مجله تحقیقات نظام سلامت

نقشه‌‌بندی تغییرات مکانی بیماری‌ها با استفاده از مد‌ل‌های کلاسیک و بیزی

یدالله محرابی

نقشه بندی بیماری شامل مجموعه ای از روش های آماری است که به تهیه نقشه های دقیق براساس برآوردهایی از میزان های بروز، شیوع و مرگ و میر منجر می شوند تا کاربران بتوانند با توجه به توزیع جغرافیایی بیماری ها، برنامه ریزی های بهداشتی لازم را با دقت بیشتری انجام دهند. اهداف اصلی نقشه بندی بیماری عبارت هستند از: تشریح تغییرات فضایی در شیوع بیماری به منظور فرمول بندی فرضیات علت شناسی، ارزیابی خطر و تعیین نواحی دارای خطر بالا که نیازمند جلب توجه و اعمال مداخله هستند، تهیه نقشه دقیقی از خطر بیماری در نواحی به منظور اختصاص بهتر منابع و ساخت اطلس بیماری ها. تاکنون مطالعات موردی متعددی انجام گرفته است که در آن از کابردهای مدل های نقشه بندی بیماری ها استفاده گردیده است. با این وجود جز در چند مطالعه اندک و به صورت محدود، روش های متعدد تحلیل نقشه های بیماری ها با هم مقایسه نشده و شرایط کلی آن ها مورد بررسی قرار نگرفته است. با توجه به اهمیت موضوع و کاربرد رو به گسترش نقشه بندی بیماری ها، در مطالعه حاضر مهم ترین مدل های نقشه بندی بیماری ها معرفی و مبانی تئوری، کاربردها، محاسن و معایب هر یک به اختصار بیان گردیده و از جنبه های مختلف مورد مقایسه قرار گرفته اند.

ارتباط دریافت میوه و سبزی و سرطان کولورکتال: مروری بر شواهد موجود

فاطمه شیرانی

مقدمه: سرطان کولورکتال (CRC یا Colorectal Cancer) سومین سرطان شایع دنیا و جزء 5 سرطان شایع در ایران می باشد. کاهش فعالیت های فیزیکی، تغییر رژیم غذایی افراد به سمت مصرف بیشتر غذاهای پر چرب و گوشت قرمز و مصرف کمتر غلات کامل، انواع میوه و سبزی باعث افزایش سرطان کولورکتال شده است. لذا هدف از این مطالعه مروری بر مطالعات موجود در زمینه مصرف میوه، سبزی و سرطان کولورکتال می باشد.روش ها: با استفاده از

بررسی انواع درد کمر ولگن در بارداری و ریسک فاکتورهای موثر بر ایجاد درد

شادی گلی

مقدمه: تقریبا 70 درصد زنان باردار به کمر دردهای دوران بارداری مبتلا می شوند. زنانی که پیش از بارداری نیز کمردرد داشته اند یا در بارداری قبلی کمردرد را تجربه کرده اند بیشتر در معرض ابتلا به کمردرد می باشند. هدف از انجام این مطالعه بررسی فراوانی انواع کمردرد در بارداری و ریسک فاکتورهای مؤثر بر آن می باشد.روش ها: این مطالعه توصیفی مقطعی به بررسی انواع دردکمر و لگن در 265 خانم باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان در سال 1391 پرداخت. خانم های مبتلا به دردکمر و لگن پس از معاینه و تشخیص، بر اساس نوع درد به سه گروه درد در ناحیه ساکروایلیاک یا لگن (PGP یا pelvic girdle pain) ، درد در ناحیه تحتانی کمر (LBP یا low back pain) و درد در ناحیه فوقانی کمر (HBP یا high back pain) و بر اساس زمان شروع درد به چهار گروه 12-0 و 24-13 و 30-25 و 40-31 هفته طبقه بندی شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه بود و روایی آن به صورت روایی محتوا بررسی و پایایی آن با استفاده از آزمون مجدد 95 درصد تعیین گردید. پرسش نامه ها از طریق مصاحبه تکمیل گردیدند. داده ها با استفاده از نرم افزارSPSS نسخه 15 و آزمون های آماری کای دو ، آنالیز واریانس، کروسکال والیس و من ویتنی مورد تحلیل قرار گرفتند. در تمام آزمون ها سطح معنی داری05/0 PP ).نتیجه گیری: میزان شیوع درد کمر و لگن در زنان باردار ، بالا و بیشترین نوع درد نیز از نوع درد پایین کمر می باشد و بر این اساس می توان نتیجه گرفت که کمردرد در زنان باردار یک معضل بوده که برای رفع این مشکل باید چاره ای اندیشیده شود. جهت کاهش آن، تشخیص به موقع و صحیح نوع درد وسپس توصیه به انجام حرکات و تمرینات ورزشی مختص این دوران زیر نظر متخصص توان بخشی حایز اهمیت می باشد.واژه های کلیدی: درد کمر، درد لگن، بارداری

بررسی میزان استفاده از مسواک و نخ دندان بر اساس سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی توسط افراد مراجعه کننده به واحد درمانی دانشکده دنداتپزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال1391

