مجله تحقیقات نظام سلامت

نقش الگوی غذایی برهایپرگلایسمی ومقاومت به انسولین: یک مرور سیستماتیک

زهرا مقصودی

چکیده مقدمه : مطالعه حاضر به منظور بررسی سیستماتیک الگوهای غذایی غربی و تأثیر آن ها در بروز مقاومت به انسولین و نوع دوم بیماری دیابت ملیتوس می باشد. روش ها: این بررسی با مرور موتورهای جستجو از قبیل : ISI, Cochrane Central Register of Controlled Trials databases, Pubmed, Iran Medex and MagIran انجام شد. لغات کلیدی مورد جستجو مشتمل بر: "دیابت ملیتوس"، "سندرم متابولیک"، "مقاومت به انسولین"، "الگوی غذایی" بود. یافته ها: جستجوی انجام شده در محدوده زمانی سال های 2011-1992 و به صورت جامع در قالب مجلات، کتاب های الکترونیکی، سمینارها و سمپوزیوم ها اجرا شد. انواع مطالعات اعم از مطالعات کوهورت آینده نگر، کارآزمایی بالینی و مقطعی براساس بررسی عنوان ، خلاصه و متن کامل مورد ارزیابی قرار گرفته و پس از حذف مطالعات دارای گروه هدف حیوانی، کودکان و نوجوانان از مجموعه، 738 مورد استخراج شد. نتایج حاکی از تأثیرمعنی دارالگوی غذایی "غربی" غنی از گوشت قرمز، غذاهای فرایندشده و سرخ کرده، غلات تصفیه شده و دارای نمایه گلایسمی بالا در بروز هایپرگلایسمی است. نتیجه گیری: تبعیت از عادات غذایی ناسالم و سرشار از اسیدهای چرب ترانس و اسیدهای چرب اشباع ، کربوهیدرات های ساده و تصفیه شده با نمایه گلایسمی بالا با ایجاد مقاومت به انسولین، هایپرگلایسمی و خطر دیابت نوع 2 مرتبط است. واژه های کلیدی: رژیم غذایی، دیابت ملیتوس نوع 2، مقاومت به انسولین، سندرم متابولیک

آنتی اکسیدان های رژیم غذایی و بیماری پریودنتال

الناز اشرف زاده

مقدمه: بیماری پریودنتال یکی از بیماری های رایج دهانی است که استرس اکسیداتیو نقش اساسی در پاتوژنز این بیماری ایفا می کند. شروع و پیشرفت این بیماری به تعادل دقیق بین بیوفیلم های میکروبی دهانی و پاسخ میزبان بستگی دارد. یکی ازمهم ترین عوامل در ابتلا، پیشگیری و درمان این بیماری تغذیه می باشد. با توجه به نقش استرس اکسیداتیو در پاتوژنز بیماری پریودنتال و کاهش ظرفیت تام آنتی اکسیدانی بدن در بیماران پریودنتال، توصیه به مصرف مناسب از مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان، می تواند در درمان این بیماران مفید واقع شود. هدف از این مطالعه مروری، بررسی نقش آنتی اکسیدان های رژیم غذایی، در بیماری پریودنتال می باشد.روش ها: کلیه مقالات مرتبط مورد استفاده در این مطالعه از پایگاه اطلاعاتی Pubmed و Google Scholar و Iranmedex ، که بین سال های 1991 تا 2013 منتشر شده بودند، جستجو شد و مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. پس از مطالعه خلاصه 60 مقاله به دست آمده، متن کامل 30 مقاله مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: مطالعات بررسی شده نشان دادند که آنتی اکسیدان های رژیم غذایی مانند ویتامین ,C ویتامین ,E کارتنوئیدها (α و β کاروتن، β کریپتوگزانتین، زئوزانتین و لیکوپن) و پلی فنل ها (پروآنتوسیانیدین و فلاونوئید ها) در جلوگیری از استرس اکسیداتیو و محافظت در برابر بیماری پریودنتال نقش بسزایی دارند.نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه مروری می توان نتیجه گرفت که، آنتی اکسیدان های رژیم غذایی می تواند در پیشگیری و درمان بیماران پریودنتیت مفید واقع شوند.واژه های کلیدی: آنتی اکسیدان، بیماری پریودنتال، استرس اکسیداتیو

بررسی وضعیت فعالیت فیزیکی در بیماران دیابتی نوع 2 براساس سازه های الگوی مراحل تغییر رفتار

حشمت اله حیدری

مقدمه: دیابت یکی از مشکلات اصلی سیستم بهداشتی در جهان است و فعالیت بدنی به عنوان یکی از فاکتورهای قابل تعدیل و اصلی سبک زندگی در مدیریت و کنترل آن محسوب می شود. این مطالعه با هدف تعیین وضعیت فعالیت بدنی در بیماران دیابتی نوع 2 در شهرستان خرم آباد بر اساس الگوی مراحل تغییر انجام شد.روش ها: جامعه آماری این مطالعه شامل بیماران دیابت نوع 2 تشخیص داده شده در شهرستان خرم آباد در سال 91 می باشد. که به روش نمونه گیری آسان تعداد 393 نفر وارد مطالعه گردید. با مراجعه به مراکز بیماران دیابتی نوع 2 و پس از توضیح اهداف مطالعه و اخذ رضایت نامه برای شرکت در مطالعه، پرسش نامه بین بیماران توزیع و اطلاعات جمع آوری شد. داده های مطالعه از طریق پرسش نامه 6 قسمتی جمع آوری گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-18 و آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، کای دو، تی مستقل و آزمون آنالیز واریانس با در نظر گرفتن سطح معنی داری کمتر از 5 درصد تجزیه تحلیل گردید.یافته ها: 9/48% شرکت کنندگان در مرحله پیش تفکر و تنها 15% افراد در مرحله نگهداری بودند. میانگین ورزش در روز 6/20±9/11 دقیقه بود که میانگین آن در گروه نگهداری بطور معنی داری بیشتر از بقیه گروه ها بود ارتباط معنی دار معکوسی بین میانگین ورزش در روز با منافع درک شده و ارتباط مستقیم معنی داری با فرایندهای تغییر، خودکارامدی و تعادل تصمیم گیری وجود داشت. تعداد دفعات ورزش در هفته بیماران با میانگین خودکارامدی ارتباط مستقیم معنی داری داشت (001/0P<).نتیجه گیری: اکثریت بیماران برنامه ای برای فعالیت بدنی در 6 ماه آینده نداشتند و سطح فعالیت بدنی بیماران نامطلوب بود. با توجه به ارتباط خودکارامدی و تعادل تصمیم گیری با میانگین ورزش در روز و دفعات ورزش، تدارک برنامه های آموزشی با تمرکز روی این سازه ها می تواند به بهبود سطح فعالیت بدنی کمک کندواژه های کلیدی: فعالیت بدنی، دیابت، الگوی مراحل تغییر، خودکارامدی، فرایندهای شناختی

