مجله تحقیقات نظام سلامت

بررسی فاکتورهای مؤثر بر باقیمانده آنتی بیوتیک تتراسایکلین در تخم مرغ: مروری بر شواهد موجود

ایوب یارمحمدی

مقدمه: آنتی بیوتیک‎های تتراسایکلین جهت کنترل و پیشگیری از بیماری، درمان و افزایش رشد در طیور مورد استفاده قرار می گیرند. استفاده از آنتی بیوتیک در حیوانات باعث باقیماندن دارو در مواد غذایی با منشاء حیوانی مانند تخم مرغ می شود.روش ها: در این مطالعه کلیدواژه های تتراسایکلین، باقیمانده و تخم مرغ در پایگاه های اطلاعاتی PubMed Google scholar ,Elsevier در بین سال های 2014-1991 مورد جستجو قرار گرفتند و داده های لازم اخذ شدند.یافته ها: فاکتور‎‎های مانند زمان انتظار، جوشاندن، سرخ کردن، سیستم نگهداری، اندازه مرغداری، منطقه جغرافیایی و فصل باعث کاهش باقیمانده دارو در تخم مرغ می‎شوند. کاهش دارو در تخم‎مرغدر اثر سرد‎سازی کم می‎باشد و در مورد منبع غذا نیاز به بررسی‎های بیشتری می‎باشد.نتیجه گیری: با توجه به یافته های این مطالعه نظارت بیشتری بر استفاده از آنتی بیوتیک‎ها در مرغداری ها و هم چنین آموزش همگانی در مورد نحوه پخت تخم مرغ باعث کاهش مواجهه انسان با آنتی بیوتیک‎ها خواهد شد.واژه های کلیدی: تتراسایکلین ، باقیمانده ، تخم‎ مرغ

مروری نظام‌مند بر فراوانی آفلاتوکسینM1 در شیر و سایر فرآورده های لبنی در ایران

فرزاد احمدزاده

مقدمه: آفلاتوکسین ها متابولیت های ثانویه قارچی هستند که توسط بعضی از گونه های قارچی مانند آسپرژیلوس فلاووس، آسپرژیلوس پارازیتیکوس و به ندرت آسپرژیلوس نومیوس تولید می شوند. این قارچ ها تقریبا در همه جا وجود دارند و در طیف وسیعی از محصولات کشاورزی مانند حبوبات، غلات، میوه خشک یافت می شوند. آفلاتوکسین ها ترکیبات بسیار سمی هستند که دارای قابلیت سرطان زایی، جهش زایی، ناقص الخلقه زایی و هم چنین باعث سرکوب سیستم ایمنی می شوند و ارگان هدف برای سمیت و سرطان زایی، کبد می باشد. کمیته اروپا و کدکس حداکثر مقدار مجاز آفلاتوکسین را در شیر و سایر محصولات لبنی 50 نانوگرم در لیتر تعیین کرده اند. هدف از انجام این مطالعه مرور نظام مند مطالعات انجام گرفته در کشور و بررسی نتایج آن ها از حیث ایمنی شیر و فرآورده های لبنی از نظر وجود و مقدار آفلاتوکسینM1 می باشد.روش ها: جهت دریافت مقالات مرتبط، ذخایر علمی الکترونیک در کشور شامل SID و هم چنین دربانک های اطلاعاتی Medline،Science Direct ،PubMed ،Elsevier ،Scopus با استفاده از کلمات کلیدی Aflatoxin M1،pasteurized milk ،UHT milk ،Raw milk ،Yoghurt،cheese و معادل فارسی آن ها از سال 2005 تا 2013 جستجو شد که از 42 مقاله مرتبط با موضوع، 23 مقاله تحقیقاتی مورد استفاده قرار گرفت.یافته ها: آلودگی شیر و سایر فرآورده های لبنی مورد بررسی، در اکثر مطالعات فراتر از استاندارد تعیین شده توسط کمیته غذایی کدکس و سازمان ملی استاندارد ایران (50 نانوگرم در لیتر) بوده است.نتیجه گیری: بررسی مطالعات صورت گرفته در ایران گویای این مطلب است که بیشترین توجه در میان محصولات لبنی بر شیر پاستوریزه و سپس شیر استریلیزه متمرکز بوده و بقیه محصولات سهم کمی را در مطالعات صورت گرفته، برخوردارند. در اکثر مطالعات، آلودگی بالاتر از استاندارد اتحادیه اروپا و سازمان ملی استاندارد ایران بوده است؛ بنابراین سلامت مصرف کنندگان خصوصا" کودکان در معرض خطر است. واژه های کلیدی: آفلاتوکسینM1، شیر خام، شیر پاستوریزه، شیر UHT، ماست، پنیر

بررسی رابطه بین ابعاد محتوایی و ابعاد ساختاری در ساختار سازمانی بیمارستان خاتم زاهدان

سوگند تورانی

مقدمه: ساختار سازمانی راه و شیوه ای است که به وسیله آن فعالیت های سازمان تعیین، سازماندهی و هماهنگ می گردد.وجود ساختار سازمانی مناسب و متناسب با اهداف و راهبردهای سازمان، نقش به سزایی در افزایش کارایی و اثربخشی دارد. در این مطالعه، ابعاد ساختاری و محتوایی ساختار سازمانی بیمارستان خاتم زاهدان تعیین و رابطه بین آن ها بررسی گردیده است.روش ها: در این مطالعه توصیفی، نظرات تمامی مدیران سطوح مختلف بیمارستان خاتم زاهدان از طریق پرسش نامه اخذ شده است. پایایی پرسش نامه به وسیله آزمون آلفای کرونباخ و روایی آن از طریق تأیید خبرگان انجام شد. یافته های به دست آمده به وسیله نرم افزار SPSS تحلیل شد.یافته ها: ساختار بیمارستان خاتم زاهدان به شکل مکانیکی با رسمیت و پیچیدگی بالا و تمرکز پایین بود.به صورت کلی، ابعاد محتوایی با ابعاد ساختاری رابطه معنی داری داشتند. از بین این ابعاد، ابعاد اهداف و محیط دارای رابطه و بعد فرهنگ بدون رابطه معنی دار بود. در شرایط هم زمان، بعد اهداف بیشترین تأثیر را بر ابعاد ساختاری داشت.نتیجه گیری: عدم تمرکز در بیمارستان خاتم زاهدان به عنوان نکته ای متفاوت و مثبت در مقایسه با سایر بیمارستان های کشور می باشد. نتایج مربوط به بعد فرهنگ سازمانی نیز این نکته را تأیید می کند. رابطه معنی دار بین ابعاد محتوایی وابعاد ساختاری، مشابه مطالعات قبلی در این زمینه است. تبیین و تشریح اهداف و راهبردهای بیمارستان به پرسنل و متناسب نمودن ساختار موجود با اهداف در جهت افزایش کارایی و اثربخشی در بیمارستان پیشنهاد می گردد.واژه های کلیدی: ساختار سازمانی، ابعاد ساختاری، ابعاد محتوایی و بیمارستان