حسین شهنازی

مقدمه: بیماری های دهان و دندان به عنوان شایع ترین بیماری ها در دنیا، با رفتارهای فرد ارتباط تنگاتنک دارد. این مطالعه با هدف تعیین پیشگویی کنندگی سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی در رفتارهای مرتبط با بهداشت دهان ودندان (مسواک زدن و استفاده از نخ دندان) در میانسالان صورت گرفت.روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی تحلیلی بود که روی 274 نفر از مراجعه کنندگان به دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان که به شکل نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده بودند، صورت گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه ای محقق ساخته بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بود. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 20 و آزمون های آمار توصیفی و تحلیلی صورت گرفت. سطح معنی دار آزمون ها05/ 0در نظر گرفته شد.یافته ها: میانگین سنی شرکت کنندگان 47/11±45/30 سال بود. ارتباط معنی داری بین مشخصات دموگرافیک به جز خود ارزیابی وضعیت درآمد با رفتارهای بهداشتی سلامت دهان و دندان وجود نداشت. از بین سازه های مدل موانع درک شده مسواک و نخ دندان با (001/0P< ، 53/0- R=) بیشترین عامل پیش بین در رفتار بهداشتی دهان و دندان بود که به همراه منافع درک شده نخ دندان و منافع درک شده مسواک زدن38% رفتار استفاده از نخ دندان و 33% رفتار مسواک زدن را پیش بینی می کرد.نتیجه گیری: با طراحی و اجرای مداخلات آموزشی متمرکز برکاهش موانع، می توان افراد را به انجام رفتارهای مرتبط با بهداشت دهان و دندان تشویق نمود.واژه های کلیدی: بهداشت دهان و دندان، ،مسواک زدن، مدل اعتقاد بهداشتی، بزرگسالان

کاربرد نانولوله‌های کربنی تک‌جداره در جذب رنگ راکتیو قرمز 198 از محلول‌های آبی

محسن سعدانی

مقدمه: رنگ ها باعث مشکلات زیادی و یکی از منابع اصلی آلودگی محیط زیست هستند. بنابراین پساب های رنگی باید قبل از تخلیه، تصفیه شوند تا خطرات زیست محیطی کاهش یابد. یکی از پرکاربردترین روش های حذف رنگ از پساب، فرایند جذب است. نانولوله ها، جاذب های جدید با کاربردهای گسترده برای جذب انواع آلاینده ها می باشند. هدف از این مطالعه بررسی امکان سنجی استفاده از نانولوله های کربنی تک جداره به عنوان جاذب در فرآیند جذب رنگ راکتیو قرمز 198 از محلول های آبی می باشد.روش ها: این مطالعه تجربی به صورت ناپیوسته انجام شد و اثر پارامترهای مختلف زمان تماس، شدت اختلاط، غلظت اولیه رنگ، pH و دوز نانولوله های کربنی تک جداره در حذف رنگ راکتیو قرمز 198بررسی شده است.یافته ها: نتایج نشان داد که زمان مناسب جهت دستیابی به حداکثر جذب رنگ و حالت تعادل، 3 ساعت می باشد. با افزایش دوز جاذب از 1/0 به 9/0 گرم در لیتر راندمان حذف برای محلول رنگ راکتیو قرمز 198 با غلظت اولیه 25 میلی گرم در لیتر از 8/91% به 100% افزایش می یابد. هم چنین مشخص گردید که حداکثر ظرفیت جذب سطحی رنگ راکتیو قرمز 198 بر روی نانولوله های کربنی تک جداره 98/7 میلی گرم بر گرم در شرایط اسیدی (4=pH) اتفاق افتاده است. با کاهش غلظت اولیه رنگ راکتیو قرمز 198 از 50 به 25 میلی گرم در لیتر در 4= pHو زمان 3 ساعت راندمان حذف از 9/96% به 100% افزایش یافته است..نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که سینتیک واکنش با معادله درجه اول کاذب قابل توصیف بوده و ایزوترم جذب از هر دو مدل فروندلیچ و لانگمویر تبعیت می نماید. به دلیل اندازه کوچک، سطح مقطع زیاد، شکل کریستالی و نظم شبکه ای منحصر به فرد و در نتیجه واکنش پذیری بسیار زیاد و عملکرد قابل توجه نانولوله های کربنی تک جداره به عنوان جاذب جهت حذف رنگ راکتیو قرمز 198 می تواند مؤثر باشد.واژه های کلیدی: نانولوله های کربنی تک جداره، جذب سطحی، راکتیو قرمز 198، محلول های آبی

سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1390

منور مرادیان سرخکلایی

چکیده مقدمه: سرمایه اجتماعی مجموعه هنجارهای موجود در سیستم های اجتماعی است که موجب ارتقای سطح همکاری اعضای آن جامعه گردیده و باعث پایین آمدن سطح هزینه های تبادلات و ارتباطات می گردد. به دلیل اهمیت سرمایه اجتماعی، این پژوهش سعی دارد میزان سرمایه اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن را در دانشجویان دانشگاه علوم پژشکی تهران مورد بررسی قرار دهد.روش ها: : این مطالعه، یک مطالعه ی مقطعی بود که 400 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران در آن شرکت داشتند. شرکت کنندگان، متناسب با جمعیت دانشجویی هر دانشکده به صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در این مطالعه، پرسش نامه 36 سؤالی Bullen بود که دارای هشت حیطه می باشد. پس از جمع آوری داده ها، تجزیه و تحلیل با استفاده از آزمون های T-Testو ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی در نرم افزار SPSS.18انجام گرفت.یافته ها: میانگین سرمایه اجتماعی در این مطالعه، 12/44 می باشد. کم ترین میانگین، مربوط به حیطه مشارکت در اجتماعات محلی و بیشترین میانگین، مربوط به حیطه ی ارتباط با دوستان و خانواده می باشد. در این مطالعه سرمایه اجتماعی با متغیرهای محل سکونت و وضعیت اقتصادی ارتباط آماری معنی داری داشت.نتیجه گیری: این تحقیق نشان داد برخی حیطه های سرمایه اجتماعی با متغیرهایی مانند وضعیت اقتصادی، جنسیت، محل سکونت و رشته تحصیلی ارتباط دارد؛ مسؤولان می توانند با در نظرگرفتن این متغیرها و انجام مداخلات مناسب، میزان سرمایه اجتماعی را در دانشجویان، افزایش دهند.واژه های کلیدی: سرمایه اجتماعی، دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی تهران