: بررسی رابطه شاخص‌های استرین فیزیولوژیکی (PSI ) و شاخص دمای تر گویسان(WBGT ) در زنان در اتاقک شرایط جوی

پیمانه حبیبی

مقدمه: نیاز به ارزیابی استرس ناشی از مواجهه با گرما به عنوان یکی از عوامل زیان آور در صنعت جهت کنترل مؤثر آن ضروری می باشد. هدف از انجام این مطالعه بررسی رابطه شاخص های استرین فیزیولوژیکی (PSI یا physiological strain index) و شاخص دمای تر گویسان (WBGT یا Wet Bulb Globe Temperature Index) در زنان در اتاقک شرایط جوی بود.روش ها: این مطالعه تجربی،بر روی 36 نفر از دانشجویان زن سالم در شرایط جوی کنترل شده در گستره دمایی C 32-22 از شاخص WBGT در حالت نشسته طی 2 ساعت انجام گرفت. پارامترهای دمای دهانی و ضربان قلب جهت محاسبه شاخص PSIبه فاصله هر 5 دقیقه اندازه گیری شد. داده ها با آماره های توصیفی وآزمون های رگرسیون و همبستگی تحلیل گردیدند.یافته ها: میانگین ضربان قلب و دمای دهانی در مواجهه با گرما bpm 91/87 و C 89/36 به دست آمد. مقدار حداقل و حداکثر شاخص دمای تر گویسان به ترتیب 49/25 وC 32/1 ،حداقل و حداکثر ضربان قلب 01/83 و 97/90 bpm و حداقل و حداکثر دمای دهانی7/36 ،C 01/37 به دست آمد. بین شاخص WBGT و شاخص PSI ( 001/0, P< 71/0( r=، دمای دهانی ( 001/0, P< 98/0 ( r= و ضربان قلب ( 001/0 ,P< 77/0( r= رابطه مستقیم و معنی داری وجود دارد ( 05/0( P< .نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که شاخص WBGT با متغیرهای فیزیولوژیک ضربان قلب، دمای دهانی و شاخص PSI در گستره دمایی°C 32-22 و رطوبت40% در زنان با پوشش اسلامی رابطه مستقیم ومعنی داری وجود دارد. همزمان با افزایشWBGT ضربان قلب،دمای دهانی و شاخص PSI نیز افزایش یافته است.واژه های کلیدی: شاخص استرین فیزیولوژیکی،تنش گرمایی

اثر بسته‌بندی تحت اتمسفر اصلاح شده بر خصوصیات فیزیکی و شمیایی دانه‌های انار طی نگهداری در دماهای متفاوت

علی محمد ابراهیمی

مقدمه: فراوری انار به صورت خشک کردن، رب، آب گیری و کنسانتره کردن باعث کاهش خصوصیات تغذیه ای و از بین رفتن عطر و طعم ویژه آن می گردد. از طرف دیگر مشکل جدا کردن پوسته از دانه، تازه خوری آن را محدود می نماید به همین دلیل تولید دانه های آماده مصرف امکان مصرف تازه آن را آسان تر می کند. در این مطالعه، تغییرات خصوصیات کیفی دانه های انار آماده مصرف تحت بسته بندی اتمسفر اصلاح شده مورد مطالعه قرار گرفت.روش ها: دانه ها در فیلم پلی اتیلن با دانسیته کم با ضخامت 100 میکرومتر بسته بندی گردید و به ترتیب به مدت 11 و 9 روز در دمای 4 و 10 درجه سانتی گراد ذخیره شدند. در طی نگهداری تغییرات غلظت گاز و خصوصیات کیفی شامل اسیدیته، pH، مواد جامد محلول، بافت و رنگ تعیین گردید.یافته ها: طی نگهداری، غلظت اکسیژن در داخل بسته از % 9/20 به %0 درصد و اسیدیته دانه های انار از %25/1 به %07/1 کاهش و غلظت دی اکسیدکربن از %03/0 به %7/20 افزایش می یابد. وزن دانه ها در بسته و دما اثر معنی داری بر شدت تغییرات غلظت هر دو گاز نشان داد. میزان pH دانه های انار در روزهای اول نگهداری افزایش ولی در ادامه کاهش یافت. میزان مواد جامد محلول، بافت و رنگ دانه های انار طی نگهداری تغییر معنی داری نداشت.نتیجه گیری: دانه های انار در بسته های پلی اتیلنی و دمای نگهداری 4 و 10 درجه سانتی گراد به ترتیب 7 و 5 روز قابل نگهداری است. احتمالا در دماهای بالاتر به منظور جلوگیری از رسیدن به غلظت های بحرانی اکسیژن و دی اکسیدکربن ایجاد سوراخ هایی در فیلم بسته بندی ضروری به نظر می رسد.واژه های کلیدی: انار، خصوصیات سلامتی بخش، اتمسفر اصلاح شده

اثر مدت پیش تخمیر و نگهداری به‌صورت منجمد بر کیفیت خمیر سنگک منجمد و نان حاصل از آن