بررسی ارتباط میان خودکارآمدی ، موانع و حمایت اجتماعی درک شده با رفتارهای ارتقا دهنده سلامت سالمندان شهرستان دنا در سال 1391-1390

آرش سلحشوری

مقدمه: رفتارهای ارتقادهنده سلامت یکی از معیارهای عمده تعیین کننده سلامت می باشند و از طرفی این رفتارها در سالمندان، تأثیر بالقوه ای در پیشبرد سلامتی و کیفیت زندگی آنان داشته و به همان نسبت موجب کاهش هزینه های مربوط به مراقبت های بهداشتی خواهند شد. لذا این مطالعه با هدف شناسایی تأثیر خودکارآمدی، موانع و حمایت اجتماعی درک شده در تعیین این رفتارها در سالمندان شهرستان دنا انجام شد. روش ها: در مطالعه حاضر که از نوع توصیفی تحلیلی بوده تعداد 120 نفر از سالمندان( شامل 59 زن و 61 مرد) شهرستان دنا به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده های این مطالعه از طریق پرسش نامه ای مشتمل بر قسمت های متفاوت (مشخصات دموگرافیگ، رفتارهای ارتقادهنده سلامت ،خودکارآمدی، موانع و حمایت اجتماعی درک شده از رفتارهای ارتقادهنده سلامت) جمع آوری گردید. از آمار توصیفی و آزمون های آماری همبستگی پیرسون ، t مستقل و آنالیز رگرسیون خطی چندگانه جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد.یافته ها: میانگین نمره رفتارهای ارتقادهنده سلامت 7/10± 5/57 بود. میان خودکارآمدی و حمایت اجتماعی درک شده با رفتارهای ارتقادهنده سلامت به طور کلی و خرده مقیاس های مدیریت استرس، فعالیت بدنی، روابط اجتماعی بین فردی و پیشگیری ارتباط مثبت معنی دار مشاهده شد (001/0 P<). بین موانع درک شده و رفتارهای ارتقادهنده سلامت به طور کلی و خرده مقیاس مدیریت استرس رابطه معنی دار معکوس دیده شد.نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش که بیانگر ارتباط مستقیم خودکارآمدی و حمایت اجتماعی درک شده با انجام رفتارهای ارتقادهنده سلامت می باشد، مسؤولین و مراقبین بهداشتی می توانند با طرح ریزی برنامه های آموزش ارتقاسلامت، زمینه افزایش خودکارآمدی و هم چنین خانواده ها نیز از طریق فراهم آوردن حمایت های عاطفی لازم جهت سالمندان، زمینه افزایش حمایت اجتماعی و به دنبال آن تغییر رفتار را برای سالمندان فراهم نمایند.واژه های کلیدی: رفتارهای ارتقادهنده سلامت،خودکارآمدی درک شده ، موانع درک شده ، حمایت اجتماعی درک شده، سالمندان

تأثیر برنامه آموزش سلامت بر استرس شغلی پرستاران زن

زهرا حسینی

مقدمه: استرس شغلی یکی از مهم ترین خطرات شغلی در عصر مدرن است، به نحوی که هم برای فرد و هم سازمان موجب خسارت و زیان های فراوان می شود و پرستاری از مشاغل پر استرس است. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آموزش بهداشت بر کاهش استرس شغلی در پرستاران انجام شد.روش ها: این پژوهش نیمه تجربی درسال 89 در بیمارستان های دولتی همدان و بر روی 58 کارشناس پرستاری که به طور تصادفی در گروه مداخله و شاهد قرار گرفتند انجام شد.جهت سنجش استرس شغلی از مقیاس استرس شغلی پرستاران (NSS یا nursing stress scale) و جهت سنجش آگاهی، نگرش، مهارت ها و رفتارهای خودیاری از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شد. برنامه آموزشی طی 5 جلسه به مدت 3 هفته برای گروه مداخله انجام شد و سپس پرستاران به مدت 5/1 ماه پیگیری شدند. برای تحلیل داده ها از نرم افزار spss13 وآزمون آماری t تست، مان ویتنی و ویل کاکسون استفاده شد.یافته ها: میانگین نمره استرس شغلی قبل از آموزش در 2 گروه اختلاف معنی دار نداشت. اما بعد از آموزش میانگین نمره استرس شغلی در گروه مداخله نسبت به شاهد کاهش معنی دار داشت (001/0 p<) هم چنین میانگین نمرات آگاهی، نگرش، مهارت ها و رفتارهای خودیاری پس از آموزش در گروه مداخله افزایش معنی دار داشت (001/0 p<).نتیجه گیری: یافته ها تأثیر برنامه آموزش بهداشت را در افزایش رفتارهای خودیاری و کاهش استرس شغلی پرستاران تأیید می کنند.واژه های کلیدی: آموزش، پرستاری، استرس

بررسی پیشگویی‌کننده‌های رفتارهای پیشگیری‌کننده ازپوکی استخوان در زنان شهر فسا:تلفیقی ازمدل اعتقاد بهداشتی وتئوری شناختی اجتماعی