تاثیر رویکرد کوتاه مدت راه حل- محور بر کاهش تعارضات زناشویی شهر قم

فاطمه صحت

مقدمه: تعارض عبارت است از عدم توافق و مخالفت دو فرد با یکدیگر، ناسازگاری نظرات و اهداف و رفتاری است که در جهت مخالفت با دیگری صورت می گیرد. هم چنین ستیزه ای بین افراد در اثر منافع ناهمسو و اختلاف اهداف و ادراکات مختلف است. تعارض های مخرب، مجموعه رخداد ها یا حوادثی هستند که بر یک یا چند تن از اعضای خانواده یا همه آن ها یا به طور کلی بر پیکره خانواده تحمیل می شوند و همه اعضای خانواده را تحت تأثیر قرار می دهد. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر رویکرد راه حل - محور بر کاهش تعارضات زناشویی زوجین شهر قم صورت گرفته است.روش ها: این پژوهش نیمه تجربی و از نوع پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه آزمایش و گواه استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل آن دسته از زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره خانواده شهر قم می باشد که به صورت خود معرف مراجعه کرده بودند. نمونه پژوهش شامل 50 زوج است که داوطلب داوطلبانه در مطالعه بودند، به صورت نمونه در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل مشخصات دموگرافیک و پرسش نامه تعارضات زناشویی ثنایی بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها علاوه بر استفاده از روش های آمار توصیفی از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد.یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد رویکرد راه حل- محور بر تمام تعارض زوجی مؤثر است (089/24, F=001/0P<) و تمام زیر مقیاس های کاهش همکاری (4/7, F=001/0P<)، کاهش رابطه جنسی (4/50, F=001/0P<)، افزایش واکنش های هیجانی (89/10 ,F=001/0P<)، افزایش جلب حمایت فرزند (3/22, F=001/0P<)، افزایش رابطه با خویشاوندان خود (4/77, F=001/0P<)، کاهش رابطه با خویشاوندان و دوستان همسر (02/31, F=001/0P<)، جدا کردن امور مالی از یکدیگر (1/71, F=001/0P<)، کاهش ارتباط مؤثر (73/1, F=001/0P<) مؤثر است.نتیجه گیری: ایجاد مهارت های حل مشکل در زوجین می تواند از اختلافات بسیاری جلوگیری کند. آموزش حل مسأله به عنوان یکی از مهارت های زندگی امروزه از اهمیت خاصی برخوردار است. که در رویکرد راه حل- محور از این فن زیاد استفاده می شود با استفاده از فنون مختلف این رویکرد می توان به زوجینی که به خاطر مشکلاتی که راه حل آن در دست خودشان است کمک کرد و رضایت از زندگی زناشویی شان را تقویت کرد.واژه های کلیدی: رویکرد زوج درمانی کوتاه مدت راه حل- محور، تعارضات زناشویی، زوجین

استفاده از امکانات جانبی فن آوری تلفن همراه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

مریم عمیدی مظاهری

مقدمه: بررسی رشد و گسترش تلفن همراه، حاکی از آن است که تاکنون هیچ فناوری در طول تاریخ بشر به شدت تلفن همراه فراگیر نشده است. از طرفی تلفن همراه، به مثابه عصاره فناوری های جهان روز، امکانات مختلفی را در خود گرد آورده است. مطالعه حاضر به استفاده از امکانات جانبی تلفن همراه در دانشجویان به عنوان مهم ترین و بزرگترین گروه استفاده کننده از خدمات و امکانات تلفن همراه پرداخته است.روش ها: این پژوهش توصیفی- تحلیلی مقطعی در 1300 نفر دانشجویان از دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 91-1390 انجام شد. اطلاعات با پرسش نامه دو قسمتی به روش خود ایفا جمع آوری شد. قسمت اول پرسش نامه شامل اطلاعات دموگرافیک شامل سن، جنس، وضعیت تأهل، مقطع تحصیلی و قسمت دوم شامل اطلاعات مربوط به امکانات جانبی تلفن همراه بود. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزارSPSS نسخه 18 و روش های آماری توصیفی و استنباطی صورت گرفت.یافته ها: دختران به طور معنی داری بیش از پسران از سرویس پیام کوتاه و نرم افزارهای آموزشی نظیر لغت نامه استفاده می کردند در حالی که پسران بیش از دختران از تلفن همراه جهت ورود به اینترنت استفاده می کردند. میانگین کلی استفاده از امکانات جانبی تلفن همراه در پسران به طور معنی داری بالاتر از دختران بود همچنین پسران بیش از دختران گوشی تلفن همراه خود را تعویض کرده بودند (001/0 P≤). بر اساس نتایج تحلیل عاملی اکتشافی امکانات به پنج گروه استفاده چند رسانه ای، استفاده نرم افزاری، استفاده ابزاری، استفاده در جهت یادآوری، استفاده در جهت وقت شناسی تقسیم شدند که این پنج گروه بر روی هم درصد زیادی از واریانس داده ها (7/52%) را تبیین می کرد.نتیجه گیری: از میان قابلیت های تلفن همراه سرویس پیام کوتاه، ساعت زنگدار، آگاهی از ساعت، استفاده از نرم افزارهای آموزشی نظیر لغت نامه، دفترچه تلفن و حافظه جانبی بیشتر مورد استفاده دانشجویان قرار می گیرد و بیشترین میزان استفاده دانشجویان از گروه قابلیت های چند رسانه ای یا دیداری شنیداری تلفن همراه است. می توان از تلفن همراه به عنوان ابزاری سودمند در جهت آموزش و اطلاع رسانی دانشجویان استفاده نمود.واژه های کلیدی: تلفن همراه، امکانات جانبی، تحلیل عاملی اکتشافی، دانشجویان