سعیده فلاح جوشقانی

مقدمه: نان تازه دارای زمان ماندگاری کوتاهی است و مقبولیت آن نزد مصرف کننده با افزایش فاصله زمانی بین پخت تا مصرف به نحو چشمگیری کاهش می یابد. یکی از راه های مقابله با مشکل مذکور استفاده از تکنولو ژی خمیر منجمد می باشد. از این رو در این تحقیق اثر پیش تخمیر و نگهداری منجمد بر کیفیت خمیر و نان سنگک حاصل از آن مورد بررسی قرار گرفت.روش ها: نمونه ها در سه حالت تخمیر نشده، پیش تخمیر شده بدون فرم دهی و پیش تخمیر شده فرم دهی شده تهیه شدند. پیش تخمیر برای همه نمونه ها 30 دقیقه اعمال شد. سپس خمیرها در دمای 25- درجه سانتی گراد در فریزر جریان هوای سرد منجمد شده و به مدت 24 ساعت، 4، 7، 10 و 13 هفته در فریزر 18- درجه سانتی گراد نگهداری شدند.. بررسی کیفی خمیر منجمد سنگک و نان حاصل آز آن در قالب اندازه گیری درصد مخمر زنده مانده و افزایش حجم خمیر پس از یخ زدایی و اندازه گیری دانسیته و سفتی بافت پس از پخت ارزیابی گردید.یافته ها: نتایج نشان می دهد، تنش انجماد و نگهداری طولانی خمیر منجمد باعث کاهش قابل ملاحظه ای در درصد مخمر های زنده مانده و حجم خمیر و هم چنین افزایش دانسیته و سفتی نان سنگک حاصل می شود.30 دقیقه پیش تخمیر باعث کاهش کیفیت خمیر منجمد و نان سنگک حاصل از آن شده است.نتیجه گیری: بنابراین کیفیت خمیر منجمد و نان حاصل از آن با انجماد و نگهداری منجمد به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار می گیرد.واژه های کلیدی: خمیر منجمد، مدت زمان نگهداری، پیش تخمیر ، نان سنگک

بررسی اعتیاد به اینترنت و عوامل مؤثر بر آن در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

سکینه دادی پور

مقدمه: دسترسی به اینترنت پدیده ایی رو به گسترش است هر روز تعداد بیشتری از افراد در زمره استفاده کنندگان اینترنت قرار می گیرند این مطالعه با هدف بررسی اعتیاد به اینترنت و عوامل مؤثر بر آن در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان صورت گرفت.روش ها: پژوهش حاضر مطالعه ای توصیقی تحلیلی از نوع مقطعی می باشد که با هدف بررسی اعتیاد به اینترنت و عوامل مؤثر بر آن در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان انجام شد. جامعه آماری متشکل از کلیه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان مشغول به تحصیل در سال 92و روش نمونه گیری طبقه ایی نسبتی بود. ابزار مورد استفاده پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ و کمبرلی بود. از نرم افزار SPSS نسخه 16برای تحلیل داده های پژوهش استفاده شد. 05/0 p< از نظر آماری معنی دار تلقی گردید.یافته ها: از 500 دانشجوی شرکت کننده 334 نفر (7/66%) زن ، 166 نفر (1/33%) مرد بودند. 409 نفر (6/81%) مجرد و 91 نفر (2/18%) متأهل بودند. نتایج مطالعه (226 نفر ) را به عنوان کاربر در معرض خطر (205 نفر) به عنوان کاربر عادی و (69نفر) دیگر را به عنوان کاربر معتاد نشان داد. بین متغیرهای هم چون جنسیت (003/0p=)، رشته تحصیلی (002/0p=)، وضعیت تأهل (001/0p<)، سن (001/0p<)، مقطع تحصیلی (001/0p<) و استفاده از اینترنت (005/0p=) با اعتیاد به اینترنت ارتباط معنی داری رابطه مشاهده شد ولی بین محل سکونت و اعتیاد به اینترنت رابطه آماری معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری: آموزش صحیح استفاده از اینترنت و فرهنگ سازی مناسب در بین دانشجویان ، آموزش در خانواده ها ، مدارس و دانشگا ه ها ، توجه به حل مسایل و مشکلات جوانان، ایجاد برنامه های مفرح و جذاب در کاهش میزان اعتیاد به اینترنت مؤثر می باشد.

حذف تولوئن از هوا با استفاده از خاصیت فوتوکاتالیستی نانوذرات دی اکسید تیتانیم پوشش داده شده بر روی فوم فلزی نیکل

مسعود ریسمانچیان

مقدمه: انتشار ترکیبات آلی فرار در هوای محیط های صنعتی و شهری سبب اثرات نامطلوبی بر سلامت انسان و محیط زیست می شود. هدف از انجام این مطالعه، حذف تولوئن از هوا، به عنوان بارزترین آلاینده در بین VOCها، با استفاده از فناوری فوتوکاتالیستی نانوذرات TiO2 پوشش داده شده بر روی فوم نیکل بود.روش ها: با استفاده از فرایند سل ژل، نانوذرات TiO2 تهیه گردید و سپس بر روی فوم فلزی نیکل پوشش داده شد. با استفاده از آزمایشات XRD و SEM مشخصات مرفولوژی و زیرساختاری نانوذرات تعیین گردید. تبدیل فوتوکاتالیستی تولوئن در فاز گازی تحت تابش نور فرابنفش با تزریق نمونه از راکتور استاتیک به GC-FID اندازه گیری شد.یافته ها: در این مطالعه ابتدا مشخصات فازی و ساختاری فوتوکاتالیست، تعیین گردید و سطح بهینه رطوبت نسبی برای انجام آزمایش، 30% تعیین شد. سپس، مقدار جذب سطحی تولوئن حدود 55% به دست آمد. در نهایت، پس از ثابت شدن غلظت تولوئن در راکتور، با استفاده از فعالیت فوتوکاتالیستی نمونه 55% از مقدار غلظت اولیه آن حذف شد.نتیجه گیری: با استفاده از نانوذرات TiO2 پوشش داده شده بر روی فوم نیکل، در دو مرحله جذب سطحی و تبدیل فوتوکاتالیستی بیش از 80% تولوئن حذف گردید، به طوری که غلظت تولوئن از ppm 100 به ppm 20 رسید. واژه های کلیدی: تولوئن، دی اکسید تیتانیم، تبدیل فوتوکاتالیستی، فوم نیکل

عوامل پیش‌بینی‌کننده مصرف مواد روان‌گردان در بین نوجوانان و جوانان شهر کرمانشاه با بهره‌گیری از تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده

ماری عطایی

مقدمه: در دو دهه اخیر مصرف داروهای روان گردان به خصوص در بین نوجوانان و جوانان رایج شده است، این داروها در ردیف دوم مصرف انواع مواد در دنیا قرار دارند. مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل پیش بینی کننده مصرف مواد روان گردان در میان جوانان و نوجوانان شهر کرمانشاه با بهره گیری از تئوری رفتار برنامه ریزی شده انجام شد.روش ها: این مطالعه توصیفی مقطعی در میان 385 نفر از نوجوانان و جوانان شهر کرمانشاه انجام گرفت. آزمودنی ها به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. پرسش نامه شامل سه بخش کلی اطلاعات جمعیت شناختی، سؤالات آگاهی از پیامدهای مصرف مواد روان گردان و پرسش نامه سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده بود، که به صورت خودگزارش دهی توسط شرکت کنندگان تکمیل گردید. داده های جمع آوری شده با نرم افزار SPSS-21 و بهره گیری از آزمون های رگرسیون و همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل گردید.یافته ها: 2/7 و 2/4 درصد از شرکت کنندگان به ترتیب تجربه مصرف شیشه و اکستازی داشتند. نرم های انتزاعی (455/1=OR)، کنترل رفتار درک شده (793/0=OR) و قصد رفتار (440/1=OR) پیش بینی کننده های مصرف مواد روان گردان بودند.نتیجه گیری: به نظر می رسد مصرف مواد توسط دوستان نزدیک و به دنبال آن فشارهای همسالان به عنوان عامل ترغیب کننده مصرف، شرایط را برای مصرف مواد روان گردان فراهم می کند.واژه های کلیدی: نوجوان، جوان، مواد روان گردان، تئوری رفتار برنامه ریزی شده

بررسی رابطه نگرش ،باور های هنجاری وباورهای کنترلی وخودکارآمدی دانشجویان نسبت به غذای آماده (فست فود) با شیوه های دموگرافیکی در دانشجویان علوم پزشکی شهر همدان

مجید براتی

مقدمه: امروزه استفاده از غذای آماده درجوانان یک مشکل بهداشتی در ایران و سایر کشورهای جهان می باشد و نزدیک به یک سوم از این افراد به طور روزانه از غذای آماده بیرون از منزل استفاده می کنند. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت نگرش، باورهای هنجاری و باورهای کنترلی وخودکارامدی دانشجویان نسبت به مصرف غذای آماده در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهر همدان انجام شده است.روش ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی– تحلیلی و از نوع مقطعی می باشد که در بین 250 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی همدان در سال91 اجرا شد. دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی همدان پرسش نامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت را تکمیل کردند. اطلاعات جمع آوری شده و با استفاده از نرم افزار آماری 16spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: نگرش با متغیرهای داشتن رژیم غذایی کاهش وزن و محل سکونت رابطه معنی داری داشت. باورهای هنجاری تنها با متغیرهای جنسیت و مقطع تحصیلی رابطه معنی داری داشت و سطح خود کارامدی دانشجویان نسبت به غذای آماده با متغیرهای سن و جنسیت رابطه معنی داری داشت. در واقع در جنس مؤنث خود کارامدی بیشتری در رابطه با مصرف غذای آماده وجود دارد. باورهای کنترلی با هیچ یک از متغیرهای مورد بررسی رابطه معنی داری نداشت.نتیجه گیری: اطلاعات به دست آمده از این مطالعه حاکی از آن است که مصرف غذای آماده در بین پسران و هم چنین در بین دانشجویان ساکن خوابگاه بیشتر می باشد که این خود بیان گر نیاز به ایجاد نگرش و باورهای صحیح در رابطه با مصرف غذای آماده در بین دانشجویان می باشدواژه های کلیدی: غذای آماده ، نگرش ، باورهای هنجاری ، باورهای کنترلی ، باورهای خودکارامدی

طراحی مدل ریاضی ارزیابی عملکرد بیمارستان ها با رویکرد تلفیقی ‌FHNBSC‌ ، ‌SAW‌ و ‌LINMAP

عادل آذر

مقدمه: نظر به اهمیت استقرار یک نظام ارزیابی عملکرد مناسب و راهبردی در جهت دستیابی به راهبردهای سازمان ها، کارت امتیازی متوازن نوعی مدل ارزیابی و سنجش یکپارچه عملکرد می باشد که چارچوبی برای تبدیل رسالت، چشم انداز و راهبرد به مجموعه ای از اهداف و سنجه های عملکرد در زیرمجموعه مناظر مشتری، فرایند های داخلی، یادگیری– رشد و مالی را فراهم می آورد.روش ها: در این پژوهش برای برطرف نمودن نقایص این مدل در ارزیابی عملکرد بیمارستان ها، از تلفیق تکنیک های تحلیل‎ ‎شبکه ای فازی، مجموع وزین ساده و لینمپ بهره گرفته شده است.یافته ها: در این پژوهش براساس برنامه ی راهبردی بیمارستان های دولتی و کارت سلسله مراتبی امتیازی متوازن، مهم ترین معیارها در قالب چهار گانه کارت امتیازی متوازن استخراج گردیدند. بعد از شناسایی معیارها و تشکیل درخت سلسله مراتبی نقشه راهبردی، با استفاده از نظرات خبرگان وابستگی بین قسمت های مختلف این درخت سلسله مراتبی معین و همراه با ماتریس مقایسات زوجی، FANP تشکیل و وزن هرکدام از معیارها مشخص گردید.نتیجه گیری: پنج بیمارستان دولتی یزد به عنوان نمونه تجربی انتخاب گردیدند. ابتدا با استفاده از برنامه راهبردی و HBSC مهم ترین معیارها استخراج گردیدند و بر اساس درخت سلسله مراتبی نقشه راهبردی وزن نهایی شاخص ها با استفاده از تحلیل شبکه ای فازی صورت پذیرفت ( FNHBSC ). در این مرحله با استفاده از تکنیک SAW، رتبه بندی اولیه و در نهایت با استفاده از تکنیک LINMAP رتبه بندی نهایی بیمارستان ها صورت پذیرفت. در نهایت بر اساس یافته های پژوهش و مبتنی بر نظرات خبرگان، مدل پیشنهادی قابلیت و کارایی لازم جهت ارزیابی عملکرد و رتبه بندی بیمارستان های دولتی را دارا می باشد. واژه های کلیدی: سلسله مراتبی امتیازی متوازن، فرایند تحلیل شبکه ای فازی، Saw، Linmap، ایران

