Research code: IR.AJUMS.REC.1399.603
Kamyab-Fard F, Araban M, Ghanbari S, Moradi-Kalboland M. Predictors of Common Cancer Prevention Behaviors in Women Based on the Pender Model Using Structural Equation Modeling. J Health Syst Res 2026; 22 (3) :501-512
URL:
http://hsr.mui.ac.ir/article-1-1645-fa.html
کامیابفرد فاطمه، عربان مرضیه، قنبری سعید، مرادی کلبلند مهرناز. پیشبینیکنندههای رفتارهای پیشگیری از سرطانهای شایع زنان بر اساس مدل Pender با به کارگیری مدلبندی معادلات ساختاری. مجله تحقیقات نظام سلامت. 1405; 22 (3) :501-512
URL: http://hsr.mui.ac.ir/article-1-1645-fa.html
1- کارشناس ارشد، گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
2- استاد، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
3- دانشیار، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
4- استادیار، گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی و مرکز تحقیقات یائسگی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
چکیده: (21 مشاهده)
مقدمه: مدل ارتقای سلامت Pender یکی از نظریههای مطرح در برنامههای آموزش بهداشت میباشد که رفتار بهداشتی را به طور مؤثری پیشبینی میکند. پژوهش حاضر به بررسی پیشبینیکنندههای رفتارهای پیشگیری از سرطانهای شایع زنان بر اساس مدل Pender پرداخت.
روشها: این مطالعه مقطعی به منظور دستیابی به تحلیل همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. محیط تحقیق، دانشگاه علوم پزشکی دزفول بود که 299 زن شاغل متأهل 30 سال و بالاتر وارد پژوهش شدند. ابزار جمعآوری اطلاعات، پرسشنامه مشخصات دموگرافیک، سنجش آگاهی و انجام رفتارهای پیشگیری و سازههای مدل Pender بود. دادهها در نرمافزارهای SPSS و STATA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: میانگین نمره آگاهی از سرطان پستان و سرطان دهانه رحم، 18/22 (29-0) و انجام رفتارهای پیشگیری، 31/8 (20-4) به دست آمد. سازههای مدل Pender شامل خودکارامدی درک شده 99/16 (20-4)، منافع درک شده 1/19 (20-4)، موانع درک شده 59/23 (55-11)، احساس مرتبط با انجام رفتار 69/42 (55-11)، تأثیر گذارندههای بینفردی 88/16 (30-6)، تأثیر گذارندههای موقعیتی 97/11 (20-4)، تعهد به انجام رفتار 54/12 (20-4)، ترجیحات و خواستههای فوری 88/4 (10-2)، رفتار مرتبط پیشین با انجام رفتار 09/16 (25-5) بود. ارتباط معنیداری بین رفتار با آگاهی مشاهده نشد (05/0 < P)، اما با سازههای مدل Pender ارتباط مستقیم و معنیداری (05/0 > P، 564/0-035/0 = r) وجود داشت؛ به جزء ارتباط سازه موانع درک شده که معکوس و معنیدار (05/0 > P، 295/0- = r) بود.
نتیجهگیری: آگاهی از سرطان پستان و سرطان دهانه رحم در زنان قابل قبول بود، اما انجام رفتار پیشگیری قابل قبول نبود. بین آگاهی و انجام رفتارهای پیشگیری از سرطان ارتباطی وجود نداشت. از جمله موانع انجام رفتارهای پیشگیری میتوان به هزینه معاینات، ترس از انجام پاپ اسمیر و عدم آگاهی از روش انجام، عدم اطلاع از مراکز انجام معاینات و احساسات منفی مرتبط با انجام رفتار اشاره کرد. تأکید به کارکنان مراکز خدمات جامع سلامتی در راستای توجه بیشتر به ارجاع زنان به انجام برنامههای غربالگری از جمله راهکارهای تشویق زنان به انجام رفتارهای پیشگیری از سرطانها میباشد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت دریافت: 1402/6/18 | پذیرش: 1404/4/31 | انتشار: 1405/7/15