مقایسه میزان اسیدهای آمینه ضروری موجود در انواع برنج مصرفی در شهر اصفهان در سال 1391

فاطمه صمدانیان

مقدمه: پروتئین برای ساختمان بدن انسان و به عنوان یک منبع انرژی ضروری می باشد. کیفیت پروتئین بستگی به الگوی اسید آمینه آن دارد. از آنجایی که برنج بعد از نان قوت غالب مردم کشور ما است و برنج مصرفی در کشور در مناطق مختلف آب و هوایی کشت داده می شود و حتی نوع وارداتی آن نیز مورد مصرف می باشد، تعیین میزان اسیدهای آمینه ضروری انواع مختلف برنج جهت بررسی کیفیت پروتئین آنها لازم به نظر می رسد. بنابراین هدف از انجام این تحقیق مقایسه میزان اسیدهای آمینه ضروری موجود در انواع برنج تایلندی، شمالی، لنجانی و هندی درشهر اصفهان بود.روش ها: در این پژوهش تحلیلی، برای هر نوع برنج تعداد 11 نمونه و مجموعاً 44 نمونه به طور تصادفی از عمده فروشی های سطح شهر اصفهان خریداری شد. هر نمونه طبق روش استاندارد شماره 12/994 AOAC آماده سازی شده، با استفاده از دستگاه آمینواسید آنالیزور میزان انواع اسیدهای آمینه ضروری آن تعیین و محاسبه گردید.یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین همه اسیدهای آمینه ضروری والین، ایزولوسین، لیزین، لوسین، تره اونین، متیونین، فنیل آلانین و هیستیدین در انواع برنج تایلندی، شمالی، هندی و لنجانی یکسان نمی باشد (001/0 P<).نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که کیفیت برنج لنجانی از لحاظ پروتئین و میزان اسیدهای آمینه ضروری برتر و برنج تایلندی ضعیف تر از سایر انواع برنج می باشد. این مطالعه می تواند گام کوچکی در جهت آغاز تدوین جدول ترکیبات غذایی جامع و کامل ایرانی می باشد.کلید واژه ها: اسید آمینه ضروری، برنج، اصفهان

ارتباط سنجی درک از بیماری و آگاهی تغذیه‌ای با رفتار تغذیه‌ای در بیماران روستایی مبتلا به پرفشاری خون در شهرستان اردبیل

عزیز کامران

مقدمه: آگاهی تغذیه ای و درک از بیماری از پرفشاری خون در رعایت رژیم غذایی به عنوان عاملی محوری برای کنترل پرفشاری خون اهمیت ویژه ای دارد این مطالعه با هدف تعیین ارتباط ادراکات بیماری و آگاهی تغذیه ای با رفتارهای تغذیه ای در بیماران روستایی مبتلا به پرفشاری خون انجام شد.روش ها: در یک مطالعه توصیفی تحلیلی تعداد 671 نفر از بیماران پرفشاری خون روستایی شهرستان اردبیل در سال 1392 به روش نمونه گیری چند مرحله ای تصادفی ساده با رعایت معیارهای ورود انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسش نامه 4 قسمتی شامل اطلاعات دموگرافیک، سؤالات آگاهی تغذیه ای، سؤالات ادراک از بیماری و پرسش نامه ثبت 3 روزه مواد غذایی بود. داده ها با مصاحبه حضوری توسط بهورز آموزش دیده جمع آوری و اطلاعات تغذیه ای با نرم افزار Nutritionist 4 (N4) شامل درشت مغذی ها (مقدار چربی، کلسترول، پروتئین، کربوهیدرات و انرژی کل دریافتی) استخراج و با استفاده از نرم افزارهای Excel 2007 , SPSS – 18 و آزمون های همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و تی مستقل با در نظر گرفتن سطح معنی داری 05/0 مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت.یافته ها: 74% از شرکت کنندگان از جنس زن بودند، میانگین و انحراف معیار سن بیماران 4/6 ± 2/50 سال، مدت ابتلا به این بیماری 0/4 ± 9/5 سال و اکثریت افراد 9/75% (509 نفر) دارای تحصیلات ابتدایی بودند. بیماران از ادراک و آگاهی متوسطی برخوردار بودند. مقدار چربی دریافتی 1/92 گرم، پروتئین 3/110 گرم و کربوهیدرات 317 گرم در روز و مقدار انرژی دریافتی روزانه به طور میانگین 2539 کیلوکالری به دست آمد. میانگین نمره ادراک با آگاهی تغذیه ای ارتباط مستقیم معنی دار (583/0=r و 01/0>P) و ارتباط معکوس معنی داری با میانگین چربی(352/0- =r و 01/0>P) ، کلسترول(09/0- =r و 05/0>P) ، انرژی دریافتی(318/0- =r و 01/0>P) ، فشار خون سیستول (614/0- =r و 01/0>P) و دیاستول (400/0- =r و 01/0>P) داشت. هم چنین آگاهی تغذیه ای نیز ارتباط معکوس معنی داری با میانگین چربی، کلسترول، انرژی دریافتی، فشارخون سیستول و دیاستول داشت (05/0>P). مدل رگرسیونی نشان داد که آگاهی تغذیه ای و ادراک توان پیشگویی 8/47% تغییرات فشارخون سیستولی را داشتند.نتیجه گیری: بیماران مورد مطالعه از ادراکات تغذیه ای نامناسبی برخوردار بودند هم چنین چربی دریافتی و انرژی دریافتی بیماران بیش از مقادیر توصیه شده توسط سازمان های معتبر علمی است.واژه های کلیدی: پرفشاری خون، ادراک بیماری، تغذیه، آگاهی، رفتار