بررسی تأثیر آموزش زوج‌درمانی شناختی رفتاری اسلام‌محور بر تعهد زناشویی زنان

سحر خانجانی وشکی

مقدمه: تعهد زناشویی بین همسران یک پیش بینی کننده ی مهم برای ازدواج های رضایت بخش و پایدار است، تعهد مادام العمر به ازدواج، وفاداری نسبت به همسر خویش، ارزش های اخلاقی قوی، احترام نسبت به همسر خویش به عنوان بهترین دوست و تعهد نسبت به وفاداری جنسی از ویژگی های ازدواج های رضایت بخش است. هدف این پژوهش تعیین میزان اثربخشی آموزش زوج درمانی شناختی رفتاری اسلام محور بر تعهد زناشویی زنان شهر قم بوده است.روش ها: این پژوهش نیمه تجربی است و در آن از پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل آن دسته از زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره خانواده در سال 1390-1391 می باشد که به صورت خود معرف مراجعه کرده بودند. نمونه پژوهش شامل 100 نفر از زنانی است که داوطلب به شرکت در مطالعه بودند، به صورت نمونه در دسترس و تصادفی در گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. به نمونه آزمایش به صورت گروهی آموزش شناختی رفتاری اسلام محور داده شد را ابزار پژوهش پرسش نامه دموگرافیک و پرسش نامه تعهد زناشویی (DCI یا Dimensions of Commitment Inventory) Adams & Jons مورد استفاده قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار 16-SPSS با استفاده از روش های آمار توصیفی و تحلیلی (کوواریانس) با سطح معنی داری 05/0 استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان می دهد که آموزش زوج درمانی اسلام محور، تعهد زناشویی زوجین و ابعاد آن، یعنی تعهد شخصی، اخلاقی و ساختاری زوجین را افزایش داده است (001/0>P).نتیجه گیری: با توجه به نقش مذهب در زندگی زناشویی، این رویکرد می تواند در سایر ابعاد دیگر مانند رضایت و سازگاری و ... که آنان نیز مستقیم و غیرمستقیم بر تعهد زناشویی اثربخش هستند، مؤثر باشد.واژه های کلیدی: آموزش زوج درمانی اسلام محور، تعهد زناشویی، زنان

ارتباط خودکارامدی با سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی در بین بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه‌کننده به انجمن دیابت ایران

شیدا وحیدی

مقدمه: امروزه افزایش تعداد مبتلایان به دیابت در دنیا این بیماری را به بزرگ ترین اپیدمی جهانی تبدیل نموده که خودکارا مدی بیمار یکی از عناصر کلیدی در پیشگیری و درمان دیابت محسوب می شود. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط خودکارامدی با سایر سازه های مدل اعتقاد بهداشتی در بین بیماران دیابتی نوع 2 انجام گردید.روش ها: این پژوهش یک مطالعه مقطعی است که80 نفر بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به انجمن دیابت ایران بودند که در طول 2 ماه در سال1392، به شیوه نمونه گیری غیر تصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسش نامه دو بخشی اطلاعات دموگرافیک (شامل 9 سؤال)وابزار پرسش نامه محقق ساخته در خصوص بیماری دیابت مبتنی بر سازه های مدل اعتقاد بهداشتی (51 سؤال) بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: میانگین سنی شرکت کنندگان در مطالعه 89/8 ± 16/55 سال بود. بین سازه های تهدید درک شده، منافع درک شده، موانع درک شده، راهنما برای عمل با خودکارامدی همبستگی آماری معنی داری و مثبتی مشاهده شد (05/0P<) . در بین سازه های مختلف، موانع درک شده بیشترین همبستگی را بر میزان خودکارامدی بیماران داشت (001/0p<، 98/0r=).نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده مداخلات آموزش و ارتقاء سلامت می تواند با ارتقاء توانایی های بیماران دیابتی جهت غلبه بر موانع اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی آنان را بهبود بخشد و این رویکرد به عنوان گامی ضرور ی جهت ارتقاء خودکارامدی بیماران پیشنهاد می گردد.واژه های کلیدی: مدل اعتقاد بهداشتی، دیابت نوع 2، خودکارامدی

رابطه شاخص‌های سلامت سازمانی و اثربخشی سازمان در نظام سلامت

ناهید صادقی

مقدمه: سلامت سازمان باعث اعتماد بیشتر کارکنان به سازمان و افزایش انگیزش و علاقه مندی به کار و بالطبع باعث افزایش کارایی آنان می شود و لذا هدف اصلی تمام سازمان ها ارتقا اثربخشی و کارایی می باشد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه شاخص های سلامت سازمانی و اثربخشی سازمان در بین کارکنان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان صورت گرفت.روش ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- همبستگی است که در سال 1392 انجام شد. جامعه پژوهش، متشکل از کارکنان شاغل در هفت معاونت ستادی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به تعداد 672 نفر بوده که به عنوان حجم نمونه به روش طبقه ای- تصادفی و برابر 185 نفر انتخاب شد. داده ها با استفاده از پرسش نامه های سلامت سازمانی هوی و فیلدمن و پرسش نامه اثربخشی سازمان پارسونز سنجیده و جمع آوری شد و برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از ضریب همبستگی پیرسون در نرم افزار SPSS-18 استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین سلامت سازمانی به طور کلی از دیدگاه کارکنان 86/11 ± 66/164 و میانگین میزان اثربخشی سازمان به طور کلی از دیدگاه کارکنان 22/8 ± 66/98 بوده هم چنین در سطح نهادی مؤلفه ی یگانگی نهادی، در سطح فنی مؤلفه ی روحیه و در سطح اداری مؤلفه های نفوذ مدیر، ملاحظه گری رابطه قوی، مستقیم و معنی داری با اثربخشی سازمان داشته اند (05/0P-Value<).نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که سلامت سازمانی و ابعاد آن تا حد زیادی اثربخشی را تحت تأثیر خود قرار می دهند.واژه های کلیدی: سلامت سازمانی، اثربخشی سازمانی، کارکنان

تحلیل مدل‌های رگرسیون شمارشی با صفر انباشته به روش بیز و بکارگیری آن‌ها در شناسایی عوامل مؤثر بر تعداد دفعات اهدای مجدد خون