علی خانی جیحونی

مقدمه: بررسی عوامل مؤثر بر اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده ازپوکی استخوان در زنان با استفاده از الگوهایی که عوامل مؤثر بر رفتار را شناسایی و تقویت می کنند ضروری می باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین رفتارهای پیشگیری کننده ازپوکی استخوان در زنان شهر فسا با استفاده ازمدل اعتقاد بهداشتی و تئوری شناختی اجتماعی درسال 1392 انجام شد.روش ها: در این مطالعه مقطعی تحلیلی 401 نفر از زنان 30 تا 50 سال تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر فسا به صورت تصادفی انتخاب شدند. مقیاس مربوط به عوامل مدل اعتقاد بهداشتی (حساسیت، شدت، تهدید، منافع، موانع و خودکارامدی درک شده وراهنماهای عمل) و سازه های خودتنظیمی و حمایت اجتماعی از تئوری شناختی اجتماعی و عملکرد تغذیه ای و پیاده روی جهت پیشگیری از پوکی استخوان در زنان سنجیده شد. در نهایت اطلاعات با استفاده نرم افزار SPSS نسخه 16 و از طریق آزمون های آماری توصیفی (میانگین و انحراف معیار) وآزمون های تحلیلی شامل ضریب همبستگی پیرسون، آنالیز رگرسیون چند متغیره خطی ،آنالیز واریانس یک طرفه و آزمون تی مستقل تجزیه و تحلیل شد و سطح معنی داری کمتر 05/ در نظر گرفته شد.یافته ها: میانگین سنی زنان مورد مطالعه 2/6±9/40 سال بود. متغیرهای حساسیت درک شده، انگیزش، حمایت اجتماعی و خودتنظیمی برای رفتار پیاده روی ومتغیرهای حساسیت درک شده و خودتنظیمی برای رفتار تغذیه ای پیشگویی کننده بود. بین عملکرد پیاده روی و حساسیت درک شده (136/0=r و007/0=p)، انگیزش (120/0=r و016/0=p)، حمایت اجتماعی (068/0=r و030/0=p) و خودتنظیمی (118/0=r و018/0=p) ارتباط معنی داری وجود داشت. در این بررسی بین عملکرد تغذیه ای و حساسیت درک شده (068/0=r و003/0=p)، خودکارآمدی (039/0=r و042/0=p) و خودتنظیمی (069/0=r و070/0=p) ارتباط مستقیم و با موانع درک شده (047/0- =r و050/0=p) ارتباط معکوس معنی داری وجود داشت. متغیرهای مورد بررسی 1/29 درصد از واریانس رفتار پیاده روی و 2/20 درصد از واریانس رفتار تغذیه ای پیشگیری از پوکی استخوان را بیان نمودند.نتیجه گیری: مطالعه حاضر کارایی الگوی اعتقاد بهداشتی و سازه های خودتنظیمی و حمایت اجتماعی را در پیشگویی اتخاذ رفتارهای تغذیه ای و پیاده روی جهت پیشگیری از پوکی استخوان نشان داد. از این رو این الگوها می تواند به عنوان چارچوبی جهت طراحی و اجرای مداخلات آموزشی جهت پیشگیری از پوکی استخوان در زنان استفاده شود و به ارتقا و حفظ سلامت آنان کمک نماید.واژه های کلیدی: مدل اعتقاد بهداشتی، تئوری شناختی اجتماعی، حمایت اجتماعی، خودتنظیمی، تغذیه، پیاده روی

نگرش‌های ناکارآمد و ارتباط آن با استرس، اضطراب و افسردگی در مبتلایان به سرطان‌ پستان

امیر موسی رضائی

مقدمه: سرطان پستان به عنوان شایع ترین و تأثیرگذارترین سرطان از نظر عاطفی و روانی در بین زنان، موجب بروز مشکلات هیجانی و عاطفی عمیقی همچون استرس، اضطراب و افسردگی در بیمار و خانواده وی می شود. یکی از عوامل احتمالی موثر در پیدایش افسردگی، اضطراب و استرس در افراد بر اساس مدل های شناختی، تحریف های شناختی و نگرش های ناکارآمد نسبت به شرایط است. شیوع بالا و تاثیرات گسترده و مهم استرس، اضطراب و افسردگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان در ابعاد مختلف زندگی بیماران و تأثیر نگرش های ناکارآمد در شکل گیری این مؤلفه ها، محققان را برآن داشت تا مطالعه ای را با هدف تعیین ارتباط بین نگرش های ناکارآمد با استرس، اضطراب و افسردگی در مبتلایان به سرطان پستان اجرا نمایند.روش ها: این مطالعه، پژوهشی از نوع توصیفی همبستگی بود که به شکل مقطعی اجرا شد. 297 بیمار مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به یکی از مراکز درمانی تخصصی سرطان اصفهان، به روش در دسترس در مدت 6 ماه وارد مطالعه گردیدند. برای جمع آوری اطلاعات از چک لیست اطلاعات دموگرافیک و اطلاعات موجود پرونده بیمار، پرسشنامه سنجش نگرش های ناکارآمد (DAS-26 یا dysfunctional attitudes questionnaire) و پرسش نامه سنجش استرس، اضطراب و افسردگی (DASS-42 یا depression, anxiety, and stress scale) استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS18 و بکارگیری روش های آمار توصیفی و تحلیلی، مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت.یافته ها: میانگین نمره نگرش های ناکارآمد واحدهای مورد پژوهش 35/87 (53/27) بود. همچنین میانگین نمره استرس، اضطراب و افسردگی واحدهای پژوهش به ترتیب 16/14 (38/9)، 64/11 (27/8) و 06/12 (52/9) بود. نتایج نشان داد که ارتباط آماری معنی داری بین نگرش های ناکارآمد با استرس، اضطراب و افسردگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان وجود دارد (05/0p<).نتیجه گیری: بر اساس یافته های مطالعه حاضر در مبتلایان به سرطان پستان با نمرات بالاتر نگرش های ناکارآمد، میزان استرس، اضطراب و افسردگی بیشتری وجود داشت. به علاوه پایین بودن نمره نگرش های ناکارآمد یک فاکتور مهم محافظت کننده در برابر بروز استرس، اضطراب و افسردگی در این بیماران می باشد.واژه های کلیدی: استرس، اضطراب، افسردگی، نگرش های ناکارآمد، سرطان پستان

بررسی ارتباط بین نوبت کاری و فرسودگی شغلی در کارمندان پرستار بیمارستان الزهرا با کاربرد پرسش‌نامه فرسودگی مسلش

احسان الله حبیبی

مقدمه: فرسودگی شغلی بر سلامت جسمی و روحی اثرگذار بوده و به عنوان پیامد نهایی استرس شغلی در بسیاری از مشاغل از جمله پرستاری مشاهده می شود.هدف از این مطالعه بررسی ارتباط نوبت کاری و فرسودگی شغلی در بخش های مختلف بیمارستان الزهرا اصفهان بود. استفاده از نتایج این مطالعه در برنامه ریزی های بهداشتی- درمانی می تواند موجب کاهش فرسودگی شغلی و در نتیجه افزایش کیفیت خدمات و مراقبت های بهداشتی، افزایش رضایت بیمار، کاهش غیبت از کار، افزایش اثربخشی هزینه ها و بهره وری گردد.روش ها: این مطالعه از نوع مطالعات توصیفی– تحلیلی بوده و جمعیت مورد مطالعه پرستاران روزکار و شیفتی بیمارستان الزهرا اصفهان بودند که نمونه گیری به روش طبقه ای صورت گرفت. داده های مورد نیاز توسط دو پرسش نامه عمومی شامل سؤالاتی در خصوص متغیرهای زمینه ای گروه هدف و پرسش نامه تخصصی فرسودگی شغلی مسلش (Maslach Burnout Inventory) جمع آوری شد، بدین منظور در شیفت های مختلف کاری به بیمارستان مراجعه و ضمن توضیح در خصوص اهداف مطالعه و آموزش دستورالعمل و نحوه تکمیل، پرسش نامه در اختیار پرستارانی که همکاری خود را اعلام کرده بودند قرار گرفت.یافته ها: در مقایسه میزان فرسودگی شغلی پرستاران در شیفت های مختلف، بیشترین فرسودگی شغلی در بعد خستگی هیجانی و مسخ شخصیت در شیفت عصر و کفایت شخصی در شیفت شب بود. بیشترین امتیاز فرسودگی شغلی در بعد خستگی هیجانی در بخش عروق، مسخ شخصیت در بخش دیالیز و کمترین امتیاز در بعد کفایت شخصی در بخش ICU دیده شد. این پژوهش نشان داد که ارتباط شیفت با متغیر های وابسته در بخش های مختلف متفاوت است (001/0 P <).نتیجه گیری: وجود سطوح بالای خستگی هیجانی و مسخ شخصیت سطح پایین بعد کاهش احساس کفایت شخصی در پرستاران مورد مطالعه می تواند هشداری برای مدیران مربوطه تلقی شود، چرا که در صورت عدم مدیریت مناسب برای مهار آن، می تواند منجر به آسیب های فراوانی بر نظام سلامت شود.واژه های کلیدی: نوبت کاری، فرسودگی شغلی، پرستاران، پرسش نامه مسلش