بررسی کیفیت میکروبی آب شرب مصرفی اتوبوس‌های بیرون شهری پایانه شهید کاراندیش شیراز

منصوره دهقانی

مقدمه: در ایران به دلیل فقدان سیستم حمل و نقل هوایی و ریلی منظم و در دسترس، بیشترین میزان مسافرت ها با استفاده از اتوبوس صورت می گیرد و اکثرا از آب اتوبوس ها جهت شرب مسافران استفاده می گردد که در صورت آلوده بودن خطر جدی جهت اشاعه بیماری های ناشی از آشامیدن آب آلوده محسوب می گردد. مطالعه حاضر به منظور بررسی کیفیت میکروبی آب در اتوبوس های برون شهری ترمینال کاراندیش شیراز انجام شد.روش ها: در این مطالعه، 48 نمونه به روش سهمیه ای انتخاب شد و آلودگی میکروبی آب (کل کلیفرم و کلیفرم گوارشی) با استفاده از آزمایش MPN به روش تخمیر 9 لوله ای مورد بررسی قرار گرفت. میزان کلر باقی مانده، کدورت،pH و دما سنجش شد و داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 آنالیز گردید.یافته ها: نتایج نشان داد که در 75/18 درصد موارد کل کلیفرم و در 17/4 درصد موارد کلیفرم مدفوعی مثبت بود. میزان کدورت فقط در 3/8 درصد موارد در حد استاندارد کیفی آب آشامیدنی بود و5/62 درصد از مخازن آب اتوبوس ها فاقد کلر بودند.نتیجه گیری: نتیجه گیری: مقایسه نتایج حاصل از این تحقیق با مطالعات مشابه انجام شده نشان داد که آلودگی مدفوعی در آب آبخوری های اتوبوس های پایانه شهید کاراندیش شیراز ( 17/4%) نسبت به کرمانشاه، بندر عباس و کرمان کمتر بوده ولی این آلودگی در آب آبخوری های اتوبوس های شیراز نسبت به اصفهان بیشتر بوده است.واژه های کلیدی: کیفیت میکروبی، اتوبوس های مسافربری، آب شرب، شیراز

بررسی فراوانی نارضایتی زناشویی زوجین دارای همسران مبتلا به سندرم قبل از قاعدگی در شهر یزد

محمد علی مروتی شریف آباد

مقدمه: رضایت زناشویی از احساسات عینی از خوشنودی، رضایت، و لذت تجربه شده زن و شوهر تعریف می شود. سندرم پیش از قاعدگی سبب اختلال در روابط و فعالیت های روزانه می گردد. هدف این مطالعه تعیین فراوانی نارضایتی زناشویی زوجین دارای همسران مبتلا به سندرم قبل از قاعدگی در شهر یزد بود.روش ها: حجم نمونه در این پژوهش توصیفی تحلیلی 240 زوج جوان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر یزد بود. ابزار مورد استفاده پرسش نامه استاندارد غربالگری علایم قبل از قاعدگی (PSST یا Premenstrual Symptoms Screening Tool) ، پرسش نامه استاندارد (IMS یا Index of Marital Satisfaction) برای تعیین رضایت زناشویی زوجین و پرسش نامه محقق ساخته برای سنجش میزان آگاهی و عملکرد مردان درخصوص سندرم قبل از قاعدگی بود. روایی و پایایی پرسش نامه بعد از مطالعه مقدماتی تأیید گردید. اطلاعات توسط نرم افزار آماری 18 SPSSو با استفاده از آزمون های آماری T-Test، ANOVA، ضریب هم بستگی، 2χ و نیز جداول توزیع فراوانی تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: یافته ها بیانگر این بودکه نارضایتی مردان 1/72% و نارضایتی زنان 7/56% و رابطه بین نمره رضایت زناشویی مرد و زن معنی دار بود (001/0> p). همبستگی بین نمره آگاهی مرد با نارضایتی زن و نارضایتی مرد معنی دار نبود. ولی رابطه معنی دار معکوسی بین نمره عملکرد مردان در مورد سندرم قبل از قاعدگی با نارضایتی زن (001/0> p) و نارضایتی مرد (001/0> p) وجود داشت.نتیجه گیری: گرچه ارتباط معنی دار آماری بین آگاهی مردان از سندرم قبل از قاعدگی و رضایت زناشویی دیده نشد لیکن عملکرد آن ها در مورد سندرم قبل از قاعدگی بر رضایت زناشویی تأثیرگذار می باشد. با توجه به ارتباط بین نمره آگاهی و عملکرد، می توان انتظار داشت که با افزایش آگاهی مردان در زمینه سندرم قبل از قاعدگی می توان رضایت زناشویی را تغییر داد.واژه های کلیدی: رابطه زناشویی، سندرم قبل از قاعدگی، آگاهی، عملکرد