زهرا موسوی آذرنگ

مقدمه: هدف اصلی مراکز انتقال خون، تأمین خون سالم و کافی بر روی بیماران می باشد. برای آماده کردن خون سالم و کافی جهت تأمین نیاز بیماران، آگاهی از عواملی که افراد را به اهدای خون دعوت می کند و از خروج آن ها از چرخه اهدا جلوگیری می کند امری ضروری است. با توجه به اهمیت اهداکنندگان خون به عنوان تنها منبع خون، در این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر تعداد دفعات اهدای مجدد خون اهداکنندگان شهرکرد بر اساس مدل های رگرسیون شمارشی با صفر انباشته پرداخته شده است.روش ها: مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی است که بر روی داده های اهدای خون یک نمونه تصادفی به حجم 864 نفر از اهداکنندگان خون بار اول پایگاه انتقال خون شهرکرد انجام گرفت. متغیر پاسخ برابر با تعداد اهدای خون طی پنج سال و متغیرهای مستقل شامل سن، شغل، جنس، و وزن هستند. تحلیل داده ها بر اساس مدل های رگرسیون شمارشی با صفر انباشته شامل مدل رگرسیون پواسون با صفر انباشته، دوجمله ای منفی با صفر انباشته و پواسون تعمیم یافته با صفر انباشته انجام گرفت. برآورد پارامترها به روش بیزی و بر اساس الگوریتم مونت کارلوی زنجیر مارکوفی و با استفاده از نرم افزار Win BUGS انجام شد. مقایسه مدل ها بر اساس معیار بیزی اطلاع انحرافی انجام شد.یافته ها: مدل رگرسیون پواسون تعمیم یافته با صفر انباشته با داشتن کمترین مقدار معیار اطلاع انحرافی نسبت با سایر مدل ها، به عنوان بهترین مدل رگرسیون شمارشی با صفر انباشته برای داده ها انتخاب شد. متغیر وزن تأثیر معنی دار بر تعداد دفعات اهدای مجدد داشت به طوری که با افزایش وزن اهداکنندگان، تعداد دفعات اهدای مجدد خون افزایش یافته است. هم چنین تعداد دفعات اهدای مجدد خون ارتباط معکوس با سن داوطلبان اهدای خون داشت.نتیجه گیری: تعداد دفعات اهدای مجدد خون با وزن ارتباط مستقیم و با سن ارتباط معکوس داشت. لذا لازم است با فرهنگ سازی و آموزش عمومی، افراد با سن بالا و با وزن متوسط را به اهدای خون تشویق کنیم.واژه های کلیدی: اهدای خون- مدل های رگرسیون شمارشی- صفر انباشته- تحلیل بیزی- مونت کارلوی زنجیر مارکوفی

طراحی سیستم تشخیصی هوشمند به‌منظور پیش‌بینی چاقی در کودکان با استفاده از عوامل شیوه زندگی، وضعیت اجتماعی- اقتصادی و اطلاعات وراثتی

مرتضی فرحی

مقدمه: چاقی یکی از مهم ترین مشکلات تغذیه ای در سراسر دنیا است. اگرچه مطالعات به غیر از مشکلات فیزیکی و حرکتی، گزارشی مبنی بر بروز بیماری های مزمن ناشی از چاقی در دوران کودکی ارایه نداده اند؛ اما چاقی در کودکی می تواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات در آینده شود. در این مطالعه با هدف تشخیص زود هنگام بر آن هستیم تا با طراحی یک سیستم هوشمند احتمال وقوع چاقی را بر اساس اطلاعات اولیه ای بر اساس نحوه شیوه زندگی و یا سایر متغیرهای عمومی اولیه، پیش بینی کنیم.روش ها: در این مطالعه 9795 نفر (17/49% پسر) درگروه های سنی 6 تا 18 سال براساس چهارمین فاز مطالعه ملی گسترده کاسپین، مورد بررسی قرارگرفته اند. متغیرهای ورودی سیستم براساس عادات تغذیه ای، فعالیت ورزشی، اطلاعات وراثتی، وضعیت اجتماعی و اقتصادی و سابقه چاقی و دیابت مشخص گردیده اند. سپس بر اساس روش های داده کاوی و هوش مصنوعی، مشکل چاقی شناسایی و بررسی شده است. روش های انتخاب ویژگی نیز برای بهینه سازی سیستم طراحی شده در نظر گرفته شده است.یافته ها: عملکرد روش های دسته بندی مورد مطالعه توسط روش ارزیابی متقابل دولایه ای مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به نتایج حاصل از ارزیابی، بهترین نتیجه توسط روش دسته بندی ماشین بردار پشتیبان به دست آمده است. دقت و صحت این روش شناسایی پس از انتخاب ویژگی به ترتیب 3/63 و 7/83 درصد بوده است. ویژگی هایی ازقبیل سن، فعالیت ورزشی، نوع تغذیه در دوران نوزادی و سابقه دیابت در خانواده به عنوان تأثیرگذارترین ویژگی ها در ایجاد روند چاقی در دو گروه دختر و پسر شناسایی شده اند.نتیجه گیری: طراحی سیستم های تشخیصی هوشمند با استفاده از پارامترهایی از قبیل شیوه زندگی، وضعیت اجتماعی اقتصادی و اطلاعات وراثتی می تواند در پیشگیری چاقی کودکان در آینده کمک نموده و به اصلاح شیوه زندگی آنان، بیانجامد. طراحی این سیستم های هوشمند تحت وب، می تواند خدمات پیشگیری را برای خانواده ها به راحتی ممکن سازد..واژه های کلیدی: داده کاوی؛چاقی؛روش های دسته بندی؛سیستم تشخیصی؛ هوش مصنوعی