میزان انطباق واحدهای مامایی و وازکتومی مرکز بهداشت شماره دو اصفهان با معیارهای مطلوب کنترل عفونت این مرکز و عوامل مرتبط با آن

فرشته مغزیان اصفهانی

مقدمه: پرسنل بهداشتی به خصوص ماماها و پزشکان با رعایت معیارهای کنترل عفونت می توانند خطر بروز عفونت های پس از جایگذاری آی یو دی (IUD) یا انجام وازکتومی و انتقال بیماری هایی مثل هپاتیت و ایدز را کاهش دهند. با توجه به آمار قابل توجه IUD و وازکتومی و وجود مشکل در زمینه کنترل عفونت در واحدهای بهداشتی و خلا تحقیقی موجود در واحدهای مامایی در بررسی متون؛ این پژوهش به منظور تعیین وضعیت کنترل عفونت در واحدهای مامایی و وازکتومی و میزان انطباق آن با معیارهای کنترل عفونت این مرکز انجام گرفت.روش ها: پژوهش حاضر مطالعه ای توصیفی تحلیلی در سال 1391 و نمونه های پژوهش 78 نفر پرسنل ارایه دهنده ی خدمت شامل پزشک، کارشناس و کاردان مامایی در65 واحد مامایی و وازکتومی بودند.ابزار جمع آوری اطلاعات، یک پرسش نامه محقق ساخته مربوط به کارکنان (مشخصات دموگرافیک پرسنل و محل کار– معیارهای حفاظت شخصی و حفاظت گیرنده خدمت) و یک فهرست وارسی مربوط به محیط واحدهای مورد پژوهش (مشخصات دموگرافیک و معیارهای دفع مواد زائد عفونی، محیط کار، شستشو و ضدعفونی و استریلیزاسیون وسایل) بود.برخی از شاخص ها از نظر ضرورت انجام، باید انجام می گرفت (Must to do) .برحسب این که فرد یا واحد ارائه دهنده خدمت دارای چند درصد از معیارهای مطلوبیت کنترل عفونت بودند، رتبه آن ها به ضعیف (59-0%)، متوسط (79-60%) و خوب (80%به بالا) تقسیم گردید.معیار مورد قبول، کسب حداقل 75 % امتیاز معیارهای کنترل عفونت و حداقل 80 % از امتیازهای « Must to do » در نمونه های مورد پژوهش بود. داده های حاصله در نرم افزار SPSS19و روش های ماری توصیفی و تحلیلی و آزمون کای دو و سطح اطمینان 95% مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: افراد و واحدهای مورد پژوهش از نظر میزان انطباق با معیارهای کنترل عفونت این مرکز رتبه بندی شدند. پرسنل: 8/12% (10N=) ضعیف، 3/60 % (47 N=) متوسط و 9/26% (21 N=) خوب و واحدها: 2/35% (19 N=) ضعیف، 7/53% درصد (29 N=) متوسط و 11/1 درصد (6 N=) خوب بودند.5/11% پرسنل(9N=) و 01/7 درصد واحدها (4N=) از نظر میزان انطباق با معیارهای مطلوبیت کنترل عفونت این مرکز (75% نمره و 80% بایدها) شرایط مطلوب داشتند.نتیجه گیری: افراد و واحدهای مورد پژوهش از نظر میزان انطباق با معیارهای کنترل عفونت این مرکز رتبه بندی شدند. پرسنل: 8/12% (10N=) ضعیف، 3/60 % (47 N=) متوسط و 9/26% (21 N=) خوب و واحدها: 2/35% (19 N=) ضعیف، 7/53% درصد (29 N=) متوسط و 11/1 درصد (6 N=) خوب بودند.5/11% پرسنل(9N=) و 01/7 درصد واحدها (4N=) از نظر میزان انطباق با معیارهای مطلوبیت کنترل عفونت این مرکز (75% نمره و 80% بایدها) شرایط مطلوب داشتند.میزان انطباق واحدهای مامایی و وازکتومی مرکز بهداشت شماره دو اصفهان با معیارهای کنترل عفونت، به جز در موارد انجام واکسیناسیون هپاتیت B و جمع آوری زباله های زائد عفونی در سایر موارد، مطلوب نمی باشد. لذا به نظر می رسد آموزش و پایش مستمر کارکنان، هم چنین خرید مواد ضدعفونی استاندارد، باید در اولویت برنامه های مرکز بهداشت قرار گیرد. واژه های کلیدی: کنترل عفونت، واحد مامایی، واحد وازکتومی (NSV: No Scalpel Vasectomy)، استریلیزاسیون

بررسی میزان شیوع غیبت از کار و عوامل مؤثر برآن در یکی از صنایع استان مازندران در سال‌های 1386 تا 1391