بررسی قابلیت استفاده از پساب تصفیه خانه‌های فاضلاب شهر اصفهان در آبیاری محدود

حسن هاشمی

مقدمه: امروزه در بسیاری از کشورها پساب بخش مهمی از منابع آب تجدید شونده را شامل می شود. در این خصوص توجه به کیفیت پساب مورد استفاده و رعایت استانداردهای تدوین شده مهم است. هدف از انجام این مطالعه، بررسی قابلیت استفاده از پساب تصفیه خانه های فاضلاب شهر اصفهان در آبیاری محدود می باشد.روش ها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی است که برای تعیین امکان استفاده از پساب تصفیه خانه های شمال و جنوب شهر اصفهان، نمونه های پساب از نظر پارامترهای BOD5، COD، TSS،PH،SAR، قلیائیت ، کلسیم، منیزیم، سدیم، هدایت الکتریکی، بور، نیترات، سولفات، فسفات و کلراید مورد آنالیز قرار گرفت.یافته ها: میانگین پارامترهای BOD5 و COD در هر دو تصفیه خانه مورد مطالعه در حد استانداردهای محیط زیست ایران بوده است ولی استانداردهای EPA را تأمین نمی کند. مقادیر PH پساب خروجی هر دو تصفیه خانه در محدوده مجاز (9-6) اندازه گیری شد. غلظت بور و نسبت جذب سدیم در پساب تصفیه خانه شمال برای آبیاری، در حد خوب، درصد سدیم در حد مجاز و غلظت کلراید و EC نامناسب ارزیابی شد. در پساب تصفیه خانه جنوب، بور و SAR در حد عالی، غلظت کلراید و EC در حد مجاز و درصد سدیم در حد خوب اندازه گیری شد.نتیجه گیری: بر اساس آزمون آماری t مستقل، تفاوت معنی داری بین کیفیت پساب خروجی تصفیه خانه های شمال و جنوب اصفهان مشاهده شد (05/0P<). تفاوت معنی داری بین کیفیت پساب خروجی و مقادیر استاندارد مشاهده نشد (05/0P<). با توجه بیشتر به بهره برداری واحدها و به خصوص بهره برداری از یک فرایند مناسب گندزدایی، پسابی با کیفیت مناسب برای مصارف کشاورزی تامین می شود.واژه های کلیدی: استفاده پساب، اصفهان، آبیاری محدود

کاربرد الگوی تصورات و تمایلات در توصیف رفتار سوء مصرف ریتالین در بین دانشجویان

ماری عطایی

مقدمه: ریتالین از مشتقات گروه آمفتامین ها می باشد که امکان سوء مصرف آن به خصوص در بین دانشجویان وجود دارد. مطالعه حاضر با هدف تعیین نگرش، نرم های انتزاعی، تصورات خطر، تمایلات و قصد رفتاری سوء مصرف ریتالین در بین دانشجویان انجام گرفت.روش ها: این مطالعه از نوع توصیفی مقطعی بود و در میان 264 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در بهار سال 1392 انجام شد. شرکت کنندگان به روش نمونه گیری تصادفی ساده و با احتمال متناسب با حجم انتخاب شده و اطلاعات به وسیله پرسش نامه، به صورت خودگزارش دهی جمع آوری گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS ویرایش 21 مورد توصیف قرار گرفت.یافته ها: میانگین سن دانشجویان 28/2±02/23 سال بود. 6/6 درصد از دانشجویان تجربه سوء مصرف ریتالین را گزارش کردند. شرکت کنندگان به ترتیب 7/47، 6/48، 48، 5/43 و 6/52 درصد حداکثر نمره قابل اکتساب برای حیطه های نگرش، نرم های انتزاعی، تصورات خطر، تمایلات رفتاری و قصد رفتاری مصرف ریتالین را دریافت کردند.نتیجه گیری: یافته ها نشان دهنده قصد بیشتر مصرف ریتالین در ایام امتحانات بود، به نظر می رسد آموزش مهارت های مطالعه به دانشجویان در پیشگیری از سوء مصرف ریتالین نتایج سودمندی را به دنبال داشته باشد.واژه های کلیدی: ریتالین، سوء مصرف، دانشجو، الگوی تصورات و تمایلات

استفاده از کیسه آب گرم در تسکین درد بیماران مبتلا به کمردرد حاد

مرتضی دهقان

مقدمه: کمر درد حاد یکی از شایع ترین بیماری ها می باشد که بیش از 90٪ بزرگسالان حداقل یک بار در طول زندگی آن را تجربه می کنند. مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی استفاده از کیسه آب گرم در تسکین درد بیماران مبتلا به کمردرد حاد انجام گرفت.روش ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی بر روی بیماران رنج سنی 20 تا 50 سال مراجعه کننده به کلینیک ارتوپدی بیمارستان آیت اله کاشانی شهرکرد در سال 1391 انجام گرفت. در این مطالعه 60 نفر بیمار مبتلا به کمردرد حاد به روش نمونه گیری آسان انتخاب شدند که از این تعداد 2 نفر به دلیل انصراف از ادامه درمان از مطالعه ما خارج شدند. در نهایت مداخله بر روی 58 بیمار که پس از همسان سازی به طور تصادفی در دو گروه (مداخله تحت درمان با کیسه آب گرم به همراه درمان روتین (ناپروکسن) و گروه کنترل تنها تحت درمان روتین (ناپروکسن)) قرار گرفتند، انجام شد. کلیه بیماران در روزهای اول، سوم، هشتم و پانزدهم معاینه و درد بیماران بر اساس پرسش نامه درد مک گیل ارزیابی و ثبت گردید. داده ها توسط نرم افزار17 SPSS و آزمون های آماری توصیفی، تی زوج، آنالیز واریانس و مجذور کای دو در سطح معنی داری 05/0P< مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: در این مطالعه 52٪ بیماران زن و 48٪ مرد با میانگین سنی 34 سال بودند. یافته ها نشان داد شدت درد در معاینه روز 15در مقایسه با روزهای 7 و 3 در گروه تحت درمان با کیسه آب گرم به طور معنی داری کمتر از گروه کنترل بود (02/0≥P). میانگین نمره درد کلی در معاینه روز اول و روز پانزدهم در گروه مداخله 70/12 و 75/0و در گروه کنترل96/12 و 58/5 بود.نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان می دهند که استفاده مداوم از کیسه آب گرم به همراه داروهای مسکن در مقایسه با مصرف مسکن ها به تنهایی (کنترل) خیلی بیشتر می تواند موجب تسکین درد در بیمارانی که از کمردرد حاد رنج می برند، شود.واژه های کلیدی: درمان، کمردرد حاد، کیسه آب گرم