بررسی تأثیر فعالیت بدنی بر ناراحتی‌های اسکلتی عضلانی در شاغلین یکی از صنایع دستی

مهناز شاکریان

مقدمه: علی رغم وجود دانش گسترده برای ناراحتی های اسکلتی عضلانی مرتبط با کار و فاکتورهای مختلفی که باعث شدت این ناراحتی ها می گردند، در مورد تأثیر ورزش به عنوان یک عامل پیش گیرنده اطلاعات کمی وجود دارد. صنایع دستی از مشاغل پر مخاطره از این نظر محسوب می گردد که وظایفی با ماهیت تکراری و پوسچرهای نامطلوب را به فرد تحمیل می کند. انجام مداخلات اصلاحی مثل فعالیت های ورزشی برای این افراد از ضروریات است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر فعالیت های بدنی بر روی این ناراحتی ها در بین شاغلین یکی از صنایع دستی انجام گرفت.روش ها: این مطالعه، یک مطالعه توصیفی - تحلیلی، به صورت مقطعی (cross-sectional)، در 100 نفر از شاغلین یکی از صنایع دستی انجام گرفت. نمونه گیری به صورت سرشماری و از کلیه کارگاه های منطقه انجام شد. اطلاعات مربوط به مشخصات فردی و فعالیت های بدنی افراد توسط فرم دموگرافیک و ناراحتی های اسکلتی عضلانی شاغلین با استفاده از پرسش نامه کرنل انجام گرفت. آنالیز داده ها با استفاده از آزمون آماری Chi-square، Independent-t و آنالیز واریانس یک طرفه انجام شد و سپس با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 ارزیابی گردید.یافته ها: بالاترین شکایات افراد، مربوط به ناحیه شانه راست (36%)، مچ دست راست (26%)، گردن (25%) و قسمت فوقانی بازوی راست (24%) بوده است. بین ناراحتی اسکلتی عضلانی ناحیه ی مچ دست چپ، قسمت تحتانی پشت، گردن و انجام فعالیت های ورزشی ارتباط معنی دار وجود دارد.نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، فعالیت های ورزشی منظم، اما نه خیلی سنگین می تواند تأثیر مثبت بر روی کاهش ناراحتی های اسکلتی عضلانی بگذارد.واژه های کلیدی: صنایع دستی، فعالیت بدنی، ناراحتی های اسکلتی عضلانی، پرسش نامه کرنل

ارزیابی میزان مواجهه با گرما در کارگران نانوایی‌های شهر اصفهان با کاربرد شاخص دمای تر گویسان، شاخص نمره استرین گرمایی و دمای دهانی

رضا چرخ انداز یگانه

مقدمه: گرما یکی از مهم ترین عوامل زیان آور بسیاری از محیط های کاری از جمله نانوایی ها است که می تواند موجب بروز بیماری های مرتبط با گرما و کاهش بهره وری می شود. این مطالعه با هدف ارزیابی مواجهه کارگران شاغل در نانوایی های شهر اصفهان با تنش های حرارتی محیط کار خود از طریق بررسی ارتباط بین شاخص دمای تر گویسان (WBGT یا Wet Bulb Globe Temperature) ، شاخص نمره گذاری استرین گرمایی (HSSI یا Heat Strain Scoring Index) و دمای دهانی انجام شد.روش ها: این مطالعه مقطعی در ماه های اردیبهشت تا تیر سال 1392 روی 82 نفر از کارگران شاغل در 43 واحد نانوایی شهر اصفهان انجام شد. جهت ارزیابی استرس گرمایی محیط کار از شاخص دمای تر گویسان (WBGT) و برای بررسی استرین گرمایی از دمای دهانی و شاخص نمره استرین گرمایی (HSSI) استفاده گردید. جهت بررسی ارتباط بین شاخص دمای تر گویسان، شاخص نمره گذاری استرین گرمایی و دمای عمقی نیز از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد.یافته ها: کارگران نانوایی در معرض استرس های حرارتی محیط کار خود قرار داشتند. بیشتر از 50 درصد افراد مورد بررسی دچار استرین گرمایی بودند. هم چنین میزان استرس گرمایی در نانوایی های با تکنولوژی پخت سنتی بیشتر از نانوایی های با تکنولوژی پخت ماشینی بود به طوری که بیشتر از 68 درصد افراد شاغل در نانوایی های سنتی مواجهه غیر مجاز با استرس حرارتی داشتند. نتایج نشان داد که ضریب همبستگی پیرسون بین شاخص دمای تر گویسان و شاخص نمره استرین گرمایی بالاتر از 62/0 بود.نتیجه گیری: : بر اساس نتایج این مطالعه وضعیت استرس گرمایی در نانوایی های شهر اصفهان نگران کننده بود. به نظر می رسد برنامه ریزی در جهت کنترل استرس های گرمایی در نانوایی های شهر اصفهان ضروری باشد. در این پژوهش شاخص نمره استرین گرمایی رابطه معنی دار و مستقیمی با شاخص دمای تر گویسان نشان داد لذا به نظر می رسد بتوان از شاخص نمره استرین گرمایی در ارزیابی استرین حرارتی محیط های گرم مانند نانوایی ها استفاده کرد.واژه های کلیدی: تنش گرمایی، شاخص WBGT، شاخص HSSI، دمای دهانی، نانوایی های اصفهان

مقایسه کارایی صافی ماسه‌ای کند متداول با صافی اصلاح شده با بستر شیشه بازیافتی خرد شده در حذف کدورت و کلیفرم‌های کل و مدفوعی از منابع آب

منصور سرافراز

مقدمه: هدف از مطالعه حاضر مقایسه کارایی صافی ماسه ای کند متداول با صافی اصلاح شده با بستر شیشه بازیافتی خردشده در حذف کدورت و کلیفرم های کل و مدفوعی از منابع آب بود.روش ها: در این مطالعه به مدت 4 ماه کارایی صافی های ماسه ای کند متداول (صافی نوع 1) و صافی اصلاح شده با بستر شیشه بازیافتی خردشده (صافی نوع 2) در نمونه پایلوت ساخته شده مقایسه شد. آب مورد استفاده، آب چاه بود که مقادیر مناسب کدورت و کلیفرم به صورت سنتتیک به آن اضافه شد. در این مطالعه، کارایی حذف کدروت، و کلیفرم های کل و مدفوعی مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تعیین مشخصات آب ورودی و خروجی از صافی ها و مقایسه با رهنمودهای موجود، سایر پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب نیز مورد آنالیز قرار گرفت.یافته ها: میزان حذف کدورت توسط صافی نوع 1 و صافی نوع 2 به ترتیب 28/97 و 93/96 درصد و میانگین کدورت خروجی نیز به ترتیب 19/0 ± 49/0 و NTU 36/0 ± 55/0 بودند. میزان حذف کلیفرم کل و کلیفرم مدفوعی برای صافی نوع 1 به ترتیب 89/2 وlog 29/2 و برای صافی نوع 2 به ترتیب 62/2 و log46/2 به دست آمد. هر دو صافی تأثیر چندانی بر سایر پارامترهای فیزیکوشیمیایی نداشتند، و مقادیر این پارامترها در آب تصفیه شده زیر حد استاندارد WHO و 1053 ایران بود.نتیجه گیری: کارایی صافی نوع 2 در حذف پارامترهای میکروبی و فیزیکوشیمیایی تقریباً مشابه صافی نوع 1 بود. هم چنین بستر شیشه بازیافتی در مقایسه با بستر ماسه ای متداول دارای افت فشار کمتر، مقرون به صرفه و دوستدار محیط زیست است و می تواند جایگزین مناسبی برای صافی ماسه ای کند متداول باشد.واژه های کلیدی: تصفیه آب، صافی ماسه ای کند، بستر شیشه بازیافتی خرد شده، پارامترهای فیزیکوشیمیایی، پارامترهای میکروبی