محمد امین موعودی

مقدمه: غیبت از کار، می تواند به طور جدی تأثیر منفی بر کسب و کار داشته باشد. این مطالعه جهت ارزیابی وضعیت سلامت شغلی کارکنان این صنعت براساس شاخص های غیبت و عوامل مؤثر بر آن صورت گرفت.روش ها: این مطالعه از نوع طولی بود. 128پرونده حادثه منجر به غیبت در سال های 86 تا 91 مورد بررسی قرار گرفت. مطالعه غیبت ناشی از کار، براساس شاخص های نرخ زمان از دست رفته، میزان کل موارد غیبت، میزان موارد غیبت به علت بیماری، میزان فرکانس غیبت، میانگین تعداد روزهای غیبت به ازاء هر فرد و فاکتور برادفورد محاسبه شد. پس از جمع آوری داده ها، به منظور تجزیه و تحلیل نتایج از نرم افزار SPSS نسخه 20 و آزمون های مربع کای و آنالیز واریانس و نسبت شانس استفاده شد. یافته ها: نرخ زمان ازدست رفته، میزان کل موارد غیبت، میزان موارد غیبت به علت بیماری،مجموع کل روزهای غیبت از کار غیرموجه و میانگین تعداد روزهای غیبت به ازاء هر فرد به ترتیب 956/0، 055/1، 726/0، 3265/0 و 41/216% بود. هم چنین فاکتور تجمعی برادفورد در سال های 89 ، 90 و 91 به ترتیب 86 ، 19 و 71 به دست آمد. براساس نتایج آزمون های آماری، مشخص شد که بین عامل وقوع حادثه و غیبت (032/0 = P)، ماه وقوع و غیبت (048/0 P=)، ماهیت آسیب دیدگی و غیبت از کار (016/0P=)، شیفت کاری و فاکتور برادفورد (04/0 P=)، فاکتور برادفورد و عامل حادثه (032/0 P=) و حقوق دریافتی و زمان وقوع حادثه (024/0 P=) ارتباط معنی داری وجود داشت.نتیجه گیری: براساس نتایج این مطالعه، آمار غیبت از کار در سال 91 بیشتر از سال های قبل بود که بایستی علت یابی و کنترل شود. هم چنین مشخص شد که موارد مختلفی می تواند بر روی میزان غیبت ناشی از کار مؤثر باشد، از جمله این عوامل می توان به سن افراد، نوبت کاری، وضعیت استخدامی افراد، نوع حادثه، ماه های سال و … اشاره کرد. با بررسی و علت یابی غیبت ناشی از کار، می توان آمار آن را در سازمان کاهش داد و در نتیجه آن بهره وری و تولید را افزایش داد.واژه های کلیدی: غیبت از کار، نرخ زمان از دست رفته ، میزان کل مواردغیبت، میزان مواردغیبت به علت بیماری، مجموع کل روزهای غیبت ازکارغیرموجه، میانگین تعداد روزهای غیبت به ازاء هر فرد، فاکتور برادفورد

امکان سنجی استفاده از فرایند اکسیداسیون پیشرفته (O3/H2O2) بر روی تأثیر داروی دیکلوفناک بر فعالیت متان سازی ویژه جرم زیستی بیهوازی

محمد مهدی احمد معظم

مقدمه: دفع ترکیبات دارویی به محیط زیست به عنوان آلاینده های نو ظهور، نگرانی قابل توجهی ایجاد کرده و استفاده از روش های جدید تصفیه فاضلاب جهت حذف این ترکیبات ضروری به نظر می رسد. هدف از مطالعه حاضر امکان سنجی استفاده از فرایند ازناسیون بر روی تأثیر داروی دیکلوفناک بر فعالیت متان سازی ویژه جرم زیستی بیهوازی است.روش ها: در این مطالعه تعداد 12 آزمایش هضم بیهوازی به منظور بررسی میزان بازدارندگی داروی دیکلوفناک بر فعالیت متان سازی ویژه جرم زیستی بیهوازی به روش ناپیوسته قبل و پس از کاربرد فرایند اکسیداسیون پیشرفته (O3/H2O2) در راکتورهای ml 500 که 30% جرم زیستی بیهوازی و 70% سوبستره بود، انجام شد. تکنیک مورد استفاده در این مطالعه جهت سنجش متان تولیدی روش جابجایی مایع بود. مدت هر آزمایش در حدود 8 تا 16روز به طول انجامید.یافته ها: میزان متان تجمعی در غلظت های 25، 50، 100، 175، 250 و mg/l350 داروی دیکلوفناک به ترتیب 24/764، 42/845، 82، 09/102،42/25 و ml64/1اندازه گیری شد. این میزان با کاربرد فرایند پیش تصفیه O3/H2O2 به مدت 180 دقیقه در غلظت های 25، 100، 250 و mg/l350 به ترتیب 61/8، 65/26، 1/4 و ml1/4 مشاهده شد که نشان می دهد کاربرد فرایند ازن نه تنها سبب افزایش تولید متان نشد بلکه در تمامی غلظت ها تولید متان پس از فرایند ازن کاهش پیدا کرد.نتیجه گیری: داروی دیکلوفناک در غلظت های بالا بر روی فعالیت هاضم های بیهوازی اثر بازدارندگی شدیدی دارد و هم چنین در اثر تجزیه این دارو پس از روش پیش تصفیه با فرایند ازناسیون احتمالاً ترکیبات واسطه ای ایجاد شده که اثرات شدیدتری بر باکتری های بیهوازی در هاضم ها داشته و قابلیت تجزیه بیولوژیکی کمتری دارند.واژه های کلیدی: هضم بیهوازی، داروی دیکلوفناک ، متان سازی ویژه جرم زیستی، فرایند اکسیداسیون پیشرفته (O3/H2O2)

بررسی وظایف و آثار مدیریت ارتباط با مشتری در بیمارستان‌های منتخب شهر اصفهان

مریم یعقوبی

مقدمه: آن چه که امروز برای سیستم بهداشت و درمان ارزش می آفریند، ایجاد ارتباط مستمر با مشتری است و سازمان های موفق تنها سازمان هایی هستند که قادر هستند، مشتریان تمام عمر برای خود ایجاد کنند و رسالت پاسخ گویی به مشتریان را در کمترین زمان، با بهترین کیفیت و کمترین هزینه به انجام برسانند. یکی از استراتژی هایی که به این سازمان ها کمک می کند، ایجاد ارتباط مستمر با مشتری است.روش ها: این پژوهش از نوع تحقیقات توصیفی– تحلیلی است. جامعه پژوهش پرستاران بیمارستان های منتخب شهر اصفهان بودند که نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای صورت گرفته است. ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامه محقق ساخته ی مدیریت ارتباط با مشتری بوده که اعتبار و روایی آن مورد تأیید قرار گرفته است. برای تعیین عوامل از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. روش تحلیل داده ها،مدل معادلات ساختاری بوده و نرم افزارهای مورد استفاده (18) SPSS و Amos(18) بوده است.یافته ها: در بعد وظایف مدیریت ارتباط با مشتری تنوع خدمات دارای بیشترین امتیاز (9/2) و در آثار مدیریت ارتباط با مشتری بهره وری دارای بیشترین امتیاز (2/3) می باشد. در بین ابعاد مدل نهایی بهره وری دارای بیشترین میزان تأثیر و تعامل با مشتری و حفظ مشتری دارای کمترین میزان تأثیر می باشند.نتیجه گیری: سازمان های خدمات بهداشتی و درمانی با پیاده سازی مدیریت ارتباط با مشتری می توانند در بازار رقابت باقی بمانند. بیمارستان های مورد مطالعه لازم است استراتژی های کسب اطلاعات، رضایت سنجی و وفاداری در مورد مشتریان، جذب و نگهداشتن مشتریان جدید را ارتقا ببخشند.واژه های کلیدی: مدیریت ارتباط با مشتری، بیمار، بیمارستان

حذف سرب از پساب فاضلاب سنتتیک صنایع باتری سازی توسط نانوذرات مگهمایت ( Fe2O3-)

