 ± 6/33 سال وارد مطالعه شدند. بر اساس پرسش نامه S-TOFHLA 5/46 درصد افراد سواد سلامت کافی، 38 درصد سواد سلامت مرزی و 5/15 درصد افراد سواد سلامت ناکافی داشتند. پرسش نامه NVS نیز نشان داد که 38 درصد از افراد سواد سلامت کافی، 6/36 درصد سواد سلامت مرزی و 4/25 درصد سواد سلامت ناکافی داشتند. ضریب همبستگی Pearson با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نشان داد که بین نمرات دو پرسش نامه S-TOFHLA و NVS همبستگی بالایی (72/0 = r) وجود داشت و به لحاظ آماری معنی دار بود (001/0 < P). در این مطالعه بین سطح سواد سلامت و سن، سطح تحصیلات، جنس و وضعیت اقتصادی ارتباط معنی دار آماری مشاهده شد، به طوری که سواد سلامت ناکافی در افراد با سنین بالاتر، تحصیلات کمتر، زنان و قشر کم درامد شایع تر بود.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که دو پرسش نامه S-TOFHLA و NVS برای به کارگیری در جامعه بزرگسالان فارسی زبان در جمعیت مورد مطالعه از کارایی و اعتبار کافی برخوردار است. بر اساس دو پرسش نامه مذکور طیف وسیعی از بزرگسالان شهر اصفهان سواد سلامت ناکافی و مرزی داشتند که این خود لزوم توجه بیشتر به امر سواد سلامت در برنامه های ارتقای سلامت را می رساند.

اندازه‌گیری و تحلیل راهکارهای کاهش زمان انتظار مراجعین به مراکز درمانی عمومی بر پایه‌ شبیه‌سازی

محمدمهدی سپهری

مقدمه: امروزه، زندگی شهر نشینی و گذار بیماری ها، مراکز بهداشتی- درمانی را برای ارایه خدمات به چالش جدی واداشته است. مشکلی که مدیریت در این مراکز با آن مواجه است، زمان انتظار طولانی بیماران می باشد. زمان دریافت خدمت توسط بیمار، بسیار کمتر از زمان انتظار است. افراد برای دوری جستن از زمان های انتظار طولانی، به مراکز خصوصی درمان مراجعه می کنند. این بررسی، به منظور تعیین راهکارهای کاهش زمان انتظار مراجعین بر پایه شبیه سازی رخدادهای گسسته انجام شد. روش ها: این پژوهش به صورت مقطعی در درمانگاه عمومی انجام گرفت و با استفاده از شبیه سازی رخدادهای گسسته، جریان بیمار مدل سازی و بهینه سازی شد. در ورود افراد به سیستم، اطلاعات دموگرافیک آن ها ثبت شد. فرم ها به دفترچه درمانی فرد ضمیمه شد و با مراجعه فرد به قسمت های مختلف، اطلاعات مربوط به زمان ورود، زمان انتظار افراد در سیستم، زمان دریافت خدمت توسط آن ها و زمان خروج از سیستم ثبت گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS، تعیین تابع توزیع احتمال ورود افراد به سیستم و زمان دریافت خدمت توسط آن ها، با استفاده از نرم افزار Professional easy fit و شبیه سازی سیستم درمانی با به کارگیری نرم افزار Any logic صورت گرفت. یافته ها: تعداد کل نمونه ها 400 نفر بود که بیش از 60 درصد خانم ها و کمتر از 40 درصد آقایان بودند.20 درصد مراجعین قبل از شروع به کار سیستم مراجعه می کردند که باعث اتلاف 2017 دقیقه می شد. زمان دسترسی به اولین خدمت از 1 تا 250 دقیقه متفاوت و به طور میانگین 59 دقیقه بود. مجموع زمان ارایه خدمت به افراد از 1 تا 20 دقیقه متغیر و میانگین آن 5/7 دقیقه به دست آمد. تأخیر در ورود پزشکان 15 دقیقه بود. زمان ورود مراجعین از تابع توزیع احتمال نمایی و زمان ارایه خدمت از تابع توزیع گاما تبعیت می کرد. نتیجه گیری: 65 درصد مراجعین بیش از 30 دقیقه برای دریافت اولین سرویس منتظر بودند. برای کاهش زمان انتظار، 7 سناریو پیشنهاد گردید که با نرم افزار Any logic شبیه سازی شد و از بین آن ها، سناریوی ترکیبی تغییر زمان شروع به کار سیستم و پذیرش 30 درصد مراجعین به صورت Book appointment بهترین نتیجه را به همراه داشت. واژه های کلیدی:کاهش زمان انتظار، جریان بیمار، شبیه سازی رخدادهای گسسته