بررسی میزان دریافت روزانه مواد مغذی حاوی حاوی آنتی اکسیدان و ارتباط آن با وقوع پره اکلامپسی در زنان باردار شهر تهران در سال 1390

سیده سمیرا مخلصی

مقدمه: با توجه به اینکه پره اکلامپسی یک عارضه بالقوه خطرناک و کشنده در بارداری است این پژوهش با هدف تعیین میزان دریافت روزانه مواد مغذی آنتی اکسیدان و ارتباط آن با وقوع پره اکلامپسی در زنان باردار شهر تهران در سال 1390 انجام شد.روش ها: این مطالعه طولی (آینده نگر) میان 1033 مادر باردار که برای مراقبت های قبل از بارداری به درمانگاه های سطح شهر تهران مراجعه می کردند انجام شد. در بدو ورود به مطالعه، برای تمام نمونه ها پرسش نامه بسامد خوراک و پرسش نامه دموگرافیک، یک بار قبل از هفته 20 از طریق مصاحبه چهره به چهره تکمیل گردید. اطلاعات تغذیه ای به دست آمده از طریق پرسش نامه هر واحد مورد پژوهش، که در آن مواد غذایی مصرف شده توسط مادر در طی یک ماه گذشته ثبت شده بود توسط پژوهشگر به گرم تبدیل شد و اطلاعات به دست آمده از پرسش نامه به نرم افزار N4 برای محاسبه مواد مغذی دریافتی مادر داده شد. مادران باردار از زمان ورود به مطالعه تا زمان زایمان تحت مراقبت و پیگیری قرار گرفتند. در صورت وجود فشارخون ≥90/140 میلی متر جیوه و پروتئین اوری پس از هفته 20 بارداری تشخیص پره اکلامپسی برای مادر داده می شد. سطح معنی داری آزمون های به کار رفته کمتر از 05/0 بود.یافته ها: از 1033 مادر باردار 20 نفر (9/1%) مبتلا به پره اکلامپسی شدند. نتیجه آزمون T مستقل نشان داد که اختلاف معنی داری در میانگین دریافت روزانه مواد مغذی آنتی اکسیدان (روی، ویتامین A،C، E) در دو گروه مبتلا و غیر مبتلا به پره اکلامپسی وجود دارد. به طوری که میانگین سطح دریافتی این مواد در زنان مبتلا به پره اکلامپسی به طور معنی داری کمتر بود.نتیجه گیری: میزان دریافت روزانه مواد مغذی آنتی اکسیدان در این مطالعه کمتر از میزان توصیه شده بود. هم چنین نتایج نشان داد کاهش دریافت روزانه مواد مغذی آنتی اکسیدان با وقوع پره اکلامپسی ارتباط دارد.واژه های کلیدی: پره اکلامپسی، بارداری، مواد مغذی آنتی اکسیدان

ارزیابی پتانسیل تجمع زیستی و میزان مواجهه با سرب و کادمیوم ناشی از مصرف میگوی ببری سبزدر شهر تهران در سال 1391

فاطمه سادات صادق زاده

مقدمه: کنترل ایمنی فراورده‎های شیلات از نظر تجمع فلزات سنگین یکی از موارد مهمی است که برای حفظ سلامت افراد جامعه و نیل به تضمین ایمنی این ماده غذایی ارزشمند باید مورد توجه قرار گیرد. هدف از این تحقیق، ارزیابی پتانسیل تجمع زیستی و میزان مواجهه با سرب و کادمیوم ناشی از مصرف میگوی ببری سبز در شهر تهران در سال 1391 می باشد.روش ها: نمونه های میگو به صورت تصادفی از چهار منطقه عمده عرضه آبزیان در مناطق جنوب، شمال، شرق و غرب شهر تهران در سال 1391 در دوره زمانی عرضه میگوی ببری سبز غیرمنجمد نمونه برداری شدند. پس از انجام عملیات آماده سازی و هضم قسمت های عضله و پوسته میگو، مقادیر فلزات سنگین سرب و کادمیوم توسط دستگاه طیف سنجی نشر اتمی پلاسمای جفت شده القایی اندازه گیری شد و میزان مواجهه مصرف کنندگان با این عناصر مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که میزان میانگین تجمع سرب در پوست و عضله میگو به ترتیب 59/1 ± 37/5 و 12/1 ± 59/5 و برای فلز کادمیوم به ترتیب 61/0 ± 11/1 و 62/0 ± 79/1 میکروگرم بر کیلوگرم می باشد. هم چنین میانگین غلظت سرب و کادمیم در عضله بیش از غلظت آن در پوست میگو می باشد. اختلاف بین میانگین تجمع سرب و کادمیم در بخش خوراکی میگو معنی‎دار نیست. میزان مواجهه مصرف کنندگان با سرب و کادمیم ناشی از مصرف بافت خوراکی میگو به ترتیب یک پنجاهم و یک سی‎ام مقدار مجاز درنظر گرفته شده برای میزان دریافت روزانه موقتی می باشد.نتیجه گیری: ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ میانگین غلظت سرب و کادمیم در بخش خوراکی میگو با استانداردهای ملی و بین المللی نشان می دهد که مقدار این عناصر کمتر از حد مجاز بوده و خطری برای سلامت مصرف کننده ندارد. نتایج مفید حاصل از این ارزیابی از سطح عرضه می‎تواند به عنوان الگویی جهت پایش سلامت میگو و سایر آبزیان مورد استفاده قرار گیرد.واژه های کلیدی: فلزات سنگین، میگوی ببری سبز، پلاسمای جفت شده القایی، سطح عرضه