عباس خدابخشی

مقدمه: سرب یکی از آلاینده های سمی اولویت دار محسوب می شود و از پساب صنایعی از قبیل باتری سازی، رنگ کاری،ساخت تسلیحات، شیشه سازی، صنعت چاپ و غیره وارد محیط زیست می گردد. در این تحقیق نانوذرات اکسید آهن مغناطیسی (مگهمایت Fe2O3-g) به منظور ، حذف سرب از پساب سنتتیک صنایع باتری سازی مورد بررسی قرار گرفت.روش ها: دراین مطالعه تأثیر عوامل مختلف شامل pH، غلظت اولیه سرب و زمان تماس بر حذف سرب از پساب سنتتیک توسط نانو ذرات مگهمایت مورد بررسی قرار گرفت و پس از جداسازی جاذب توسط میدان مغناطیسی، سنجش غلظت سرب باقیمانده در مایع رویی با دستگاه جذب اتمی مدل پرکین المر 2380 صورت گرفت. سپس نتایج توسط نرم افزار SPSS نسخه18 آنالیز گردید.یافته ها: نتایج این تحقیق نشان دادکه در شرایط pH معادل 7، غلظت اولیه سرب 50 میلی گرم بر لیتر و نانو مگهمایت با دوز 1/0 گرم بر لیتر، زمان تماس 40 دقیقه، سرعت اختلاط 150 دور بر دقیقه، راندمان حذف سرب 91/63% و ظرفیت جذب نیز mg/g61 است.نتیجه گیری: در شرایط بهینه نانوذرات مگهمایت ظرفیت جذب بالا، سریع و مؤثر فلز سرب را داشته و راندمان حذف با pH و زمان رابطه مستقیم و با غلظت اولیه سرب رابطه عکس داشته و مدل جذب با ایزوترم فروندلیچ مطابقت دارد.واژه های کلیدی: سرب، جذب سطحی، نانو ذرات مگهمایت، باتری سازی

تعیین عوامل مؤثر بر رفتار باروری در شهرستان شهرکرد سال 1389

حمید کشاورز

مقدمه: اهمیت باروری به عنوان مهم ترین عامل تغییر در ساخت و اندازه جمعیت موجب شده تا مطالعات مربوط به باروری و عوامل تأثیرگذارنده بر آن، جایگاه ویژه ای را در مطالعات جمعیت شناسی به خود اختصاص داده است. از آن جا که پژوهش در جنبه های مختلف جمعیتی همانند مرگ و میر، باروری و مهاجرت می تواند گامی مؤثری در راستای طراحی و تدوین برنامه ها و سیاست های جمعیتی باشد، این مطالعه با هدف تعیین عوامل مؤثر بر تفاوت باروری در بین اقوام مختلف شهرستان شهرکرد انجام شد.روش ها: در این مطالعه توصیفی و پیمایشی266 نفر از زنان شوهردار 15 تا 49 سال شهرستان شهرکرد به روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری پرسش نامه ای شامل 4 حیطه اقتصادی، اجتماعی، رفتار باروری و فرهنگی و قومی بود. پرسش های با طیف لیکرت از نمره 1 تا 5 نمره گذاری شد. داده های به دست آمده با نرم افزار SPSSبا استفاده از روش های آمار توصیفی، آزمون استقلال آماری، آنالیز واریانس، ضریب توافق kappa و مدل خطی تعمیم یافته تجزیه و تحلیل گردید.یافته ها: در عوامل اجتماعی بین سن ازدواج و تعداد فرزندان تأثیر معنی داری وجود داشت (000/0=P). در عوامل فرهنگی متغیر تحصیلات (012/0=P) و وابستگی ایلی (005/0=P) در رفتار باروری تأثیر معنی داری داشت. در عوامل اقتصادی بین متغیرهای شغل شوهر (020/0=P) و مالکیت محل سکونت (022/0=P) با تفاوت رفتار باروری رابطه معنی دار وجود داشت. نتایج نشان داد توافق نسبی بین پاسخگویان و شوهرانشان در مورد تعداد فرزندان دلخواه وجود داشت (547/0=K)، در مورد تکرار باروری با اختلاف بسیار کمی معنی دار نبود (05/0P>). بین عامل فرهنگی قومی و رفتار باروری رابطه معنی دار وجود داشت، این رابطه سیستماتیک به صورت غیرخطی و با شدت 093/0 بود (000/0=P).نتیجه گیری: در بین زمینه های مورد مطالعه عوامل فرهنگی ـ قومی بیشترین تأثیر را بر رفتار باروری داشت. سطح تحصیلات و وابستگی ایلی در بین زنان اقوام مختلف نیز مؤثر بود. از بین عوامل اجتماعی متغیر سن ازدواج تأثیر معنی داری بر رفتار باروری داشت. آموزش زنان جهت ارتقاء سطح آگاهی آنان می تواند گامی مؤثر در تغییر نگرش افراد در مورد باروری باشد.واژه های کلیدی: باروری، رفتار باروری، سن ازدواج، تنظیم خانواده

شناسایی عوامل مؤثر بر فواصل زمانی میان اهداهای خون با بکارگیری مدل شکنندگی مشترک کاکس به روش بیزی: یک مطالعه مقطعی بر حسب نمونه‌ای از افراد مراجعه‌کننده به مراکز انتقال خون در ایران

فاطمه جهانگیری مهر

مقدمه: شناسایی افراد مستعد اهدای خون نقش زیادی در تهیه خون سالم دارد. هرچه فاصله زمانی بین دو اهدای خون یک داوطلب اهدای خون کمتر باشد، شانس این که داوطلب اهدای خون به یک فرد اهداکننده مستمر خون تبدیل شود افزایش می یابد. هدف از انجام این مطالعه، شناسایی عوامل مؤثر بر فواصل زمانی بین اهداهای خون در یک نمونه از اهداکنندگان بار اول خون است.روش ها: در مطالعه ای طولی از اطلاعات 864 نفر اهداکننده خون در پایگاه انتقال خون شهرکرد استفاده شد. با تنظیم یک پرسش نامه، اطلاعات مربوط به سن، جنس، وزن، وضعیت تأهل، محل سکونت، سطح سواد، شغل، تعداد دفعات اهدا و فاصله زمانی بین دو اهدای خون در مقیاس روز جمع آوری شد. از نظر چارچوب داده های بقا، فواصل زمانی بین اهداهای خون جزء پیشامدهای بازگشتی محسوب می شوند. برای شناسایی عوامل خطر موثر بر فاصله های زمانی بین داده های بقای بازگشتی، با توجه به همبستگی زمان های بقا برای هر فرد، مدل کاکس با وجود اثر شکنندگی مشترک گاما به داده ها برازش داده شد و برآورد پارامترها تحت رویکرد بیزی و بر اساس الگوریتم های مونت کارلوی زنجیر مارکوفی و به کمک نرم افزار WinBUGS به دست آمد.یافته ها: مدل خطر متناسب کاکس با وجود اثر شکنندگی مشترک گاما در مقایسه با مدل خطر متناسب کاکس بدون اثر شکنندگی برازش بهتری را بر روی داده های بقای بازگشتی اهدای خون نشان داد. بر اساس نتایج مدل کاکس با شکنندگی گاما، متغیر وزن بطور معنی داری شانس اهدای خون را افزایش و فاصله زمانی بین اهداهای خون را کاهش داده است. هم چنین متغیر سن به طور جزیی تأثیر منفی بر شانس اهدای خون داشته است به طوری که شانس اهدای خون برای افرادی که سن کمتری داشته اند بیشتر و فواصل زمانی بین اهداهای خون آن ها کمتر بوده است.نتیجه گیری: با توجه به برازش بهتر مدل شکنندگی مشترک کاکس بر داده ها، همبستگی در بین زمان های بازگشتی اهدای خون هر فرد تأیید می گردد. نظر به این که فاصله بین اهداهای خون برای افراد با وزن کمتر و سن بالاتر بیشتر بوده است لذا لازم است با فرهنگ سازی و افزایش آگاهی این افراد را به اهدای خون در فواصل زمانی کوتاه تر ترغیب نمود.واژه های کلیدی: اهدای خون، مدل کاکس، اثر شکنندگی مشترک ، تحلیل بیزی، مونت کارلوی زنجیر مارکوفی