بررسی پیامدهای اجتماعی نازایی بر خانواده در شهر اصفهان

منصوره حقیقتیان

مقدمه: عوارض مخرب نازایی علاوه بر روابط بین زوج ها بر سایر جنبه های زندگی آنها تأثیر می گذارد و عملکرد فردی، اجتماعی و حرفه ای آنها را مختل می کند. هدف پژوهش حاضر مطالعه پیامدهای اجتماعی نازایی بر خانواده در شهر اصفهان است.روش ها: تحقیق حاضر از نوع پیمایشی و ابزار جمع آوری اطلاعات پرسش نامه است. این مطالعه به صورت مقطعی بر روی 384 زن نابارور مراجعه کننده به مرکز باروری و ناباروری اصفهان به شیوه نمونه گیری در دسترس انجام شد. برای سنجش اعتبار تحقیق از اعتبار صوری و برای سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. اطلاعات حاصل با آزمون کای اسکور، اسپیرمن و پیرسون مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد بین طول مدت نازایی و سلامت روحی و روانی (05/0P< , 896/152=χ)، تعارضات زناشویی (05/0P< , 322/21 2=χ)، احتمال طلاق (05/0P< , 831/38 2=χ)، و کاهش روابط اجتماعی (05/0P< , 857/262=χ )، رابطه معنی داری وجود دارد. همچنین بین سلامت روحی و روانی زنان نابارور و تحصیلات (05/0P< , 151/0- r=) و دینداری (05/0P< , 345/18 2=χ) آنها رابطه معنی داری وجود دارد. از سوی دیگر یافته های پژوهش نشان داد بین سلامت روحی و روانی زنان نابارور و سن (05/0P>. , 014/0 r=) ، اشتغال (05/0P> , 025/0r= ) و محل سکونت (05/0P> , 065/0r=) آنها رابطه معنی داری وجود ندارد.نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان داد که زنان نابارور در مقایسه با زنان بارور به میزان قابل توجهی از ناراحتی های روحی- روانی رنج می برند و این مسأله می تواند بر جنبه های دیگر زندگی آنها از جمله روابط اجتماعی و اختلافات خانوادگی آنها تاثیر منفی بگذارد.واژه های کلیدی: نازایی، سلامت روانی،روابط اجتماعی، تعارضات زناشویی، تحصیلات، دینداری، اصفهان

ارزیابی کارآیی فرایند الکتروشیمیایی در حذف کروم شش ظرفیتی از فاضلاب مصنوعی با استفاده از الکترودهای آهن و کربن

یعقوب حاجی زاده

چکیده مقدمه: فلزات سنگین موجود در فاضلاب های صنعتی از جمله کروم (VI)، از آلاینده های اصلی برای محیط زیست به شمار می رود. این تحقیق با هدف ارزیابی کارایی فرآیند الکتروشیمیایی با مقایسه عملکرد دو الکترود آهن و کربن جهت حذف کروم (VI) از پساب مصنوعی انجام گرفت.روش ها: یک سلول از جنس پلکسی گلاس با حجم 95/1 لیتر حاوی دو نوع الکترود آهن و گرافیت هادی جریان برق هر کدام با ابعاد 1/0×3×10 سانتی متر (ضخامت×عرض×ارتفاع) طراحی و ساخته شد ومورد استفاده قرار گرفت. آزمایش ها در شرایط مختلف pH، غلظت های ورودی کروم شش ظرفیتی، مقادیر مختلف الکترولیت و شدت متنوعی از جریان الکتریسیته، در زمان های ماند مشخص انجام گردید. سنجش کروم (VI) نمونه ها با استفاده از روش استاندارد دی فنیل هیدرازین انجام گرفت.یافته ها: راندمان حذف حداکثر با الکترود آهن و کربن به ترتیب در محدوده 8/99% و 3/88% مشاهده گردید. کمترین میزان کروم Cr+3 خروجی برای الکترود آهن و در حدود mg/l 05/0 ثبت گردید.نتیجه گیری: نتایج حاصله نشان داد که در بهره برداری از یک سلول الکتروشیمیایی، راندمان حذف کروم شش ظرفیتی بوسیله الکترود آهن در شرایط فرآیندی یکسان بیشتر از الکترود کربن است. به طور کلی این روش علی رغم مصرف زیاد انرژی الکتریکی، راندمان قابل قبولی در حذف کروم شش ظرفیتی از پساب های دست ساز در مقیاس آزمایشگاهی دارد و می تواند یکی از روش های بالقوه در حذف فلزات سنگین در مقیاس صنعتی باشد.واژه های کلیدی: کروم شش ظرفیتی، پساب های صنعتی، تصفیه الکتروشیمیایی