بررسی میانگین فیتات درانواع نان درشهرستان اصفهان درسال 1385

مژگان نوریان

مقدمه: نان عمده ترین غذا در تأمین انرژی دریافتی روزانه در ایران می‎‎باشد. فیتات ترکیب موجود در نان است که بامواد معدنی ایجاد رسوب می‎کند و این عناصر را در دستگاه گوارش غیر قابل جذب می‎کند. این مطالعه با هدف بررسی مقدار فیتات در انواع نان در شهر اصفهان صورت گرفته است.روش ها: نان‎های مورد آزمایش از 6 نوع نان شامل نان کامل (سبوس دار)، نان سنگک، نان بربری، نان کمباینی و نان تافتون و نان ماشینی بودند. نمونه های نان از نانوایی‎های سطح شهر اصفهان به صورت نمونه‎گیری تصادفی تهیه شدند.مقدار فیتات به روشEarly & Beturk اندازه گیری شد.یافته ها: نان سنگک، سبوس دار، کمباینی، تنوری ، بربری و ماشینی به ترتیب بیشترین تا کمترین مقدار مقدار فیتات را داشتند.نتیجه گیری: درصد سبوس در آرد مصرف شده برای پخت نان، مقدار مصرف خمیر مایه، مقدار جوش شیرین اضافه شده به خمیر و مدت زمان استراحت خمیر مواردی هستند که در میزان باقی ماندن اسید فیتات در نان پس از پخت تأثیر گذارند.واژه های کلیدی: فیتات، نان، تاخیر رشد، سوء جذب، روی، تخمیر

تحلیل فضایی اثرات عوامل محیطی و اقلیمی بر بیماری سرطان پوست در استان اصفهان

عبداله سیف

مقدمه: تحقیقات جغرافیایی سلامت، اثر عوامل محیطی را بر تندرستی انسان‎ها بررسی می‎کند. محیط زیست انسانی و طبیعی به میزان وسیعی از شرایط اقلیمی تأثیر می پذیرد. سرطان های پوست در اکثر کشورهای دنیا از جمله ایران در ردیف شایع ترین ها هستند و طبق مطالعات انجام شده متأثر از برخی عوامل محیطی می باشند. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثر عوامل اقلیمی و محیطی بر وقوع سرطان پوست در استان اصفهان می باشد.روش ها: در این تحقیق از اطلاعات داده های اقلیمی و بیماران سرطانی 11 شهر طی یک دوره 7 ساله (1390-1384) در استان اصفهان و از روش هایی مانند تحلیل فراوانی، پهنه بندی مقادیر، همپوشانی متغیرها، تحلیل همبستگی استفاده گردید.یافته ها: تعداد کل مبتلایان در شهرهای مورد مطالعه جمعا 4104 نفر که 1507 نفر (72/36 درصد) زن و 2597 نفر (27/63 درصد) مرد می باشند. تحلیل فراوانی بیماری در استان اصفهان به تفکیک جنس و سن نشان داد در تمامی سال های مورد مطالعه تعداد بیماران مرد بیش از زنان و بیشترین درصد ابتلا در سن های بالای50 سال می باشد. پهنه بندی بیماری نیز نشان داد بخش مرکزی استان کانون بحرانی بیماری سرطان پوست می باشد.نتیجه گیری: نتایج تحلیل همبستگی به خاطر دوره آماری کوتاه بیماری (7ساله) نتوانست مبنای قابل اعتمادی برای نتیجه گیری با اطمینان بالا باشد. نتایج تحلیل همبستگی و همپوشانی متغیرها نشان داد بیماری و وقوع سرطان پوست با متغیرهای اقلیمی (دما (میانگین و حداکثر مطلق)، حداقل نم نسبی، بارش، ساعات آفتابی، سرعت باد) و توپوگرافی در اکثر موارد ارتباط معنی داری وجود ندارد و ریشه وقوع بیماری را در دیگر عوامل اقلیمی همچون تابش خورشیدی و اشعه ماوراء بنفش و سایر عوامل مؤثر بر شیوع این بیماری از جمله ژنتیک و ... باید جستجو نمود.واژه های کلیدی: سرطان پوست، عوامل محیطی، تحلیل همبستگی، اصفهان

بررسی عوامل مؤثر بر استرس شغلی در پرسنل آتش نشانی (یک مطالعه مقطعی)

ابراهیم درویشی

مقدمه: استرس شغلی یکی از پدیده های مهم در زندگی اجتماعی و تهدیدی جدی برای سلامتی نیروی کار می باشد که هر گاه بین نیازمندی های شغلی و توانایی های کارگر تعادلی وجود نداشته باشد ایجاد می گردد. هدف مطالعه حاضر بررسی عوامل موثر بر استرس شغلی در پرسنل آتش نشانی بود.روش ها: مطالعه توصیفی- تحلیلی - مقطعی حاضر به روش سرشماری در50 نفر از کارکنان سازمان آتش نشانی شهر سنندج انجام شد. پس از جمع‎آوری اطلاعات پایه، به منظور بررسی عوامل موثر و مرتبط با استرس از پرسشنامۀ استرس شغلی موسسه بهداشت روانی آمریکا شامل 57 سوال استفاده گردید که شامل 3 بخش روابط بین فردی، شرایط فیزیکی و محیط کار فرد و علاقه مندی به کار بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار 19 SPSS آنالیز گردید.یافته ها: 86% از کارکنان مورد مطالعه متأهل و 14% مجرد بودند. 16%کمتر از 30 سال، 52% بین 30 تا 40 سال و 32% بیشتر از 40 سال سن داشتند. 22% کمتر از 5 سال، 28% بین 5 تا10 سال، 30% بین 10 تا 15 سال و 20% بیشتر از 15 سال سابقه کار داشتند. میانگین نمره کلی استرس در پرسنل مورد مطالعه 7/172 و در سطح بالا برآورد گردید و بالاترین میانگین مربوط به بعد شرایط فیزیکی و محیط کار بود. آنالیز آماری نشان داد که نوع شغل، سابقۀ کار و رضایت از شغل ارتباط معناداری با استرس شغلی دارند (0001/0P =).نتیجه گیری: به نظر می رسد کارکنان آتش نشانی در معرض خطر اختلال استرس شغلی قرار دارند و نوع شغل و سابقۀ کار عوامل اصلی موثر بر آن می باشند. استرس شغلی نیز می تواند موجب کاهش رضایت شغلی گردد.واژه های کلیدی: استرس شغلی، عوامل استرس زا، آتش نشانی

بررسی غلظت سرب در ناخن افراد به عنوان نشانگر زیستی

مرضیه وحید دستجردی

مقدمه: اصفهان به لحاظ داشتن صنایع متعدد و ترافیک سنگین یکی از آلوده ترین شهرهای ایران می باشد. این تحقیق به منظور استفاده از ناخن به عنوان یک نشانگر زیستی جهت بررسی اثر آلودگی هوا بر شهروندان اصفهانی در مقایسه با شهروندان چادگانی انجام شد.روش ها: دو گروه 65 نفری در محدوده سنی 5 تا 50 سال شامل زنان و مردان در هر دو شهر انتخاب و حدود 1 گرم از ناخن هر یک از آن ها جمع آوری شد. نمونه ها پس از آماده سازی و هضم برای تعیین غلظت سرب توسط دستگاه جذب اتمی مورد آنالیز قرار گرفتند.یافته ها: آزمون آنالیز واریانس بر روی اطلاعات مربوط به سن، جنس ، شغل و مواجهه با سیگار در افراد انتخاب شده در دو شهر نشان داد که جمعیت انتخاب شده در دو شهر کاملاً یک دست و مشابه می باشند و اختلاف معنی داری بین غلظت سرب در ناخن افراد مورد مطالعه در دو شهر وجود دارد (001/0 ≥ P). میانگین غلظت سرب در ناخن ساکنین اصفهان و چادگان به ترتیب برابر 1037/0 و 0875/0 میلی گرم بر گرم به دست آمد.نتیجه گیری: با توجه به مشابه بودن جمعیت مورد مطالعه در دو شهر و عدم وجود اختلاف معنی دار بین میانگین غلظت سرب در ناخن با نوع شغل، جنس و مواجهه با سیگار در افراد مورد مطالعه، مشخص می شود که اختلاف معنی دار موجود بین میانگین غلظت سرب در ناخن افراد مورد مطالعه ساکن اصفهان و چادگان (001/0 ≥ P) مربوط به محل سکونت آن ها می باشد و بنابراین مواجه با آلاینده های هوا در شهر اصفهان بر روی غلظت سرب در ناخن افراد مورد مطالعه ساکن اصفهان مؤثر بوده است. بنابراین استفاده از ناخن به عنوان یک نشانگر بیولوژیک برای بررسی غلظت سرب ناشی از آلودگی هوا در شهر اصفهان مناسب می باشد.واژه های کلیدی: ناخن، سرب، نشانگر بیولوژیک ، ترافیک، آلودگی هوا، اصفهان، چادگان

مدل‎های شکنندگی توام برای مدل‎بندی همزمان پیشامدهای بازگشتی و یک رخداد نهایی با استفاده از روش برآوردیابی ماکزیمم درستنمایی تاوانیده و کاربرد آن در داده‌های پزشکی

اکرم یزدانی

مقدمه: اطلاعات مربوط به پیشامدهای بازگشتی در مطالعات گذشته‎نگر می‎تواند با رها کردن دوره پیگیری، به پایان رسیدن دوره مطالعه و یا رخداد یک پیشامد نهایی مانند مرگ و یا ابتلا به یک بیماری با وضعیت ثابت، به پایان برسد. در این صورت پیشامد نهایی اصلی با پیشامدهای بازگشتی گذشته وابسته می‎شود و فرض سانسور شدن نا‎آگاهی‎بخش پیشامدهای بازگشتی بوسیله رخداد نهایی که فرض بسیاری از تحلیل‎های آماری است، نقص می‎شود. مدل‎بندی توام راه حلی است که در چنین وضعیتی به دلیل قابلیت مطالعه هم‎زمان دو فرآیند و دستیابی به برآوردهای نااریب و کافی برای پارامترها، جهت تحلیل بسیاری از مطالعات پیگیری مناسب است.روش ها: در این مطالعه مدل شکنندگی توام با روش برآوردیابی ماکزیمم درستنمایی تاوانیده مورد بررسی قرار گرفته و طی یک مثال بالینی کاربرد این نوع مدل‎بندی توأم در بررسی عوامل مؤثر بر تکرار وضعیت پره دیابت (پیشامد بازگشتی) و ابتلای نهایی فامیل افراد دیابتی به دیابت نوع دوم (رخداد نهایی) در یک مطالعه هم‎گروهی از بستگان درجه اول بیماران مبتلا به دیابت نوع دو، مراجعه کننده به مرکز تحقیقات غدد درون‎ریز و متابولیسم اصفهان نشان داده شده است. تحلیل‎ها با بکارگیری نرم افزار2.15.2R- صورت گرفته است.یافته ها: خطر بازگشت پره‎دیابت با تعدیل اثر انرژی دریافتی در افراد با مصرف کربوهیدرات بالای 65 درصد انرژی دریافتی 48/3 برابر بیشتر از مصرف کربوهیدرات کمتر از 40 درصد انرژی می‎باشد. خطر ابتلا به واقعه نهایی دیابت با تعدیل اثر انرژی دریافتی در افراد با مصرف پروتئین بین 12 تا 15 درصد انرژی دریافتی، 19/0 برابر بیشتر از مصرف پروتئین کمتر از 12 درصد انرژی دریافتی و مصرف پروتئین بالای 15 درصد انرژی دریافتی، 19/0 برابر بیشتر از مصرف پروتئین کمتر از 12 درصد انرژی دریافتی می‎باشد.نتیجه گیری: تغییر روش زندگی بر حسب اصلاح عملکرد تغذیه ای و بکارگیری روشی مبنی بر تعدیل شاخص های تن‎سنجی می تواند به‎عنوان عواملی مؤثر بر کاهش عملکرد ژنتیکی در ابتلا به بیماری دیابت نوع دو مورد استفاده قرار گیرد.واژه های کلیدی: مدل‎های شکنندگی توأم، درستنمایی تاوانیده، پیشامدهای بازگشتی، پره‎دیابت، دیابت