بررسی تراکم بیوآئروسل‌ها در هوای محیط‌های مختلف داخل ساختمان

سید حامد میرحسینی

مقدمه: بیوآئروسل ها به ذرات بیولوژیک منتقله توسط هوا گفته می‎شود که شامل ارگانیسم های زنده مانند باکتری ها، قارچ‎ها و متابولیت‎های ناشی از آن ها نظیر اندوتوکسین‎ها می‎باشند. اثرات ناشی از بیوآئروسل ها مانند بیماری های عفونی و تنفسی، اثرات سمی حاد، آلرژی و سرطان طی چند سال اخیر مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این تحقیق بررسی میزان تراکم بیوآئروسل ها شامل باکتری و قارچ در محیط های داخلی (مسکونی، اداری و آموزشی) می باشد.روش ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی در سال 1391به منظور بررسی میزان باکتری ها و قارچ ها در هوای محیط های داخلی شامل: محیط های مسکونی، اداری و آموزشی با استفاده از نمونه بردار تک مرحله ای آندرسون انجام شد و در مجموع 240 نمونه (60 نمونه باکتری و 60 نمونه قارچ با تکرار) برداشت شد. اثر عوامل محیطی مانند دما و رطوبت نیز بر میزان تراکم بیوآئروسل ها مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: هوای محیط های مسکونی با میانگین تراکم باکتری CFU/m3 944 بالاترین غلظت باکتری را نسبت به سایر محیط های داخلی داشت. هم چنین کلاس مدرسه با میانگین تراکم قارچ CFU/m3 102 دارای بیشترین بار آلودگی قارچی بود. از طرفی کمترین تراکم باکتری و قارچ با میانگین کلی CFU/m3 132 و CFU/m3 36 به ترتیب مربوط به محیط های اداری و کلاس دانشگاهی بوده استنتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصله، افراد در محیط های داخلی به ویژه فضاهای مسکونی در معرض غلظت های بالایی از بیوآئروسل ها قرار دارند و تراکم باکتری های هوابرد و قارچ در هوای فضاهای بسته مورد بررسی بیش از مقادیر پیشنهادی ارایه شده توسط WHO ( CFU/m3500) می باشد، که می تواند باعث ایجاد خطرات بهداشتی و بیماری های تنفسی به ویژه در کودکان و افراد حساس شود.واژه های کلیدی: بیوآئروسل، هوای محیط های داخلی، قارچ، باکتری

بررسی تأثیر مداخله آموزشی ترکیبی مبتنی برمدل اعتقاد بهداشتی دراتخاذ رفتارهای پیشگیری‌کننده از آلزایمر در سالمندان تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهرستان اردبیل

نازیلا نژاددادگر

مقدمه: توسعه رفتارهای بهداشتی جهت پیشگیری از آلزایمر در افرادی که در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند بسیار حایز اهمیت می باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی دراتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده از آلزایمر انجام شد.روش ها: پژوهش حاضریک مطالعه نیمه تجربی است که در آن 148 نفر از سالمندان تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر اردبیل به صورت تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله ومقایسه تقسیم شدند. قبل از اجرای برنامه آموزشی، هر دو گروه پرسش نامه محقق ساخته را که روایی وپایایی آن به تأیید رسید تکمیل کردند،سپس افرادگروه آزمون،آموزش های لازم را در مورد بیماری آلزایمر و راه های پیشگیری از آن به صورت ترکیبی شامل سخنرانی ، بحث گروهی ، پخش کلیپ آموزشی وپرسش وپاسخ در سه جلسه (طی 3 ماه یادآور تلفنی) دریافت نمودند و دو گروه 3 ماه بعد مجددا پرسش نامه را تکمیل کردند. در نهایت اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار 16 SPSSمورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. سطح معنی داری در این مطالعه کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.یافته ها: میانگین سنی گروه مورد مطالعه درگروه مداخله 9/7 ± 9/68 سال و در گروه مقایسه 6/7±8/68 سال بود. قبل از مداخله بین میانگین نمره حساسیت درک شده ، شدت درک شده ، منافع و موانع درک شده، راهنمای عمل وعملکرد در دو گروه قبل از مداخله آموزشی اختلاف معنی داری وجود نداشت (05/0

ارزیابی آسیب پذیری آبخوان واقع در مکان جدید دفن پسماند شهری اصفهان بر اساس مدل دراستیک

مریم سلیمی

مقدمه: شیرابه حاصل از مکان دفن پسماند جامد باعث آلودگی آب های زیرزمینی می شود. ارزیابی آسیب پذیری آلودگی آب های زیرزمینی ابزاری توانمند جهت توصیف حفاظت از این چنین مناطقی است که متأثر از آلاینده ها هستند. هدف اصلی این تحقیق بررسی آسیب پذیری آلودگی آبخوان واقع در مکان دفن جدید زباله های شهر اصفهان به شیرابه با استفاده از روش دراستیک در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS است.روش ها: جهت انجام این تحقیق هفت پارامتر هیدروژئولوژیکی تشکیل دهنده مدل دراستیک شامل عمق آب، تغذیه خالص، محیط آبخوان، محیط خاک، توپوگرافی، اثرات ناحیه غیر اشباع و هدایت هیدرولیکی مورد استفاده قرار گرفت. از نرم افزارArcGIS 9.3 جهت تهیه نقشه های آسیب پذیری از طریق همپوشانی لایه های هیدروژئولوژیکی استفاده شده است.یافته ها: نتایج مطالعه نشان می دهد که نمره به دست آمده از مدل دراستیک 115، 124 و 130 می باشد و پتانسیل آلودگی آبخوان به آلودگی های حاصل از شیرابه مکان دفن پسماند شهری متوسط می باشد.نتیجه گیری: استفاده از مدل دراستیک یک روش ارزشمند برای بررسی و ارزیابی پتانسیل آلودگی آب های زیرزمینی توسط شیرابه حاصل از مکان دفن پسماند است. GIS به عنوان ابزاری سودمند برای مسؤولین محلی که مسؤولیت مدیریت دفن پسماند شهری را بر عهده دارند قابل کاربرد است.واژه های کلیدی: مدل دراستیک، آسیب پذیری آب زیرزمینی، مکان دفن پسماند شهری